II SAB/Lu 9/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-04-18

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sytuacji, gdy jej stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego przewyższają miesięczne dochody, a środki na pokrycie tej różnicy pochodzą z jednorazowego odszkodowania?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego przewyższają miesięczne dochody, a różnica jest pokrywana z jednorazowego świadczenia (np. odszkodowania), należy uznać, że poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Dotyczy to również sytuacji, gdy znaczną część kosztów stanowi spłata kredytu zaciągniętego na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, jakimi są potrzeby mieszkaniowe.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Strona wykazała, że miesięczny dochód jej gospodarstwa domowego jest niższy niż ponoszone stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego, a różnica pokrywana jest z jednorazowego odszkodowania. Po analizie dokumentów i oświadczeń, referendarz sądowy uznał, że strona spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie przeprowadzenia kontroli zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a przyznać A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Strona skarżąca w zakreślonym w wezwaniu terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwojgiem niepełnoletnich dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się ze swojej renty w kwocie [...] złotych netto oraz wynagrodzenia w kwocie [...] złotych netto otrzymywanego z tytułu wykonywania umowy zlecenia. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] złotych. Do wniosku dołączono oświadczenie strony skarżącej z dnia 10 lutego 2012 r. o wysokości stałych kosztów utrzymania. W związku z tym, że oświadczenie nie zawierało wskazania kosztów utrzymania koniecznego ponoszonych co miesiąc oraz kosztów ponoszonych w innych odstępach czasu wezwano stronę skarżącą do wskazania kosztów ponoszonych co miesiąc i kosztów ponoszonych w innych odstępach czasu. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca w oświadczeniu z dnia 27 lutego 2012 r. pośród kosztów utrzymania koniecznego ponoszonych co miesiąc wyliczyła koszt obsługi kredytu – [...] złotych, koszt telefonu – [...] złotych, koszt nauki dziecka języka angielskiego – [...] złote, leczenie dziecka – [...] złotych, leczenie żony – [...] złotych, leczenie strony skarżącej – [...] złotych, koszty centralnego ogrzewania – [...] złotych, koszty wyżywienia – [...] złotych, koszty zakupu odzieży w tym pieluch – [...] złotych i koszty darowizn na cele kultu religijnego – [...] złotych. Łącznie koszty te wynoszą [...] złotych. Ponadto strona skarżąca oświadczyła, że co dwa miesiące ponosi koszty energii elektrycznej – [...] złotych, gazu – [...] złotych i wody – [...] złotych zaś co kwartał koszty podatku od nieruchomości [...] złote i wywozu śmieci – [...] złotych. Ze względu na to, że stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej okazały się wyższe niż wykazane przez nią dochody wezwano ją do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych oraz umowy kredytu mieszkaniowego. Odpowiadając na wezwanie strona skarżąca nadesłała żądane od niej dokumenty oraz umowę kredytu inwestycyjnego zaciągniętego przez jej żonę i w piśmie z dnia 20 marca 2012 r. oświadczyła, że ze względu na kryzys gospodarczy prowadzona przez żonę działalność gospodarcza nie przynosi dochodów. Strona skarżąca wezwana do złożenia oświadczenia wskazującego skąd pochodzą i w jakiej są wysokości środki finansowe pozwalające ponosić koszty utrzymania koniecznego przewyższające wysokością miesięczne dochody oświadczyła w piśmie z dnia 7 kwietnia 2012 r., że środki te do dnia 26 września 2011 r. pochodziły z zasiłku chorobowego żony natomiast w styczniu, lutym oraz marcu 2012 r. pochodziły z otrzymanego odszkodowania w kwocie [...] złotych. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zachodzi w niej przesłanka, o której stanowi zacytowany powyżej przepis. Strona skarżąca oświadczyła, że miesięczny dochód jej gospodarstwa domowego wynosi łącznie [...] złotych netto zaś ponoszone przez nią stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą [...] złotych (do kosztów tych nie wliczono kwoty przeznaczanej na cele kultu religijnego, gdyż jak sama zauważyła strona skarżąca ma ona charakter dobrowolny - darowizna). Oświadczyła również, że w miesiącu styczniu, lutym i marcu 2012 r. stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego ponosiła przeznaczając na ten cel otrzymane w kwocie [...] złotych odszkodowanie. Skoro zatem stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego przewyższają stałe miesięczne dochody i ponoszone mogą być jedynie dzięki otrzymanemu jednorazowemu świadczeniu (odszkodowaniu) przyjąć należy, że poniesienie przez stronę skarżącą kosztów sądowych, które w niniejszej sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 6 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; §3 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192) spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Oceny powyższej nie zmienia to, że znaczną część ponoszonych przez stronę skarżącą kosztów utrzymania koniecznego stanowi spłata kredytu. Kredyt ten zaciągnięty został bowiem na zaspokojenie podstawowej potrzeby bytowej jaką jest zapewnienie potrzeb mieszkaniowych. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło