II SO/Lu 16/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-05-10

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej podlega umorzeniu, a wniosek o ustanowienie radcy prawnego powinien być rozpoznany w trybie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy skarga dotyczy spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, ponieważ strona jest z mocy prawa zwolniona z tych kosztów. W takiej sytuacji wniosek o ustanowienie radcy prawnego powinien być rozpoznany w trybie prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego.
Stan faktyczny
A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wniosek dotyczył skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą decyzję przyznającą zasiłek stały. Strona uzasadniła wniosek niskim dochodem z emerytury i wysokimi kosztami leczenia oraz utrzymania. Referendarz sądowy stwierdził, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej strona jest zwolniona z kosztów sądowych, co czyni rozpoznanie wniosku w tym zakresie zbędnym i uzasadnia jego umorzenie. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie radcy prawnego został rozpoznany w trybie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
I. przyznać A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie którego wystąpić do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego przed wniesieniem skargi do Sądu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L. przez Kierownika Działu Świadczeń Socjalnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie Filia nr [...] w L. uchylającą decyzję własną dnia [...] r. przyznającą pomoc w postaci zasiłku stałego od dnia [...] r. bezterminowo w kwocie [...]złotych oraz opłacenie składki na ubezpieczenie społeczne w okresie pobierania świadczenia p o s t a n a w i a I. przyznać A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie którego wystąpić do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. A. G. na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...]złotych netto a na jego koszty utrzymania koniecznego składają się wydatki na koszty leczenia – [...] złotych miesięcznie, środki czystości i higieny osobistej – [...] złotych miesięcznie, opłaty za wodę – [...] złotych miesięcznie i opłaty za energię elektryczną – [...] złotych miesięcznie. Do wniosku dołączono skargę oraz kserokopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, orzeczenie komisji lekarskiej ZUS Nr [...], fakturę Vat, kserokopię zapytania o udzielenie informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego, decyzję o zmianie imienia i nazwiska, pismo z ZUS z dnia [...] r. i z dnia [...] r. oraz kserokopie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] oraz decyzji utrzymanej nią w mocy. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały jest sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem wnioskodawca wnosząc skargę w tego rodzaju sprawie jest wolny od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji zbędne jest rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., o czym postanowiono w punkcie drugim sentencji. Umorzenie postępowania o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych powoduje, że wniosek A. G. o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca wykazał, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie ponieść minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru, które wynosi w niniejszej sprawie 480 złotych. Miesięczny dochód wnioskodawcy wynosi [...] złotych netto zaś wykazane przez niego miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą łącznie [...] złotych. Zatem na poczet kosztów utrzymania koniecznego takich jak koszty wyżywienia, których wnioskodawca nie wykazał, pozostaje kwota [...]złotych. Uszczuplenie tej kwoty o wysokość minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru spowoduje, że na poczet kosztów wyżywienia wnioskodawcy miesięcznie pozostanie kwota [...]złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z miesięcznymi kosztami wyżywienia jednej osoby. Tym samym uiszczenie minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, o czym na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowił w punkcie pierwszym sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło