II SO/Lu 13/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. W. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy za niezastosowanie się do obowiązku przekazania skargi na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wniosku z 23 października 2023 r. postanawia oddalić wniosek. Wnioskiem z 7 czerwca 2024 r. T. W. (wnioskodawczyni) zwróciła się z żądaniem ukarania grzywną Wójta Gminy (organ) za nieprzekazanie do sądu wniesionej przez nią skargi z 2 grudnia 2023 r. na bezczynność i przewlekłość organu w sprawie dotyczącej przekazania jej wniosku z 23 października 2023 r. Wniosek ten zawierał żądanie: I. podania podstaw prawa utajnienia danych osobowych pracowników OPS w [...]; II. sporządzenie i doręczenie kserokopii wniosku socjalnych do K.P. [...] "o pomoc w molestowaniu"; II. (III.) "wykonania czynności w celu zezwolenia na najście z policją". W odpowiedzi na wniosek, Wójt Gminy wyjaśnił, że do Urzędu Gminy [...] wpływa "olbrzymia ilość" wniosków, ponagleń, skarg i innych pism T. W.. Zdaniem organu, działania T. W. zmierzają do celowego zaburzania kolejności instancyjnej, jak również maksymalnego zaangażowania pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Wielokrotnie powtarzane wnioski o te same świadczenia rzutowały na zmniejszenie efektywności pracy pracownika wyznaczonego do ich rozpatrywania oraz sprowokowały powstanie błędów w postaci m.in. nieterminowego wykonania powierzonych obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Wniosek o wymierzenie grzywny organowi nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że stosownie do art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem właściwego organu, który ma obowiązek przekazać skargę sądowi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Podkreślić należy, że grzywna określona w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, a jej wymierzenie pozostawione jest uznaniu sądu. Możliwość wymierzenia organowi grzywny za zwłokę w przekazaniu skargi nie oznacza zatem, że sąd w każdym przypadku naruszenia terminu wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a. ma obowiązek grzywnę wymierzyć. Sąd zobowiązany jest bowiem do uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, które miały wpływ na naruszenie trzydziestodniowego terminu do przekazania skargi sądowi. Do okoliczności tych zalicza się między innymi to, czy ostatecznie skarga została przekazana, jaki był upływ czasu pomiędzy wniesieniem skargi do organu a jej przekazaniem sądowi i jakie były przyczyny naruszenia tego terminu. Jak wynika z akt sprawy, skarga T. W. z 2 grudnia 2023 r. na bezczynność Wójta Gminy w sprawie jej wniosku z 23 października 2023 r. wpłynęła do organu 12 grudnia 2023 r., natomiast organ przekazał skargę sądowi dopiero 26 kwietnia 2024 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ uchybił terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. W ocenie sądu, okoliczność ta nie jest jednak wystarczającą przesłanką do wymierzenia grzywny, bowiem w tym zakresie decydujące znaczenie mają inne okoliczności sprawy. Po pierwsze, skarga z 2 grudnia 2023 r. została ostatecznie przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, który - co istotne - postanowieniem z 22 maja 2024 r., sygn. II SAB/Lu 72/24 odrzucił tę skargę jako niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., z tego względu, że skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z 23 października 2023 r. została już zarejestrowana przez tut. Sąd pod sygn. akt II SAB/Lu 60/24. Dodać należy, że postanowieniem z 29 maja 2024 r. w sprawie sygn. II SAB/Lu 60/24 Sąd odrzucił skargę, z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącą braków formalnych skargi w zakreślonym terminie (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W tych okolicznościach należy stwierdzić, że przekazanie skargi z 2 grudnia 2023 r. po upływie ustawowego terminu 30 dni nie wypłynęło negatywnie na zabezpieczenie interesu prawnego skarżącej przed bezczynnością i przewlekłym prowadzeniem przez organ postępowania w przedmiocie wniosku z 23 października 2023 r. Sądowa kontrola legalności działania organu w tym zakresie została bowiem zainicjowana wraz z wniesieniem skargi z 16 listopada 2023 r. Inną rzeczą jest natomiast, że na skutek zaniechania skarżącej w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, skarga ta została odrzucona i nie poddano jej merytorycznej ocenie Sądu. Po drugie, z urzędu jest sądowi wiadome, że wnioskodawczyni inicjuje liczne postępowania, zarówno przed organami administracji publicznej, jak i przed sądami administracyjnymi obydwu instancji. Dominującym przedmiotem tych postępowań są świadczenia uzyskiwane w ramach pomocy społecznej. Formułowane w nich żądania często dotyczą kwestii już rozstrzygniętych, bądź będących w toku, a już ponawiane w innych sprawach. Rzadko formułowane pisma zawierają merytoryczną argumentację, co utrudnia ich interpretację, a więc i określenie celu, bądź interesu prawnego, którego ochrony domaga się wnioskodawczyni. Nie ulega zatem wątpliwości, że rozpoznawanie licznych spraw wnioskodawczyni wymaga dużego zaangażowania organizacyjnego, jak i wiąże się z znacznym obciążeniem pracowników organu. Wskazane więc w odpowiedzi na wniosek trudności organu w rozpatrywaniu skarg i wniosków wnioskodawczyni są całkowicie uprawdopodobnione i uzasadniają uznanie, że zachodzi w sprawie negatywna przesłanka wymierzenia organowi grzywny. Podkreślić trzeba, że działania wnioskodawczyni noszą znamiona nadużycia prawa, rozumianego jako podejmowanie takich działań, które co prawda są przez prawo dozwolone, jednakże skorzystanie z nich odbywa się dla celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to powinno być wykonywane zgodnie z celem, ze względu na który zostało przyznane, a jeśli ta przesłanka nie jest spełniona - jak w niniejszej sprawie - nie może zasługiwać na ochronę. Tak więc należy ocenić działania podmiotu, który wszczyna szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swoich praw, co charakteryzuje większość postępowań inicjowanych przez wnioskodawczynię przed tutejszym Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Z tych wszystkich względów uznać należało, że nie zostały spełnione przesłanki do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. i z tego powodu oraz na podstawie art. 151 w zw. z art. 166 p.p.s.a., należało orzec jak wyżej.