II SAB/Lu 82/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Wojciech Kręcisz, , , po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia 16 listopada 2006 r. (data złożenia) Z. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego , zarzucając organowi nie wydania postanowienia zgodnie z art. 37 § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Organ wskazał, że w dniu 24 października 2006 r. zostało złożone zażalenie strony na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawach wniosków z dnia 29 czerwca 2005 r., 15 września 2005 r. i 13 października 2005 r. W oparciu o wyjaśnienia organu I instancji Kolegium postanowieniem z dnia 24 listopada 2006 r. uznało zażalenie za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga Z. W. na bezczynność, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa - Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 ppsa, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Przepisy cytowanej ustawy obligują Sąd do przeprowadzenia wstępnej, formalnej kontroli skargi, w zakresie w jakim kontrola ta zmierza do ustalenia istnienia przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności albo bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 52 § 1 ppsa skargę (w tym skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Wyczerpanie trybu zaskarżenia w stadium administracyjnym jest warunkiem dopuszczalności skargi (postanowienie NSA z dnia 24 marca 1999 r. sygn. akt III SA 7254/98, "LEX" nr 43843). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne i możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 kpa, jako że zażalenie, o którym mowa w podanym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 tej ustawy. Przepis art. 37 kpa stanowi wprost, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. przysługuje stronie zażalenie do organu wyższego stopnia. Artykuł 52 § 2 ppsa, podając definicję "wyczerpania środków zaskarżenia", stanowi, że przez to pojęcie należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis ten wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a zatem nie może zostać wszczęte dopóty, dopóki toczy się postępowanie administracyjne. Strony powinny dochodzić swoich praw w pierwszej kolejności w toku postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie warunek wyczerpania trybu zażaleniowego przed wniesieniem skargi nie został spełniony. Skarga na bezczynność została złożona w dniu 16 listopada 2006 r. Co prawda, z akt sprawy wynika, że w dniu 24 października 2006 r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie Z. W. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej , ale zażalenie to nie zostało załatwione przez organ odwoławczy przed wniesieniem skargi, ponieważ postanowienie Kolegium nosi datę 24 listopada 2006 r. Do dnia wniesienia skargi na bezczynność zatem nie upłynął ustawowy termin załatwienia zażalenia, wynikający z art. 35 § 3 kpa., to znaczy jeden miesiąc. Bez względu na formę czynności, jaką podejmie organ właściwy do rozpoznania zażalenia przewidzianego w art. 37 § 1 kpa, zażalenie można uznać za skuteczne w postępowaniu sądowym w przedmiocie bezczynności dopiero po upływie okresu umożliwiającego organowi wyższego stopnia dokonanie czynności, o których mowa w art. 37 § 1 kpa; okres ten z mocy art. 35 § 3 kpa wynosi jeden miesiąc. Skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że warunek art. 52 § 1 ppsa w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" nie został spełniony. W dniu wniesienia skargi na bezczynność wprawdzie postępowanie zażaleniowe zostało otwarte, ale nie zostało "wyczerpane", ponieważ dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie upłynął jeszcze ustawowy termin rozpoznania zażalenia. Skarga niniejsza jako przedwczesna, wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, była niedopuszczalna. Podsumowując złożenie skargi na bezczynność przed upływem terminu jednego miesiąca do rozpatrzenia zażalenia jest niedopuszczalne. Niezależnie od rozstrzygnięcia organu wyższego stopnia skarga na bezczynność powinna być wniesiona dopiero po upływie terminu ustawowo zagwarantowanego organom do rozpatrzenia i ustosunkowania się do zażalenia. Z mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.