II SO/Lu 13/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-05-18

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej bezczynności organu w zakresie świadczeń rodzinnych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest już z mocy ustawy zwolniona z ponoszenia tych kosztów. W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku staje się zbędne. Jednocześnie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata bez uszczerbku dla swojego utrzymania, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca S. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni wskazała, że przedmiotem jej skargi jest bezczynność wójta gminy w zakresie wypłaty świadczeń rodzinnych. Referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy z kosztów sądowych w sprawach dotyczących pomocy społecznej, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie. Następnie referendarz rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata, uznając go za zasadny ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawczyni.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano S. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia : I. Przyznać S. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. S. K. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Odnośnie przedmiotu zaskarżenia wskazała, że jest to bezczynność wójta gminy [...] w zakresie wypłaty świadczeń rodzinnych na dwóch synów w miesiącach sierpień, wrzesień i październik 2017 r. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że wnosząca o przyznanie prawa pomocy jest zwolniona w przedmiotowej sprawie z mocy ustawy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa, której dotyczy przedmiot skargi mieści się w kategorii spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w związku z czym skarżąca w sprawie niniejszej jest zwolniona z wszelkich kosztów sądowych w toku postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji. Z tych względów rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co obliguje referendarza na podstawie art. 249a p.p.s.a. do umorzenia postępowania o prawo pomocy w tym zakresie (pkt II postanowienia). Do rozpoznania pozostaje zatem wniosek o ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wniosek o ustanowienie adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzić należy, że wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że wnioskująca o prawo pomocy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i bezdomną, nie ma żadnego majątku, ani dochodów, zamieszkuje u różnych znajomych, którzy pomagają jej w utrzymaniu. Podniosła, że w kwietniu 2018 r. nie otrzymała żadnej pomocy z ośrodka pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze (brak dochodów, brak majątku mogącego służyć pozyskaniu środków finansowych) stwierdzić należy, że wnioskująca o prawo pomocy spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono o przyznaniu stronie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata (pkt I postanowienia).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło