II SO/Lu 18/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-07-02

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego podlega umorzeniu, a wniosek o ustanowienie adwokata powinien być rozpoznany w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli skarga dotyczy spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, ponieważ strona jest z mocy ustawy zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien być rozpoznany w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą dotyczącą świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną, wskazując na niskie dochody, wysokie koszty utrzymania, zadłużenie oraz współwłasność nieruchomości objętych postępowaniem o podział majątku. Starszy referendarz sądowy rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uznania za dłużnika alimentacyjnego p o s t a n a w i a I. przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. M. K., w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwoma uczącymi się synami, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych stanowiącego współwłasność z byłą małżonką, posadowionego na działce o powierzchni [...] m2 również stanowiącego współwłasność z byłą małżonką. Wnioskodawca jest również współwłaścicielem z byłą małżonką nieruchomości gruntowej przeznaczonej pod zabudowę jednorodzinną o powierzchni [...] ha. Obecnie przed Sądem Rejonowym w C. toczy się pod sygn. akt INs. [...] postępowanie o podział majątku wspólnego, w tym i wyżej wymienionych nieruchomości. Wnioskodawca podkreślił, że ze względu na objęcie powyższych nieruchomości postępowaniem podziałowym nie jest w stanie swobodnie dysponować nimi i obecnie, ze względu na jego trudną sytuację finansową i zdrowotną, stanowią one jedynie ciężar. Ponosi bowiem wszelkie koszty ich utrzymania. Na dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy składa się zasiłki rodzinne w łącznej kwocie [...]złotych, świadczenie wychowawcze w łącznej kwocie [...]złotych oraz alimenty w łącznej kwocie [...]złotych. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynosi [...] złotych. Wnioskodawca zobowiązany jest płacić alimenty na córkę w kwocie [...]złotych miesięcznie oraz posiada zadłużenie na ZUS w kwocie [...]złotych. W załączniku do druku PPF wnioskodawca oświadczył, że na poczet stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego jego gospodarstwa domowego składaj się wydatki na opał – [...] złotych w sezonie, za wodę i odprowadzanie ścieków – [...] złotych, za energię elektryczną – [...] złotych, za butlę z gazem – [...] złotych, za telefon – [...] złotych, za Internet – [...] złotych, za wywóz nieczystości – [...] złotych, doraźne remonty – [...] złotych, środki czystości – [...] złotych, odzież i obuwie – od 100 do [...] złotych, leczenie wnioskodawcy – [...] złotych oraz na wyżywienie [...] złotych. Utrzymanie starszego z synów miesięcznie kosztuje [...] złotych. Wnioskodawca oświadczył, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku oraz, iż jest zadłużony u rodziny na kwotę [...]złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w tym o uznanie za dłużnika alimentacyjnego jest sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem M. K. wnosząc skargę w tego rodzaju sprawie jest zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji zbędne jest rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie drugim postanowienia. Umorzenie postępowania o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych powoduje, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca wykazał, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i synów nie jest w stanie ponieść wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru wynoszącego minimalnie w niniejszej sprawie 480 złotych. Całość dochodu gospodarstwa domowego wnioskodawcy pochłaniają stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego. Uszczuplenie go więc o kwotę minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru może mieć miejsce jedynie poprzez przeznaczenie na ten cel środków finansowych przeznaczanych na pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego. To zaś spowoduje uszczerbek w tych kosztach. Jednocześnie podkreślić należy, że obecnie wnioskodawca nie może swobodnie rozdysponowywać majątkiem nieruchomym, gdyż jest on objęty postepowaniem o podział majątku toczącego się między nim a jego byłą żoną. Z tych powodów referendarz sądowy przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o czym orzekł na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w punkcie pierwszym postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło