II SO/Lu 3/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek – Zalewska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. S. o wymierzenie grzywny Wojewódzkiemu [...] w L. za nieprzekazanie do sądu skargi wraz z aktami sprawy postanawia oddalić wniosek. W piśmie z 4 lutego 2020 r. (wniesionym do sądu za pośrednictwem platformy e-PUAP) S. S. wniósł o wymierzenie grzywny Wojewódzkiemu Zrzeszeniu [...] w L. (dalej jako "Zrzeszenie") za nieprzekazanie do Sądu jego skargi na bezczynność Zrzeszenia w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zażądał wymierzenia grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."). W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu 8 stycznia 2020 r. za pośrednictwem Zrzeszenia wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność tego podmiotu w sprawie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 19 grudnia 2019 r., jednak pomimo upływu ustawowego terminu podmiot zobowiązany nie przekazał skargi do sądu, co skarżący ustalił w oparciu o informacje uzyskane w sekretariacie sądu i brak odpowiedzi na zapytanie skierowane drogą mailową do skarżonego podmiotu. W odpowiedzi na wniosek Zrzeszenie wniosło o jego odrzucenie, uznając zarzuty skarżącego za bezzasadne. W uzasadnieniu Zrzeszenie stwierdziło, że każdorazowo, począwszy od 26 listopada 2019 r., kiedy to po raz pierwszy wpłynęło za pośrednictw poczty elektronicznej zapytanie skarżącego w trybie dostępu do informacji publicznej, Zrzeszenie odpowiadało, w takiej samej formie, zgodnie z posiadanymi danymi i możliwościami prawnymi udzielenia odpowiedzi. Dodatkowo skarżący kierował podobne prośby do Ministerstwa Sportu i Turystyki, a także Instytutu Sportu w W., które to instytucje prosiły zrzeszenie o wyjaśnienie sprawy. Zrzeszenie zawsze udzielało stosownych wyjaśnień. Do odpowiedzi Zrzeszenie dołączyło wydruki korespondencji elektronicznej ze skarżącym i wspomnianymi podmiotami. Sądowi z urzędu jest wiadome, na podstawie akt sprawy II SO/Lu [...] (dotyczącej skargi na bezczynność Zrzeszenia w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 23 grudnia 2019 r.), że skarżący w piśmie procesowym z 14 kwietnia 2020 r. wyjaśnił, że skargę wniósł drogą elektroniczną (e-mailem), ponieważ Zrzeszenie nie posiada platformy e-PUAP, a na jego stronie internetowej nie były podane informacje, w jaki sposób akceptowane były wnoszone skargi czy wnioski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasadniczo w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a), jednak w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi (art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej; tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej jako "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wniosek skarżącego w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że skarżący wniósł skargę na bezczynność Zrzeszenia zwykłą pocztą elektroniczną (e-mailem), czego nie można uznać za wniosek złożony skutecznie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje wprawdzie możliwość wnoszenia pism drogą elektroniczną, jednak wymaga to zachowania pewnych standardów procesowych pozwalających na odpowiednią weryfikację tożsamości wnoszącego pismo. Zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Odpowiednie zastosowanie ma w tym przypadku przepis art. 49a p.p.s.a., co oznacza, że organ potwierdza wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2020 r., poz. 346, ze zm.; dalej jako "u.i.d.p.r.z.p."), na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. Z przepisów tych wynika przede wszystkim to, że skargę drogą elektroniczną można wnieść za pośrednictwem organu tylko wówczas, jeśli dany podmiot jest zobowiązany do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej. Obowiązek ten reguluje wspomniana ustawa o informatyzacji, w szczególności jej art. 16 ust. 1a, który przewiduje, że podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. Podmiotami publicznymi, zobowiązanymi do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej, są podmioty realizujące zadania publiczne. Katalog tych podmiotów ustawodawca określił w art. 2 ust. 1 u.i.d.p.r.z.p. Zrzeszenie nie mieści się natomiast w katalogu tych podmiotów. Ustawa rozszerza wprawdzie pewne obowiązki również na podmioty, którym podmiot publiczny powierzył lub zlecił realizację zadania publicznego (art. 2 ust. 2 u.i.d.p.r.z.p.), jednak obowiązki te dotyczą tylko stosowania w komunikacji między podmiotem niepublicznym a podmiotem publicznym, który zlecił realizację zadania publicznego, systemu teleinformatycznego spełniającego odpowiednie wymagania, a ponadto mają zastosowanie tylko w takim zakresie, w jakim w związku z realizacją tego zadania istnieje obowiązek przekazywania informacji do lub od podmiotów niebędących organami administracji rządowej (art. 13 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 2 u.i.d.p.r.z.p.). Wynika z tego, że Zrzeszenie nie jest zobowiązane do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej, co wyklucza możliwość wnoszenia skarg do sądu administracyjnego za pośrednictwem tego podmiotu, z uwagi na treść art. 54 § 1a p.p.s.a. W związku z tym wniesienie przez skarżącego skargi za pośrednictwem zwykłej skrzynki mailowej Zrzeszenia było bezskuteczne i w związku z tym nie powstał po stronie Zrzeszenia obowiązek przekazania skargi do sądu administracyjnego. Dodać należy, że skarga jest pismem w rozumieniu przepisów o postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zatem znajduje do niej zastosowanie art. 46 § 2a p.p.s.a., w świetle którego, w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Pismo wniesione przez skarżącego zwykłym e-mailem, do podmiotu, który nie był zobowiązany do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej nie może więc być potraktowane przez ten podmiot jako skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Nie zmienia tej oceny podniesiony przez skarżącego argument, że wysłał zwykły e-mail, ponieważ Zrzeszenie "nie posiada platformy e-PUAP", gdyż Zrzeszenie nie ma takiego prawnego obowiązku. Skarżący mógł skorzystać w tym przypadku wyłącznie z tradycyjnych form wnoszenia skargi za pośrednictwem tego podmiotu. Taka jest specyfika postępowań w sprawach dostępu do informacji publicznej w odniesieniu do podmiotów, które nie są podmiotami publicznymi w rozumieniu ustawy o informatyzacji. Nie jest to wymóg utrudniający realizację skarżącemu prawo do sądu, gdyż – nawet biorąc pod uwagę fakt zamieszkania skarżącego za granicą – w dzisiejszych czasach wysłanie korespondencji z zagranicy do Polski przez operatora pocztowego, nie nastręcza żadnych trudności. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skoro skarżący nie wniósł skutecznie skargi, bowiem nie można za taką czynność uznać wysłania zwykłego listu elektronicznego, nie można przyjąć, że Zrzeszenie miało obowiązek przekazać to pismo jako skargę do tut. Sądu w ustawowym terminie. Skoro więc nie powstał obowiązek po stronie Zrzeszenia, nie zaczął również biec termin 15- dniowy do przekazania skargi (art. 21 pkt 1 u.d.i.p.), nie można zatem organowi wymierzyć grzywny za nieprzekazanie skargi (pisma) do sądu. W tej sytuacji wniosek o wymierzenie grzywny podlegał oddaleniu na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.