II SAB/Lu 93/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2023r. sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Niemce w przedmiocie wniosku z dnia 3 kwietnia 2023 r. o przyznanie usług opiekuńczych oddala skargę. Z. W. wniósł w dniu 15 maja 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność i przewlekłość Wójta Gminy Niemce w zakresie jego wniosku z 3 kwietnia 2023r. o przyznanie mu usług opiekuńczych (zwykłych i specjalistycznych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że wniosek wpłynął 4 kwietnia 2023r. W dniu 11 kwietnia 2023r. organ zwrócił się do skarżącego o złożenie oświadczenia o stanie majątkowym, rodzinnym i zdrowotnym (skarżący odniósł się pisemnie do tego wezwania). Następnie w dniu 27 kwietnia 2023r. organ poinformował skarżącego o treści art. 10 k.p.a., zaś w dniu 8 maja 2023r. wydał decyzję o odmowie przyznania usług. W dniu 10 maja 2023r. skarżący wniósł ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, które postanowieniem z 25 maja 2023r. uznało je za nieuzasadnione. W dniu 12 maja 2023r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji z 8 maja 2023r. i w związku z tym 22 maja 2023r. organ I instancji przekazał je wraz z aktami do Kolegium. Niezależnie od wniesionego odwołania, skarżący w dniu 15 maja 2023r. wniósł także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zarzucając, że organ nie rozpatrzył jego wniosku z 3 kwietnia 2023r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 1634), dalej jako "p.p.s.a". Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Pojęcie "bezczynność" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ("nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1"). W orzecznictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy więc do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Terminy załatwiania spraw administracyjnych zostały określone w art. 35 k.p.a. W świetle art. 35 § 1 k.p.a. - organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z § 2 niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast zgodnie z § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Celem skargi na bezczynność organu jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Z akt wynika, że Wójt Gminy Niemce niezwłocznie po wpłynięciu wniosku skarżącego, co miało miejsce 4 kwietnia 2023r., wszczął postępowanie i podjął czynności w sprawie, a przed wniesieniem skargi wydał w dniu 8 maja 2023r. decyzję. Przekroczył więc miesięczny termin zaledwie o kilka dni, nie można w tej sytuacji mówić o bezczynności w przedstawionym rozumieniu. Nie można także organowi zarzucić przewlekłego prowadzenia postępowania. Przewlekłość postępowania to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy, niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co prowadzi do nieusprawiedliwionego przedłużenia postępowania. Chronologia i charakter czynności procesowych podejmowanych w sprawie wniosku skarżącego z 3 kwietnia 2023r. wskazuje, że organ nie prowadził postępowania w sposób przewlekły w przedstawionym rozumieniu. Organ podejmował wyłącznie czynności konieczne do prawidłowego załatwienia sprawy i czynił to bez zbędnej zwłoki. Z tych względów Sąd oddalił skargę.