II SAB/Lu 83/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego nr w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie wniosku o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Lu 83/16 I. uzupełnia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Lu 83/16 w ten sposób, że dodaje punkt V w brzmieniu: oddala wniosek o wymierzenie grzywny; II. oddala wniosek o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi wyznaczonemu w ramach prawa pomocy. Sygn. akt II SAB/Lu [...] UZASADNIENIE W skardze z dnia [...] r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. przez S. P., zarzucając Inne naruszenie art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, skarżący wniósł o nakazanie K. Ł. rozpatrzenie złożonego wniosku z dnia [...] r. i udzielenie żądanych informacji oraz wymierzenia grzywny osobie odpowiedzialnej za udzielenie informacji. Zdaniem skarżącego K., mimo, że jest zobowiązane do udostępnienia informacji zlekceważyło otrzymane zapytanie i nie udzieliło na nie odpowiedzi. Wykonując zadania z zakresu ochrony zwierzyny łownej gospodaruje majątkiem Skarbu Państwa, ponadto otrzymuje subwencje i dotacje od samorządów lokalnych oraz korzysta z dopłat unijnych. Skarżący w piśmie z dnia [...] r. wniósł między innymi o nałożenie na K. Ł. grzywny przewidzianej w art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 powyższej ustawy. W odpowiedzi na skargę K. Ł. wniosło o jej oddalenie oraz o nie wymierzanie grzywny. Wyjaśniło, że jest podmiotem organizacyjnie nieprzygotowanym do udzielania informacji publicznej zwłaszcza w sytuacji tak wielu wniosków składanych przez skarżącego. Nie posiada bowiem etatowej wykwalifikowanej obsługi kancelaryjno – biurowej. Praca, w tym w biurze Koła, opiera się na społecznej dzielności osób zrzeszonych w Kole Ł.. Dlatego też uchybienie terminu w udzieleniu skarżącemu informacji publicznej można uznać za usprawiedliwione. Ponadto K. Ł. jako podmiot finansowanych ze składek członkowskich nie powinno być karane dotkliwymi karami finansowymi, gdyż to utrudniłoby wykonywanie przez zeń zdań statutowych. Ponadto powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócono uwagę na to, że orzekając grzywnę sąd musi brać pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy. Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił powyższą skargę. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez S. P. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt I OSK [...] uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę celem ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia [...] r. orzekł w następujący sposób: - w punkcie I sentencji wyroku stwierdził bezczynność Inne w rozpoznaniu wniosku S. P. o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] r.; - w punkcie II sentencji wyroku stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; - w punkcie III sentencji wyroku umarzył postępowanie w zakresie zobowiązania Inne do załatwienia wniosku S. P. z dnia [...] r.; - w punkcie IV sentencji wyroku przyznał adwokatowi P. D. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości [...] zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym [...] zł (osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. Odpis tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] r. (potwierdzenie odbioru - k. 188). W dniu [...] r. (data na prezentacie – k. 189) pełnomocnik skarżącego wniósł o uzupełnienie powyższego wyroku poprzez orzeczenie o wymierzeniu Inne grzywny w trybie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (sprzed nowelizacji art. 149 zmienionego przez art. 1 pkt 40 lit. a ustawy z dnia [...] r. (Dz. U. poz. 658) zmieniającej ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dniem [...] r.) w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Pełnomocnik skarżącego wniósł też o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, oświadczając iż nie została ona opłacona ani w całości ani w części. W ocenie pełnomocnika skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] r. nie zawiera w swej treści (komparycji) wszystkich orzeczeń, które według przepisów ustawy jak również wniosku skarżącego powinny w nim być zawarte. W tej sytuacji niezbędnym jest uzupełnienie jego treści w trybie art. 157 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący zawarł w swej skardze z dnia [...] roku wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Okoliczność ta w świetle treści art. 149 (w brzmieniu sprzed nowelizacji art. 149 zmienionego przez art. 1 pkt 40 lit. a ustawy z dnia [...] r. (Dz. U. poz. 658) zmieniającej ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dniem [...] r.) jest kwestią marginalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekając w przedmiotowej sprawie winien bowiem z urzędu orzec o tym, czy wymierza organowi karę grzywny określoną w art. 154 § 6. Wynika to wprost z wykładni językowej § 2 art. 149 (w brzmieniu sprzed nowelizacji) zgodnie z którym Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 (art. 149) może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzaniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc