II SO/Lu 24/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-09-12

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Czaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy ustawa z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku ponoszenia tych kosztów w danej kategorii spraw?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza o umorzeniu postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za zbędne. Strona skarżąca jest bowiem z mocy ustawy zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w sprawach dotyczących jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka i dodatku do zasiłku rodzinnego, co czyni wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
I. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka i dodatku do zasiłku rodzinnego. Referendarz przyznał prawo pomocy częściowo (ustanowienie adwokata) i umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na ustawowe zwolnienie. Strona wniosła sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przed wniesieniem do sądu skargi w sprawie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka i dodatku do zasiłku rodzinnego - w zakresie sprzeciwu skarżącej od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SO/Lu 24/18 postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. I. O. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przed wniesieniem do sądu skargi w sprawie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka i dodatku do zasiłku rodzinnego. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał I. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Referendarz wyjaśnił, że wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż w sprawie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka i dodatku do zasiłku rodzinnego I. O. będzie z mocy ustawy w całości zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła w ustawowym terminie sprzeciw, w którym podniosła, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sprzeciw nie jest zasadny. Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., w tym postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie zaś do art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W ocenie Sądu, referendarz zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania w sprawie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarga na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie dotyczącej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka oraz dodatku do zasiłku rodzinnego jest sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej. Art. 239 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a. stanowi, że w tego rodzaju sprawach strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zatem I. O., wnosząc skargę w tego rodzaju sprawie, będzie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji zbędne jest rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, gdyż wnioskodawczyni – z mocy ustawy – żadnych kosztów nie poniesie. Dlatego postępowanie o przyznanie I. O. prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a P.p.s.a. Referendarz prawidłowo ocenił, że I. O. wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. W sprawie dotyczącej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka oraz dodatku do zasiłku rodzinnego minimalne wynagrodzenie adwokata ustanowionego z wyboru wyniesie bowiem [...] złotych (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), co stanowi niemal [...] część miesięcznych dochodów wnioskodawczyni. Pomniejszenie tych dochodów o [...] część uniemożliwi I. O. ponoszenie kosztów utrzymania koniecznego, powodując tym samym uszczerbek w kosztach utrzymania. Z tych powodów przyznanie I. O. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata jest zasadne. Uwzględniając powyższe, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło