II SAB/Lu 94/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2021 r. sprawy ze skargi Fundacji "[...]" w [...] na bezczynność Dyrektora Centrum Kultury Fizycznej i Sportu w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Centrum Kultury Fizycznej i Sportu w [...] dopuścił się bezczynności sprawie rozpatrzenia wniosku Fundacji "[...]" w L. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Centrum Kultury Fizycznej i Sportu w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Centrum Kultury Fizycznej i Sportu w [...] do załatwienia wniosku Fundacji "[...]" w [...] z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej; IV. oddala wniosek o przyznanie od Dyrektora Centrum Kultury Fizycznej i Sportu w [...] na rzecz Fundacji "[...]" w [...] sumy pieniężnej w kwocie [...]zł ([...]) złotych i o wymierzenie grzywny; V. zasądza od Dyrektora Centrum Kultury Fizycznej i Sportu w [...] na rzecz Fundacji [...]" w [...] kwotę [...]([...]) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Fundacja "[...]" w [...] (skarżąca, strona) wniosła skargę na bezczynność Centrum Kultury Fizycznej i Sportu w [...] (Centrum, organ) w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Zwróciła się o zobowiązanie Centrum do rozpatrzenia wniosku, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw oraz zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącej w wysokości [...] zł w oparciu o art. 149 p.p.s.a., alternatywnie wymierzenie grzywny. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu [...] r. skarżąca wysłała do Centrum wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: - statutu jednostki, regulaminu pracy oraz regulaminu organizacyjnego obowiązujących w roku [...] i [...] (jeśli jakiś dokument był zmieniany, to wniosek obejmował udostępnienie obu jego wersji); - informacji, na jakich stanowiskach zatrudniono pracowników w ciągu [...] i [...] r. wraz z informacją o trybie zatrudnienia (np. otwarty nabór), informacji o wynikach ewentualnych naborów, zakresie obowiązków zatrudnionych pracowników i kompetencjach i doświadczeniu osób zatrudnionych na te stanowiska;. - listy zarządzeń wydanych przez dyrektora od [...] r.; - ewidencji środków trwałych będących w posiadaniu jednostki; - dokumentacji projektowej, umowy, protokołu odbioru i dokumentacji wskazujących listę usterek do naprawy w związku z realizacją projektu "Remont i modernizacja obiektów sportowych Centrum Kultury Fizycznej i Sportu w [...]"; - sprawozdania finansowego i z działalności jednostki za [...] i [...] r.; - aktualnego stanu zatrudnienia w podziale na stanowiska, liczbę osób i miejsce pracy; - odpowiedzi na pytanie czy w okresie trwania pandemii obiekty sportowe były zamknięte, a jeśli tak to jak to przełożyło się na czas pracy pracowników, czy pracownicy byli kierowani na przestojowe? Wniosek został wysłany na adres mailowy: [...], podany w BIP instytucji. W związku z brakiem odpowiedzi na wniosek zapytanie ponowiono w dniu [...] r., wysyłając je dodatkowo na adres mailowy: [...] który jest podany na stronie [...] Centrum. Ze stosowanego przez skarżącą oprogramowania wynika, że mail dotarł i był otwierany. Próby telefonicznego wyjaśnienia sprawy nie przyniosły rezultatu. W odpowiedzi na skargę Centrum wniosło o jej oddalenie z uwagi na bezpodstawność oraz o umorzenie postępowania w sprawie. Wskazywało, że w dniu [...] r. skarżącej zostały przedstawione żądanie informacje. Opóźnienie w udostępnieniu wynikało z braków kadrowych, ponieważ osoba zatrudniona na właściwym do udzielenia informacji stanowisku administracyjnym przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, a jest to jedyna osoba, która zajmuje się sprawami administracyjno – biurowymi. Skarżąca nie odniosła się do odpowiedzi na skargę oraz do twierdzenia Centrum o udostępnieniu żądanych informacji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] r. sprawa skierowana została do rozpoznania w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie w części. Należy na wstępie przypomnieć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie, w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji, żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Nie ulega wątpliwości, że Centrum Kultury Fizycznej i Sportu w [...] jako samorządowa instytucja, za pośrednictwem której gmina realizuje zadania własne m.in. prowadzenia działalności z zakresu kultury fizycznej i sportu, jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Skierowane do organu pytania dotyczyły szeroko pojmowanej kwestii wydatkowania środków publicznych, majątku instytucji, sposobu zarządzania instytucją, zatrudniania przez nią pracowników i warunków ich pracy, stanowiły zatem informację publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Pozostawało to poza sporem, bowiem Centrum tłumaczyło opóźnienie w wykonaniu wniosku wyłącznie trudnościami kadrowymi. Dyrektor Centrum miał obowiązek udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 11 czerwca 2021 r. w terminie ustawowym, tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Termin ten upływał 25 czerwca lub co najmniej 14 lipca 2021 r., bowiem wniosek został ponowiony przez Fundację w dniu 30 czerwca 2021 r. Nie budzi wątpliwości fakt, że przesłanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej na adres organu pocztą elektroniczną (e-mail) jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej na piśmie (por. postanowienie NSA z 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15). Organ nie kwestionował, że wniosek w terminach wskazanych w skardze otrzymał, a został on niespornie wysłany na oficjalny adres poczty elektronicznej Centrum, podany do powszechnej wiadomości. Obowiązkiem organu jest takie zorganizowanie obsługi technicznej i osobowej poczty elektronicznej, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. postanowienie NSA z 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15). Jak wynika z treści odpowiedzi na skargę, organ udzielił żądanej informacji publicznej w dniu 5 sierpnia 2021 r. Niesporne jest w tych okolicznościach, że odpowiedź na wniosek skarżącego nie została udzielona w terminie, co oznacza, że Dyrektor Centrum dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku Fundacji z 11 czerwca 2021 r. Powinien go bowiem załatwić do dnia 25 czerwca 2021 r., co wskazano powyżej. Uzasadnia to treść punktu I sentencji wyroku. Podkreślenia wymaga, że problemy kadrowe, podnoszone w odpowiedzi na skargę, nie usprawiedliwiają zwłoki w uchybieniu terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek. Podmiot wykonujący zadania publiczne musi liczyć się z koniecznością udzielania odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji, zapewnienie odpowiedniej obsługi w tym zakresie jest obowiązkiem osób odpowiedzialnych za funkcjonowanie instytucji, niezależnie od problemów kadrowych. Przyjęcie przeciwnej koncepcji czyniłoby iluzorycznym prawo dostępu do informacji publicznej w określonych ustawowo terminach. Uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Zwłoka organu w prawidłowym załatwieniu sprawy nie wynikała z lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej i dążenia do ograniczenia prawa strony do dostępu do informacji. Świadczy o tym niezwłoczne udzielenie odpowiedzi po wniesieniu skargi na bezczynność. W tym aspekcie sprawy znaczenie mają również kwestie problemów kadrowych podniesione w odpowiedzi na skargę. Choć – jak już powiedziano - problemy te nie zwalniały z obowiązku udzielenia odpowiedzi w terminie ustawowym, to rzutują na ocenę, że zwłoka organu nie może być oceniana jako rażąca bezczynność (pkt II sentencji wyroku). Sąd z powyższych względów (brak rażącego charakteru naruszenia) nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości [...] zł lub o wymierzenie grzywny, zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Stopień zawinienia organu w nieterminowym załatwieniu wniosku nie dawał, w ocenie Sądu, podstaw do uwzględnienia tego żądania. Organ, wprawdzie z opóźnieniem, ale jednak wykonał zobowiązanie do udzielenia informacji publicznej. Uchybienie terminu nie miało charakteru znaczącego i bez wątpliwości nie mogło spowodować po stronie skarżącego szkody majątkowej (w skardze nie umotywowano ani samego żądania zasądzenia sumy pieniężnej, ani też jej wysokości). Działania organu nie noszą cech celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia. Nie istnieje też obawa, że bez dodatkowych sankcji organ nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (wyrok NSA z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 927/21). Z tych względów wniosek ten podlegał oddaleniu (pkt IV sentencji wyroku). Rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania sąd bierze zasadniczo pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi do sądu, jednakże w zakresie ewentualnego zobowiązania organu do załatwienia sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), sąd musi uwzględniać stan istniejący w dacie wyrokowania. Bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 11 czerwca 2021 r., biorąc pod uwagę fakt, że już po wniesieniu skargi do Sądu, w dniu 5 sierpnia 2021 r. Dyrektor Centrum udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że organ w dniu wniesienia skargi pozostawał w bezczynności, wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia w części, tj. zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W tej sytuacji Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). O kosztach postępowania orzeczono w punkcie V wyroku stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną na rzecz skarżącego kwotę składa się wpis w wysokości [...] zł.