II SAB/Lu 90/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 29 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego I. stwierdza, że przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie rozpoznania odwołania Z. W. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...]r., Nr [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. oddala skargę w pozostałej części. W dniu [...] r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga Z. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpatrzenia jego odwołania z dnia [...] r. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania Z. W. świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie [...]zł od dnia [...] r. do [...] r. W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ w uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy: w dniu [...] r. wpłynęło do Kolegium odwołanie Z. W. z dnia [...] r. (wpływ do organu [...] r.) od ww. decyzji organu pierwszej instancji. Pismem z dnia [...] r. (doręczonym [...] r.) Kolegium poinformowało Z. W. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia dodatkowych uwag na piśmie w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma (art. 10 k.p.a.). Na posiedzeniu w dniu [...] r. Kolegium podjęło decyzję Nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. załatwiając sprawę z przedmiotowego odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia [...] r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s,a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (m.in. dotyczących wydanych postanowień) albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność organu została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia [...] r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. P. skarżących z dnia [...] r. spełnia wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia [...] r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", wobec czego skarżący wniósł skargę spełniając przesłanki przewidziane w art. 52 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Należy wskazać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako właściwy organ odwoławczy w niniejszej sprawie (art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a.), rozstrzyga odwołanie według reguł określonych w Rozdziale 10 Dziale II Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 § 3 w zw. z art. 133 k.p.a. Przepis art. 133 k.p.a. ustanawia ustawowy termin, w którym organ pierwszej instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie. Datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy w trybie art. 133 k.p.a., a zatem termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu drugiej instancji. Z akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało rozpatrzeć odwołanie od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania Z. W. świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie [...]zł od dnia [...] r. do [...] r. Z niekwestionowanego stanu faktycznego wynika, że do organu w dniu [...] r. wpłynęło ww. odwołanie skarżącego z dnia [...] r. Następnie w dniu [...] Kolegium poinformowało stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesieniem dodatkowych uwag na piśmie i dopiero w dniu [...] r. rozpatrzyło odwołanie i wydało decyzję w sprawie (nr [...]). Wobec powyższych ustaleń należy zwrócić uwagę, że jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji (postanowienia) w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy nie jest w żaden sposób uzasadniona, wówczas mamy do czynienia z "bezczynnością" organu. Z kolei pojęcie "przewlekle prowadzonego postępowania" należy wiązać z nieefektywnym, rozwlekłym i długotrwałym prowadzeniem przez organ postępowania, trwającym ponad potrzebę wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, przy czym owa rozwlekłość i długotrwałość postępowania musi wynikać wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu (por. T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, W. 2012 r., s. 116-119). W tym kontekście istotne jest, że w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło odwołanie skarżącego z dnia [...] r. Skarga natomiast została wniesiona przez skarżącego w dniu [...] r., a więc już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skoro organ przed wniesieniem skargi podjął działanie, załatwiając sprawę wydaniem decyzji, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w części dotyczącej bezczynności organu. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w tej części oddalił (pkt 2 wyroku). Rozpoznając skargę w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] r. było prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przewlekle, Sąd uznał, że zaistniałe w sprawie okoliczności przemawiają za takim stwierdzeniem. W ocenie Sądu bowiem organ odwoławczy prowadził postępowanie przewlekle, a od momentu wpływu odwołania do wydania decyzji upłynął okres dłuższy, aniżeli określony w art. 35 § 3 k.p.a. Sytuacji takiej nie można jednak uznać za rażące naruszenie prawa. Jak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W niniejszej sprawie okres oczekiwania na rozpatrzenie odwołania nie był na tyle długi, aby uznać rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., a organ podejmował w tym czasie czynności procesowe. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził przewlekłość postępowania, jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 1. wyroku).