II SAB/Lu 92/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 26 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zmiany decyzji o przyznaniu zasiłku celowego oddala skargę. W dniu [...] kwietnia 2018 r. Z. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na "bezczynność/przewlekłość" Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawach z jego wniosków z dnia [...] i [...] stycznia 2018 r. o wznowienie postępowań o wymienionych numerach, m.in. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Uzasadniając skargę Z. W. zarzucił brak postanowień w trybie niezwłocznym, zagrożenie życia od 2013 r., pozostawianie wniosków bez rozpoznania z powodu wrogiego nastawienia organów do skarżącego, z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności "wypaczenie art. 64 § 2 k.p.a." W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. Z. W. zwrócił się o wznowienie postępowania w kilkunastu sprawach, w tym w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku celowego. W piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. Kolegium wezwało wnioskodawcę do sprecyzowania powyższego wniosku poprzez wskazanie podstawy wznowienia określonej w art. 145 § 1 k.p.a., a także do wskazania dowodu potwierdzającego w jakiej dacie wnioskodawca dowiedział się o istnieniu przesłanki wznowienia postepowania. Wezwanie to doręczono stronie w dniu [...] marca 2018 r. W piśmie z dnia [...] marca 2018 r. Z. W. wskazał podstawę żądania wznowienia postępowania, powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wyjaśnił, że nowym dowodem, w rozumieniu tego przepisu, jest w jego ocenie postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2018 r. sygn. akt I OZ 1710/17. Kolegium postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., a następnie – po doręczeniu stronie w dniu [...] marca 2018 r. powyższego postanowienia wraz z zawiadomieniem w trybie art. 10 k.p.a. – decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. (doręczoną stronie w dniu [...] kwietnia 2018 r.) odmówiło uchylenia kontrolowanej decyzji. Wskazując na powyższe okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uznało skargę za nieuzasadnioną. Podkreśliło, że wniosek strony został załatwiony w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Obowiązujące przepisy nie zawierają definicji legalnych "bezczynności" i "przewlekłego prowadzenia postępowania". W orzecznictwie przyjmuje się natomiast, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Przewlekłość postepowania ma z kolei miejsce wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Terminy załatwiania spraw administracyjnych zostały określone w art. 35 k.p.a. W świetle art. 35 § 1 k.p.a. - organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z § 2 niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast zgodnie z § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie zaś z § 5 do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie ma podstaw do zarzucenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu ani bezczynności, ani przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie z wniosku Z. W. z dnia [...] stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego Kolegium z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Bezspornie wniosek ten został załatwiony przez Kolegium, które po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., w dniu [...] kwietnia 2018 r. wydało decyzję o odmowie uchylenia kwestionowanej decyzji własnej z dnia [...] lutego 2017 r. Skoro zatem wniosek został rozpatrzony, to nie można organowi zarzucić bezczynności. W ocenie Sądu, nie jest również uzasadniony zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Kolegium w sprawie tego wniosku. Jak bowiem wyżej wyjaśniono, do uznania, że organ prowadzi sprawę przewlekle, nie wystarczy stwierdzenie, że organ nie załatwia sprawy w ustawowym terminie, wynikającym co do zasady z art. 35 k.p.a., lecz konieczne jest jednocześnie ustalenie, że podejmowane przez niego działania mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy i gdy organ nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. W niniejszej sprawie okoliczności takie nie zachodzą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmowało w sprawie wniosku skarżącego wszystkie konieczne do należytego załatwienia sprawy czynności procesowe, a odstępy czasowe między tymi czynnościami były niewielkie i wynikały z niezależnych od tego organu okoliczności. Przede wszystkim wskazać należy, że rozpoznanie wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2018 r. było możliwe dopiero po nadesłaniu przez organ pierwszej instancji akt sprawy, o co Kolegium zwróciło się do tego organu niezwłocznie po wpływie wniosku skarżącego, tj. [...] lutego 2018 r. Akta te Kolegium otrzymało w dniu [...] lutego 2018 r. 2 dniu po wpłynięciu akt został zaś wyznaczony skład Kolegium do rozpatrzenia wniosku. W dniu [...] lutego 2018 r., a więc w terminie wskazanym w art. 35 § 2 k.p.a., skarżący został ponadto wezwany w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do sprecyzowania podstawy prawnej żądania. Podkreślić w tym miejscu należy, że wbrew zarzutowi skargi odnośnie rzekomego "wypaczania art. 64 § 2 k.p.a." - wezwanie to było uzasadnione. Wniosek z dnia [...] stycznia 2018 r. nie został bowiem sformułowany jasno i dotyczył kilkunastu spraw o wymienionych numerach. Skarżący nie odnosił się w nim do każdej z powołanych spraw z osobna, lecz ogólnie wskazał, że domaga się "wznowienia postępowania", nie precyzując na jakiej podstawie opiera swoje żądanie. W ocenie Sądu, należyte załatwienie przedmiotowego wniosku wymagało zatem wezwania skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do jego sprecyzowania żądania. Zarzut "wypaczenia" tego przepisu nie jest więc usprawiedliwiony. Skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2018 r., które wpłynęło do Kolegium w dniu [...] marca 2018 r., wykonał wezwanie, precyzując wniosek o wznowienie postępowania poprzez powołanie się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wskazanie istotnych i nowych – w jego ocenie – dowodów. Dopiero wówczas organ miał zatem możliwość ocenić, czy wniosek został złożony z zachowaniem terminu i czy spełnia warunki formalne. Niezwłocznie zaś po dokonaniu tej oceny organ wznowił postępowanie postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., które zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] marca 2018 r. wraz z pouczeniem o prawie zapoznania się z aktami sprawy i zgłaszania wniosków dowodowych w terminie 7 dni. Następnie organ wydał w dniu [...] kwietnia 2018 r., a więc bez zbędnej zwłoki, po upływie zakreślonego dla skarżącego na realizację jego praw jako strony postępowania terminu, decyzję o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest podstaw również ku temu, by przyjąć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadziło przedmiotową sprawę przewlekle. Należy podkreślić, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym przy ocenie, czy postępowanie zostało zakończone w rozsądnym terminie, należy uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, a także takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów. Jednocześnie w sprawach skomplikowanych sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na treść art. 35 § 5 k.p.a., zgodnie z którym do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności (...) oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Skoro w niniejszej sprawie przerwy pomiędzy poszczególnymi czynnościami procesowymi podejmowanymi przez Kolegium spowodowane były czynnościami innych podmiotów (organu pierwszej instancji, czy też samego skarżącego – wykonanie wezwania, zapewnienie możliwości zapoznania się z aktami sprawy), terminów tych nie można wliczać do ustawowego terminu załatwienia sprawy przez organ. Z tych względów stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.