II SO/Lu 133/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy przed wniesieniem skargi do sądu w sprawie dotyczącej prawa do udziału we wspólnocie gruntowej p o s t a n a w i a odmówić przyznania J. J. prawa pomocy. Skarżący J. J. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu 7 listopada 2013 r. skargę na decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...]., nr [...], wraz z wnioskiem na urzędowym formularzu PPF o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Z uwagi na to, że skarga została złożona bezpośrednio do Sądu, zaś obowiązujące przepisy wymagają wniesienia skargi za pośrednictwem organu (art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), została ona przekazana organowi w celu nadesłania akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy został zarejestrowany pod sygnaturą niniejszej sprawy. Organ wykonał wezwanie w dniu 25 listopada 2013 r. (data stempla pocztowego) i skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Lu 1072/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek złożony w niniejszej sprawie w dniu 7 listopada 2013 r., a więc przed wniesieniem (z zachowaniem prawidłowego trybu) skargi w dniu 25 listopada 2013 r., był zatem dopuszczalny. Wniosek ten nie zasługuje jednak na uwzględnienie. W świetle art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Nawet zatem, jeśli zachodzą przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, określone w art. 246 P.p.s.a., oczywista bezzasadność skargi wyłącza możliwość przyznania stronie prawa pomocy. Oczywista bezzasadność skargi ma natomiast miejsce wówczas, gdy bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może być uwzględniona – ma to miejsce zwłaszcza wtedy, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 731). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Skarga na decyzję Starosty Powiatowego z dnia 9 sierpnia 2010 r. jest bowiem niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Obowiązujące przepisy co do zasady przewidują dwuinstancyjną kontrolę rozstrzygnięć wydawanych przez organy administracyjne. Zgodnie z art. 127 § 1 i 2 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, przy czym do rozpatrzenia odwołania właściwy jest organ administracyjny wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Sądowa kontrola orzeczeń wydanych przez organy administracyjne jest natomiast dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jakie służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem administracji. (art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a.). Obowiązek wyczerpania toku kontroli instancyjnej oznacza, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny zgodności z prawem orzeczenia organu I instancji bez jednoczesnej kontroli orzeczenia organu II instancji, wydanego wskutek wniesienia właściwego środka zaskarżenia. Oznacza to, że w każdym przypadku, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia) od orzeczenia organu pierwszej instancji do organu odwoławczego, kontrola sądowa orzeczenia organu pierwszej instancji jest dopuszczalna tylko łącznie z kontrolą decyzji wydanej przez organ drugiej instancji, a więc tylko wówczas, gdy przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja organu odwoławczego. W świetle powyższego, skoro od zaskarżonej decyzji wydanej przez Starostę Powiatowego, działającego jako organ pierwszej instancji, przysługiwało (na podstawie powołanego art. 127 § 1 i 2 K.p.a.) odwołanie do organu wyższej instancji, to jest do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, to kontrola legalności tej decyzji byłaby dopuszczalna tylko w razie zaskarżenia również decyzji organu wyższego stopnia, wydanej po rozpoznaniu odwołania, a sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie. W konsekwencji skarga, której przedmiotem jest wyłącznie decyzja organu pierwszej instancji nie może być merytorycznie rozpoznana przez Sąd i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Z uwagi zatem na to, że złożona przez J. J. skarga jest oczywiście bezzasadna, Sąd odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. Z powyższych względów należało orzec, jak w postanowieniu.