II SAB/Lu 8/15
WyrokWSA w Lublinie2015-03-05
Skład orzekający: Jacek Czaja, Witold Falczyński, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, która ustała przed dniem orzekania przez sąd, może być uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, która ustała przed dniem orzekania przez sąd, nie może być uznana za rażące naruszenie prawa, jeśli wynikała z problemów organizacyjnych, a nie z lekceważenia obowiązków. W przypadku ustania bezczynności przed rozpoznaniem skargi, postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, jednak sąd nadal ocenia, czy bezczynność nosiła cechy rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
M. S. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Wójta Gminy. Po upływie 14-dniowego terminu organ nie udzielił odpowiedzi ani nie wydał decyzji odmownej. W związku z tym M. S. złożył skargę na bezczynność organu. Wójt Gminy wyjaśnił, że opóźnienie wynikało z problemów organizacyjnych związanych z końcem kadencji, a po otrzymaniu skargi niezwłocznie udzielił żądanych informacji. Sąd rozpoznał skargę, umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do załatwienia wniosku, ale ocenił, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku M. S. o udostępnienie informacji publicznej. 3. Zasądzono od Wójta Gminy na rzecz M. S. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Asystent sędziego Kazimierz Marszałek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. .Sz. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku M. Sz. o udostępnienie informacji publicznej; III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz M. Sz kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 22 października 2014 r. (złożonym za pośrednictwem portalu ePUAP) M. S. zwrócił się do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
" 1. Liczba osób zatrudnionych w Urzędzie Gminy na dzień 21.11.2010 r. oraz na dzień złożenia niniejszego wniosku,
2. Imiona i nazwiska wszystkich kierowników wydziałów, naczelników i innych osób zajmujących kierownicze stanowiska w Urzędzie Gminy (w tym skarbnika i sekretarza Gminy), z podaniem wykształcenia każdej z tych osób, a w przypadku wykształcenia wyższego również kierunku ukończonych studiów, oraz daty zatrudnienia na zajmowanym obecnie stanowisku,
3. Wysokość nagród i premii przyznana i wypłacona każdemu z pracowników Urzędu Gminy od dnia 1.01.2014 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku, z podaniem konkretnej kwoty przypisanej do konkretnego pracownika,
4. Lista podróży zagranicznych Wójta i innych pracowników Urzędu Gminy (finansowanych ze środków publicznych) od dnia 21.11.2010 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku, z podaniem miejsca podróży, czasu jej trwania, celu oraz kosztów.
5. Wykaz postępowań sądowych, w których uczestniczyła Gmina, a które zakończyły się w okresie od 21.11.2010 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku, ze wskazaniem zapadłego rozstrzygnięcia (alternatywnie skany prawomocnych wyroków i postanowień w sprawach, w których uczestniczyła Gmina, wydanych od dnia 21.11.2010 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku).
6. Liczba skarg złożonych na działalność Wójta w okresie od dnia 21.11.2010 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku z podaniem rezultatu rozpatrzenia tych skarg."
Wnioskodawca zaznaczył, by powyższe informacje przesłano mu za pośrednictwem ePUAP.
W dniu 17 grudnia 2014 r. (data wpływu do organu) M. S. – reprezentowany przez adwokata K. S. – złożył za pośrednictwem Wójta Gminy skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność tego organu polegającą na nierozpoznaniu ww. wniosku z dnia 22 października 2014 r.
Skarżący stwierdził, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił mu żądanych informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14-dniowy termin na rozpatrzenie przedmiotowego wniosku, przewidziany w art. 13 ust. 1 powołanej ustawy.
Wobec powyższego skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie 7 dni od daty doręczenia mu prawomocnego wyroku. Dodatkowo wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że wniosek skarżącego z dnia 22 października 2014 r. został złożony w czasie, w którym kończyła się kadencja organu (wójta gminy). Pracownicy Urzędu Gminy musieli wówczas poświęcić więcej czasu na zakończenie i uporządkowanie wszystkich spraw związanych z mijająca kadencją, co spowodowało, iż przeoczono obowiązek udzielenia odpowiedzi na przedmiotowy wniosek. Niemniej jednak Wójt [...] z chwilą otrzymania skargi na bezczynność niezwłocznie na piśmie udzielił skarżącemu żądanych informacji (na dowód tego organ załączył kopię pisma z dnia 19 grudnia 2014 r., skierowanego do M. S. za pośrednictwem ePUAP). Jednocześnie Wójt zaznaczył, że dokonał ustnego skarcenia pracownika odpowiedzialnego w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Należy podkreślić, że sąd, oceniając czy organ jest bezczynny, bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dniu orzekania.
W rozpoznawanej sprawie skarga M. S. dotyczyła zarzucanej przez niego bezczynności w zakresie rozpatrzenia przez Wójta Gminy wniosku z dnia 22 października 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm., dalej jako "u.d.i.p.") obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, będące w posiadaniu takich informacji.
Wójt gminy – jako organ władzy publicznej – jest zatem na mocy powyższych przepisów podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznych, którymi dysponuje.
Bezspornym ponadto w niniejszej sprawie pozostaje, że przedmiot wniosku skarżącego tj. informacje na temat wykształcenia osób zatrudnionych w Urzędzie Gminy na kierowniczych stanowiskach, przyznanych pracownikom tego urzędu nagród i premii, podróży zagranicznych finansowanych ze środków publicznych, czy też postępowań sądowych prowadzonych z udziałem Gminy, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., która pozostaje w dyspozycji organu wykonawczego Gminy, jakim jest Wójt. Stanowisko to nie budzi wątpliwości w świetle art. 6 ust. 1 u.d.i.p, w którym to przepisie ustawodawca – podając przykładowy katalog podlegających udostępnieniu informacji publicznych – wskazał m.in. na informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach, o ich organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, czy też o majątku, którym dysponują (pkt 2 lit. "c" i "d" i "f"), jak również na informacje o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5 lit. "c").
W związku z powyższym należy stwierdzić, że dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego z dnia 22 października 2014 r. znajdował zastosowanie tryb przewidziany w u.d.i.p. Na gruncie tej ustawy bezczynność zachodzi zaś co do zasady wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznych, pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (za wyjątkiem sytuacji opisanych w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest jednym z ograniczeń opisanych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że podniesiony przeciwko Wójtowi Gminy zarzut bezczynności w niniejszej sprawie nie był pozbawiony podstaw. Poza sporem bowiem pozostaje, że wniosek strony skarżącej z dnia 22 października 2014 r. nie został załatwiony w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowym terminie, biegnącym od dnia otrzymania wniosku przez organ. Oznacza to, że po upływie tego terminu Wójt pozostawał w niniejszej sprawie bezczynny.
Nie budzi jednak również wątpliwości, że po wniesieniu przez M. S. skargi do Sądu za pośrednictwem Wójta Gminy, tj. w dniu 23 grudnia 2014 r., Wójt udzielił skarżącemu żądanych informacji, czyniąc to - zgodnie z żądaniem skarżącego – ze pośrednictwem portalu ePUAP. Informacje te zostały przez skarżącego w tym samym dniu odebrane i ich zakres spotkał się z jego akceptacją, co znalazło wyraz w przesłanym organowi w tej samej dacie podziękowaniu (k. 15 akt sądowych). Oznacza to, że w chwili rozpoznania skargi Wójt Gminy nie pozostawał już w niniejszej sprawie bezczynny. Postępowanie sądowoadministracyjne w części dotyczącej zobowiązania tego organu do załatwienia przedmiotowego wniosku należało zatem umorzyć na podstawie art. 161 § 1 p.p.s.a., gdyż stało się bezprzedmiotowe. Zasadne jest jednak jednocześnie w tej sytuacji zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw, o czym orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, publ. ONSA i WSA 2009/4/63, Lex nr 463487).
Ustanie bezczynności organu przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku oceny, czy bezczynność ta nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Rozpatrzenie wniosku z dnia 22 października 2014 r. po otrzymaniu skargi i udzielenie skarżącemu żądanych informacji nie spowodowało bowiem bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, publ. ONSA i WSA 2013/1/7, LEX nr 1271778).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim fakt, iż zachowanie Wójta nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na ten organ z mocy u.d.i.p., lecz wynikało z problemów organizacyjnych.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło