II SAB/Lu 99/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego [...] w [...] w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wniosku z dnia 1 grudnia 2013 r. I. zobowiązuje Koło Łowieckie [...] w [...] do rozpoznania pkt 3, 4, 5, 10 wniosku S. P. o udzielenie informacji publicznej z dnia 1 grudnia 2013 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. przyznaje radcy prawnemu W. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług V. zasądza od Koła Łowieckiego [...] w [...] na rzecz skarżącego S. P. 100 (sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. P. wniósł w dniu [...] stycznia 2014 r. (data wpływu) skargę na bezczynność Inne polegającą na nierozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2013 r., w którym domagał się udzielenia następujących informacji publicznych: 1. Jakiego rodzaju szkolenie z udziałem członków Koła Łowieckiego nr [...] "[...] miało miejsce w dniach 18 -19 października 2013? 2. Kto wykładał na tym szkoleniu? 3. Jaki był koszt uczestnictwa w szkoleniu? 4. Ilu uczestników wzięło udział w tym szkoleniu? 5. Ile kosztowało wynajęcie sali wykładowej? 6. Czy w szkoleniu mógł brać udział każdy członek koła? 7. W jaki sposób powiadamiano członków o możliwości uczestniczenia w szkoleniu? 8. Czy uczestnicy szkolenia ponieśli koszty ze środków własnych czy koszty były pokrywane z kasy koła (w jakiej części)? 9. Kto ponosił koszt delegacji wykładowców? 10. Ile wypłacono wykładowcom za prowadzenie zajęć? 11. Jakiego rodzaju uprawnienia uzyskali uczestnicy szkolenia? We wniosku skarżący wskazał przy tym, iż domaga się udostępnienia powyższych informacji poprzez umożliwienie mu wglądu do stosownych dokumentów (i ewentualnego ich kopiowania) w siedzibie Koła Łowieckiego, ewentualnie o przesłanie mu żądanych informacji w formie wydruku. W uzasadnieniu skargi podniósł, że K. Ł. "[...] zlekceważyło otrzymane od niego zapytanie i nie udzieliło na nie odpowiedzi. Organ ten – w ocenie skarżącego – należy natomiast do podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Wykonując bowiem zadania z zakresu ochrony zwierzyny łownej gospodaruje majątkiem Skarbu Państwa. Ponadto K. Ł. "[...] otrzymuje subwencje i dotacje od samorządów lokalnych oraz korzysta z dopłat unijnych. Zdaniem S. P. poszczególni obywatele mają zatem prawo wiedzieć, w jaki sposób K. Ł. wypełnia funkcje ochronne nad ich własnością. Skarżący podkreślił, że jego wniosek zmierzał do pozyskania informacji ściśle związanych z realizacją zadań stawianych ustawą Prawo łowieckie. Skarżący domaga się zatem nakazania temu podmiotowi rozpatrzenia złożonego wniosku i udzielenia żądanych informacji, a także zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania oraz wymierzenia przez Sąd grzywny osobie odpowiedzialnej za udzielenie informacji w imieniu Koła Łowieckiego. W odpowiedzi na skargę prezes Inne wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że K. Ł. udzieliło skarżącemu odpowiedzi na pytania zawarte w jego wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r., na dowód czego przedłożył kopię skierowanego do skarżącego pisma z dnia [...] stycznia 2014 r. Jednocześnie autor odpowiedzi na skargę podniósł, że przedmiotowy wniosek dotyczył informacji przetworzonych, w związku z czym skarżący winien uprawdopodobnić, że uzyskanie przez niego tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący nie wykazał natomiast istnienia tej przesłanki. Prezes Koła Łowieckiego "[...] wskazał również, że S. P. jest pełnoprawnym członkiem tego Koła i w związku z tym ma dostęp do dokumentów będących w posiadaniu tego podmiotu. Żądane w niniejszej sprawie informacje skarżący mógł zresztą pozyskać biorąc udział w obradach walnego zgromadzenia członków Koła. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2014 r. skarżący zakwestionował stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż żądane przez niego informacje stanowią informację przetworzoną. Wskazał, że K. Ł. na podstawie art. 8 ust. 3 i 3a ustawy Prawo łowieckie zobowiązane jest do sporządzania i przedstawiania do zatwierdzenia przez przedstawiciela Skarbu Państwa rocznego planu łowieckiego. Plan taki zawiera natomiast wszystkie dane, o jakie pytał skarżący. Dodatkowo dane te są następnie powielane w sprawozdaniach z realizacji budżetu, jakie zarząd Koła obowiązany jest przedstawić na corocznym walnym zgromadzeniu jego członków. W ocenie skarżącego, udostępnienie mu żądanych informacje nie wymaga zatem ich przetworzenia, bowiem wystraczające w tym zakresie będzie przesłanie kopii powyższego planu. W związku z tym skarżący stwierdził, że nie miał obowiązku wykazania "interesu publicznego" przemawiającego za udzieleniem mu żądanych informacji. S. P. zaznaczył, że nie jest prawdą, iż jako pełnoprawny członek Koła Łowieckiego "[...] mógł korzystać z dokumentów będących w posiadaniu Koła. Wskazał, iż wielokrotnie zwracał się do Koła o umożliwienie wglądu w treść podjętych uchwał i protokołów posiedzeń kolegialnych organów Koła, lecz za każdym razem odmawiano mu dostępu do tych dokumentów z argumentacją, iż "od kontroli koła jest komisja rewizyjna". Udział w obradach walnego zgromadzenia członków Koła Łowieckiego jest natomiast – jak podkreślił skarżący – prawem, a nie obowiązkiem. Ponadto na obradach tych są omawiane sprawy bieżące i nie ma tam miejsca na zapoznawanie się z dokumentacją Koła. Skarżący nie zgodził również z twierdzeniem prezesa Koła Łowieckiego "[...], jakoby udzielono mu już odpowiedzi na pytania zawarte w jego wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r. Stwierdził, że dotychczas nie udostępniono mu informacji objętych pytaniami nr: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 9, i 10. W piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. prezes Koła Łowieckiego "[...] podtrzymał stanowisko, iż żądane przez skarżącego informacje mają charakter przetworzony, a skarżący nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego przemawiającego za ich udzieleniem. Jednocześnie wskazał, że skarżący składał w ostatnim czasie do Koła Łowieckiego "[...] szereg wniosków dotyczących m.in. informacji, które są mu znane jako członkowi Koła. W ocenie prezesa Koła ilość zadawanych pytań świadczy o uporczywym nękaniu zarządu Koła i chęci doprowadzenia do ukarania tego organu przez Sąd, bowiem podejmowane przez skarżącego próby doprowadzenia do jego ukarania w ramach struktur wewnętrznych PZŁ okazały się nieskuteczne. W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. skarżący stwierdził, że argumentacja prezesa Koła Łowieckiego "[...] przedstawiona w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. nie powinna być uwzględniona w dalszym postępowaniu. Ponadto podtrzymał twierdzenie, iż żądane przez niego informacje nie wyczerpują znamion informacji przetworzonej. Stwierdził również, iż nie ma obowiązku "tłumaczenia się z jakich powodów zadaje te czy inne pytania". Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] maja 2014 r. skarżący podtrzymał skargę, modyfikując jedynie zawarty w niej wniosek o ukaranie grzywną osoby odpowiedzialnej za udzielenie informacji. W tym zakresie skarżący wskazał, iż domaga się wymierzenia grzywny organowi. Ponadto wniósł o poinformowanie organu kompetentnego – Ministra Środowiska, na podstawie art. 155 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o rażącym naruszeniu prawa przez K. Ł.. Jednocześnie S. P. potwierdził, że jest członkiem Koła Łowieckiego "[...]. Podkreślił przy tym, że nie ma zapewnionego dostępu do dokumentów Koła, gdyż zarówno jemu jak i innym członkom Koła nie jest to umożliwiane. Z kolei Prezes Koła Łowieckiego "[...] wnosząc na rozprawie o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko, iż skarżący może zapoznać się z protokołami posiedzeń zarządu Koła. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Lu 35/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał za bezsporne, że informacje objęte wnioskiem S. P. z dnia [...] grudnia 2013 r. za informacje publiczne. Zdaniem Sądu, kwestia ta nie budzi wątpliwości, skoro skarżący domagał się szeregu informacji o organizowanym przez K. Ł. "[...] szkoleniu dla jego członków, w tym o jego kosztach, a zatem informacji z zakresu publicznoprawnej działalności tego podmiotu, związanej z podnoszeniem kwalifikacji osób zaangażowanych w realizację zadań z zakresu gospodarki łowieckiej, w tym informacji dotyczących dysponowania jego majątkiem. Informacją publiczną jest zaś każdorazowo w szczególności informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich przedmiocie działalności i kompetencjach oraz o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "c" i "f" u.d.i.p.). Sąd jednak wskazał, że w świetle art. 1 ust. 2 u.d.i.p. istotne znaczenie ma ustalenie, że skarżący jest pełnoprawnym członkiem Koła Łowieckiego. Oznacza to, że dostęp do dokumentów, będących przedmiotem zainteresowania skarżącego, przysługuje mu w ramach uprawnień członka Koła. Sąd uznał, że skoro wszystkie informacje objęte wnioskiem skarżącego, w formie odpowiadającej jego żądaniu, są zawarte w poszczególnych uchwałach walnego zgromadzenia Koła Łowieckiego, w tym w uchwalonym przez ten organ na mocy § 53 pkt 6 Statutu Polskiego Związku Łowieckiego planie budżetu i działalności Koła, skarżący, jako członek tego Koła, miał zapewniony do nich dostęp na podstawie art. 32 ust. 3 Prawa łowieckiego w związku z powołanymi przepisami Statutu PZŁ, co w świetle normy kolizyjnej art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza możliwość udostępnienia mu tych informacji w żądanej formie w trybie przepisów u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 96/15 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Zdaniem NSA, z tego, że skarżący może domagać się udostępnienia żądanych informacji w oparciu o przepisy Statutu Polskiego Związku Łowieckiego, którego jest członkiem, nie można wywodzić, że nie może on uzyskać tych informacji w trybie i na zasadach określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej. Statut PZŁ jest bowiem aktem o charakterze wewnętrznym, a zatem nie może modyfikować czy wyłączać stosowania przepisów powszechnie obowiązujących, w tym określających dostęp do informacji publicznej. W tej sytuacji wybór trybu uzyskania pożądanej informacji przez skarżącego (ustawowy lub statutowy) należał do niego, nie zaś do kompetencji adresata wniosku o informację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. wezwał K. Ł. do uzupełnienia w terminie 7 dni odpowiedzi na skargę, poprzez wyjaśnienie, w jaki sposób K. zapewniło skarżącemu realny dostęp do informacji objętej wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r., na etapie przed wniesieniem skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Zarząd Koła Łowieckiego w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. wskazał, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. (którego kopię załączono do odpowiedzi na wezwanie) udzielił skarżącemu odpowiedzi na pytanie 1 zawarte we wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. Na pozostałe pytania K. nie udzieliło odpowiedzi uznając, że nie dotyczą one informacji publicznej. Jednocześnie organ nadmienił, że w podobnych sprawach do skarżącego, a także do jego żony oraz do jego syna, kierowane były zaproszenia do siedziby Koła, w celu udostępnienia informacji żądanych w składanych przez te osoby wnioskach. Zarząd Koła wyjaśnił, że działanie takie podyktowane było brakiem fachowej obsługi biurowej oraz urządzeń technicznych do kopiowania. Z zaproszeń tych skarżący nigdy nie skorzystał (w załączeniu organ przedłożył przykładowe kopie takich pism). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest oceną prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciąży na sądzie, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania i może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07 oraz z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 158/11). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekając w niniejszej sprawie jest zatem związany stanowiskiem i wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 96/15. Wykonując zatem zalecenia NSA, tut. Sąd wezwał K. Ł. "[...] nr [...] w K. do wyjaśnienia, w jaki sposób K. zapewniło skarżącemu realny dostęp do informacji objętej wnioskiem z dnia [...] grudnia 2013 r. na etapie przed wniesieniem skargi. W odpowiedzi na wezwanie, organ w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. wskazał, że udzielił skarżącemu odpowiedzi w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. (k.201-205). Ponadto wyjaśnił, że ze względu na brak fachowej obsługi biurowej Koła, wysyłał do skarżącego zaproszenia do swojej siedziby w celu realizacji składanych wniosków poprzez ich skopiowanie bądź dokonanie ich odpisów przez skarżącego we własnym zakresie (195 – 198). Mając na uwadze powyższą odpowiedź organu oraz ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga jest częściowo uzasadniona. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pomimo iż skarżący jest pełnoprawnym członkiem Koła Łowieckiego i ma możliwość zapoznania się z dokumentacją tego Koła jako jej członek na podstawie wewnętrznych przepisów Koła, może on również ubiegać się o udostępnienie żądanych przez niego informacji w trybie dostępu do informacji publicznej. NSA wykazał, że Statut PZŁ – nawet, gdyby przyjąć, że zapewnia skarżącemu dostęp do wnioskowanych informacji ze względu na jego członkostwo w Kole Ł. oraz w Związku – będąc aktem o charakterze wewnętrznym nie może modyfikować czy wyłączać stosowania przepisów powszechnie obowiązujących, w tym określających dostęp do informacji publicznej. Bezspornie Koło Łowieckie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, na co wskazał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w poprzednio wydanym w niniejszej sprawie wyroku i czego nie zakwestionował następnie Naczelny Sąd Administracyjny. Kwestia zaliczenia kół łowieckich do grona podmiotów objętych tą regulacją była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r. (sygn. akt I OZ 1155/13 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) jednoznacznie stwierdził, że koła łowieckie są właśnie "innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu powyższej normy. Bezsporne jest również to, że informacje objęte wnioskiem S. P. z dnia [...] grudnia 2013 r. są informacjami publicznymi, co również stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Lu 35/14, a Naczelny Sąd Administracyjny tej oceny nie zakwestionował. Skarżący domagał się bowiem szeregu informacji o organizowanym przez K. Ł. "[...] szkoleniu dla jego członków, w tym o jego kosztach, a zatem informacji z zakresu publicznoprawnej działalności tego podmiotu, związanej z podnoszeniem kwalifikacji osób zaangażowanych w realizację zadań z zakresu gospodarki łowieckiej, w tym informacji dotyczących dysponowania jego majątkiem. Informacją publiczną jest zaś każdorazowo w szczególności informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich przedmiocie działalności i kompetencjach oraz o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "c" i "f" u.d.i.p.). Powyższe oznacza, że organ miał obowiązek rozpoznać w całości wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2013 r. Tymczasem jak wynika z pisma z dnia [...] stycznia 2014 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi wyłącznie na pytania zawarte w pkt 1, 2, 6, 7, 8, 9 i 11: na pytanie 1. – Jakiego rodzaju szkolenie z udziałem członków koła Łowieckiego nr [...] "[...] miało miejsce w dniach 18 – [...] października 2013 r. organ odpowiedział, że było to szkolenie z zakresu wiedzy wymaganej od osób, które polują na zwierzęta łowne; na pytanie 2. – Kto wykładał na tym szkoleniu? Organ wyjaśnił, że uprawnieni wykładowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w L. przy nadzorze ZO PZŁ w L.; na pytanie 6. – Czy w szkoleniu mógł brać udział każdy członek koła? Organ wyjaśnił, że szkolenie było dla wszystkich chętnych członków Koła i z kół sąsiednich; na pytanie 7. – W jaki sposób powiadamiano członków o możliwości uczestniczenia w szkoleniu? Organ wyjaśnił, że członkowie koła byli powiadamiani w różny sposób np. przy wysyłaniu planu polowań zbiorowych, spotkaniach, telefonicznie; na pytanie 8. – Czy uczestnicy szkolenia ponieśli koszty ze środków własnych czy koszty były pokrywane z kasy koła (w jakiej części)? – organ wyjaśnił, że koszt szkolenia w całości pokrywali członkowie koła z własnych środków; odpowiedź ta objęła również pytanie 9 – Kto ponosił koszty delegacji wykładowców?; na pytanie 11 – Jakiego rodzaju uprawnienia uzyskali uczestnicy szkolenia? – organ wyjaśnił, że uzyskali zaświadczenie o ukończeniu szkolenia. W związku z udzielonymi odpowiedziami na powyższe pytania, skarga w tym zakresie jest niezasadna i podlega oddaleniu. Organ nie udzielił natomiast odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 3, 4, 5 i 10, dlatego w tym zakresie należało uwzględnić skargę. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] sierpnia 2015 r., mającym wciąż zastosowanie do spraw wszczętych do tego dnia, a więc również sprawy niniejszej), zobowiązał Koło Łowieckie do rozpoznania – we wskazanym zakresie – wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym – z jednej strony – nieznaczny okres zwłoki w zapewnieniu skarżącemu dostępu do wnioskowanych informacji, zaś z drugiej – złożony zakres pytań składających się na przedmiotowy wniosek o udzielenie informacji publicznej, który niewątpliwie uzależniał udzielenie wnioskowanej odpowiedzi od wcześniejszego dokonania stosownych analiz. Ponadto Sąd miał – w tym zakresie – na względzie charakter i specyfikę Koła Łowieckiego, które nie jest podmiotem dysponującym fachowym aparatem przygotowanym do opracowania i udostępnienia informacji, co podkreślił również Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r. (I OSK 3101/14). Natomiast w pozostałej części Sąd skargę oddalił w myśl art. 151 P.p.s.a., mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności potwierdzające to, że Koło udzieliło skarżącemu żądanej w punkcie 1 omawianego wniosku informacji publicznej, zaś w zakresie danych żądanych w punkcie 2 tego wniosku nie miało takiego obowiązku, gdyż wniosek – w tej części – nie dotyczył udostępnienia informacji publicznej. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i pkt 2 lit. "a" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.). Orzeczenie to obejmuje wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną przez pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym oraz w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.