II SAB/Lu 85/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. K. R. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Z. W. wniósł w dniu 9 kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na "bezczynność/przewlekłość" Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawach z jego wniosków z dnia 25 i 30 stycznia 2018 r. o wznowienie postępowań o wymienionych numerach, m.in. w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem Kolegium z dnia [...]., nr [...] Uzasadniając skargę Z. W. zarzucił brak postanowień w trybie niezwłocznym, zagrożenie życia od 2013 r., pozostawianie wniosków bez rozpoznania z powodu wrogiego nastawienia organów do skarżącego, z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności "wypaczenie art. 64 § 2 k.p.a." W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Kolegium wyjaśniło, że w piśmie z dnia 30 stycznia 2018r. Z. W. zwrócił się o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Kolegium z dnia [...]., nr [...] Wniosek ten wpłynął do Kolegium w dniu 1 lutego 2018 r., zaś akta sprawy, niezbędne do jej rozpatrzenia wpłynęły na żądanie Kolegium od organu I instancji w dniu 23 lutego 2018 r. Następnie Kolegium wezwało skarżącego w piśmie z dnia 23 marca 2018 r., na podstawie art. 64 k.p.a., do sprecyzowania na jakiej podstawie domaga się wznowienia w terminie 7 dni od doręczenia pod rygorem pozostawienia wniosku o wznowienie bez rozpoznania. Pismo to zostało doręczonemu skarżącemu w dniu 29 marca 2018 r., mimo to skarżący wezwania nie wykonał. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia 6 kwietnia 2018 r. poinformowało skarżącego o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako "p.p.s.a.", kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Obowiązujące przepisy nie zawierają definicji legalnych "bezczynności" i "przewlekłego prowadzenia postępowania". W orzecznictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Natomiast przewlekłość zachodzi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Terminy załatwiania spraw administracyjnych zostały określone w art. 35 k.p.a. W świetle art. 35 § 1 k.p.a. - organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z § 2 niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast zgodnie z § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie ma podstaw do zarzucenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu ani bezczynności, ani przewlekłego prowadzenia postępowania – w przedstawionym rozumieniu - w sprawie z wniosku Z. W. z dnia 30 stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Kolegium z dnia [...]., nr [...] Wniosek został załatwiony w sposób dopuszczalny w świetle obowiązujących przepisów. Art. 64 § 2 k.p.a stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie zastosowało przytoczony przepis. Wniosek skarżącego z dnia 30 stycznia 2018 r. nie został bowiem sformułowany jasno i nie wynikało z niego, na jakiej podstawie skarżący domaga się wznowienia. Skarżący wskazał, że "podst. wznow. postęp: znany w SKO [...] dokument z [...] ., [...]. Jasno wynika, że odmowy od styczeń 2013 r., inne bezprawia za podstawę miały piśmidła zwane korespondencją między OPZ i NZOZ [...], które nie stanowią dokumentu medycznego ([...], pismo NZOZ z [...] r.). Przepisy art. 145 k.p.a. przewiduje kilka przesłanek wznowienia, a organ nie może się dowolnie przyjmować którejkolwiek z nich, gdyż postępowanie wznowieniowe toczy się wyłącznie na wniosek zainteresowanej strony. Strona powinna zatem jednoznacznie wskazać, na którą z tych przesłanek się powołuje. Wskazanie podstawy wznowienia jest więc warunkiem formalnym, bez którego nie jest możliwe dalsze prowadzenie postępowania przez organ i wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Takiej podstawy skarżący nie wskazał we wniosku z dnia 30 stycznia 2018 r., ani nie wykonał wezwania organu, dlatego zasadne było pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania. Zarzut skargi dotyczący "wypaczania przez organ art. 64 § 2 k.p.a." nie jest usprawiedliwiony. Sądowi jest wiadome z urzędu, że skarżący inicjuje bardzo wiele postępowań przed organami administracji publicznej i Sądem, wnosząc liczne pisma procesowe. Formułując żądania i tezy skarżący często posługuje się równoważnikami zdań, które wymagają doprecyzowania, gdyż żądania te wielokrotnie dotyczą tych samych spraw administracyjnych (objętych jednym numerem) i są podobnie formułowane oraz zawierają podobne zarzuty, sprowadzające się do stronniczości organu i działania na niekorzyść skarżącego. W związku z tym, w ocenie Sądu, działania organu mające na celu doprecyzowanie żądań skarżącego są usprawiedliwione, gdyż pozwalają na jednoznaczne ustalenie woli skarżącego. Czynności procesowe podejmowane w tym celu przez organ – zdaniem Sądu – są czynnościami w interesie skarżącego. Taka sytuacja miała także miejsce w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że wniosek dotyczył wznowienia kilkunastu różnych postępowań, a więc konieczne było doprecyzowanie podstaw wznowienia w każdej z tych spraw osobno. Nie można zatem organowi zarzucić bezczynności. W ocenie Sądu, nie jest również uzasadniony zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Kolegium w sprawie tego wniosku. Jak bowiem wyżej wyjaśniono, do uznania, że organ prowadzi sprawę przewlekle, nie wystarczy stwierdzenie, że organ nie załatwia sprawy w ustawowym terminie, wynikającym co do zasady z art. 35 k.p.a., lecz konieczne jest jednocześnie ustalenie, że podejmowane przez niego działania mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy i gdy organ nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. W niniejszej sprawie okoliczności takie nie zachodzą, w szczególności za czynność pozorną, nieistotną nie można uznać wezwania skarżącego do wskazania podstaw wznowienia zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Należy podkreślić, że w orzecznictwie przyjmuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, a w sprawach skomplikowanych, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16). W związku z tym, że skarżący nie formułuje jednoznacznie swoich żądań, a jednocześnie składa bardzo dużo pism procesowych w inicjowanych przez siebie licznych postępowaniach, toczących się nie tylko w trybach zwyczajnych, ale także nadzwyczajnych (o wznowienie, stwierdzenie nieważności), prawidłowe załatwienie jego żądań, zgodnie z jego wolą, wymaga od organów administracji publicznej szczególnej staranności, która wiążę się z dodatkowymi czynnościami procesowymi zmierzającymi do jednoznacznego określenia woli skarżącego. W związku z tym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmowało w sprawie wniosku skarżącego z dnia 30 stycznia 2018 r. wszystkie konieczne do należytego załatwienia sprawy czynności procesowe, a odstępy czasowe między tymi czynnościami były niewielkie i jednocześnie nie można zarzucić organowi bezpodstawnego zastosowania art. 64 § 2 k.p.a., brak jest podstaw do przyjęcia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadziło sprawę przewlekle w przedstawionym wyżej rozumieniu, ani tym bardziej, że pozostawało w bezczynności. Z tych względów stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.