rozstrzygnięcie o ewentualnym wymierzeniu lub też nie wymierzeniu organowi grzywny winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w komparycji wyroku. Przy czym bez znaczenia pozostaje to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził w punkcie II wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stanowisko to potwierdza najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, albowiem w wyroku z dnia [...] roku w sprawie I OSK [...] NSA stwierdził, że wymierzenie grzywny organowi nie jest uzależnione prawnie od stwierdzenia, że bezczynność czy przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając wniosek o uzupełnienie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej zwaną "p.p.s.a.", strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Jak wynika z treści wydanego w niniejszej sprawie wyroku z dnia [...] r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie zawarł w nim rozstrzygnięcia co do zawartego w uzupełniającym skargę piśmie z dnia [...] r. wniosku o nałożenie na K. Ł. grzywny przewidzianej w art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zasadnym jest zatem uzupełnienie wydanego wyroku w powyższym zakresie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed jego nowelizacją dokonaną art. 1 pkt 40 ustawy z dnia [...] r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), która to zmiana na mocy art. 2 ustawy zmieniającej nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, czyli zgodnie z art. 3 ustawy zmieniającej przed dniem [...] r., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Paragraf drugi tego przepisu stanowi zaś, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Zatem uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd może orzec o wymierzeniu grzywny. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na to, że orzeczenie grzywny ma charakter fakultatywny. Pozostawione zostało do uznania sądu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. pełni funkcje prewencyjną, mającą przeciwdziałać bezczynności organu prowadzącego postępowanie jak i represyjną, stanowiąc rodzaj kary za bezczynność (por. wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt II OSK [...] – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Rozważając zasadność wymierzenia grzywny z art. 149 § 2 nie można pominąć charakteru i specyfiki K. Ł.. Nie jest to bowiem podmiot dysponujący fachowym aparatem przygotowanym do opracowania i udostępnienia informacji. Na specyfikę K. Ł. jako podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. (I OSK [...]) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podkreślił też, że w przypadku stowarzyszeń, zrzeszeń czy innych nietypowych podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej należy wziąć pod uwagę, iż sposób udostępnienia przez nie informacji może być dostosowany do ich środków technicznych, jak określa to art. 14 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), a podmioty te zwykle nie dysponują takimi środkami i zasobami, jak typowe podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej. Rozważając zasadność wymierzenia K. Ł. grzywny z art. 149 § 2 p.p.s.a. nie można pominąć i tego, że choć po upływie czterech miesięcy od dnia złożenia wniosku z dnia [...] r., to jednak skarżącemu udostępniono żądane informacje (pismo K. Ł. z dnia [...] r.). W ocenie Składu Orzekającego w niniejszej sprawie uwzględniając to, że w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. skarżący złożył do K. Ł. osiem wniosków o udzielenie informacji publicznej (wniosek z dnia [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. oraz z dnia [...] r.), a K. Ł. nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, który posiadałby fachowy aparat umożlwiający przygotowanie wnioskowanych informacji nie można uznać, aby celowym było dyscyplinowanie Koła. Z tych samych powodów niecelowe jest też karanie Koła za bezczynność w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] r. W obu bowiem przypadkach obiektywne okoliczności uzasadniają udzielenie przez K. odpowiedzi na wniosek z dnia [...] r. z uchybieniem terminu z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powyższych względów Sąd orzekła jak w punkcie I sentencji wyroku. Stosownie do unormowania art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez adwokata jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801). Paragraf 21 rozporządzenia zawiera zamknięty katalog czynności, za wykonanie których adwokatowi przysługuje wynagrodzenie w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Nie przewiduje on wynagrodzenia za sporządzenie wniosku o uzupełnienie wyroku. Natomiast wynagrodzenie za reprezentowanie skarżącego w toku pierwszoinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego przyznane zostało pełnomocnikowi skarżącego punktem IV sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] r. Z tych powodów Sąd oddalił wniosek o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi wyznaczonemu w ramach prawa pomocy (punkt II sentencji wyroku).