II SO/Lu 31/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-10-04

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać rozpoznany, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z ponoszenia tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów. W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku staje się zbędne. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata, korzystając z odpowiedniego stosowania przepisów o prawie pomocy, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a następnie uzupełnił go na urzędowym formularzu. Przedmiotem zaskarżenia była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotycząca umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. Referendarz sądowy stwierdził, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, a jego sytuacja materialna i zdrowotna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano K. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata; umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia : I. Przyznać K. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W piśmie z dnia 12 września 2018 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Następnie na wezwanie sądu skarżący nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W urzędowym formularzu oświadczył, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] dotycząca umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że skarżący jest zwolniony w przedmiotowej sprawie z mocy ustawy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a.. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa, w której skarżący wniósł skargę mieści się w kategorii spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w związku z czym skarżący w sprawie niniejszej jest zwolniony z wszelkich kosztów sądowych w toku postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji. Z tych względów rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co obliguje referendarza na podstawie art. 249a p.p.s.a. do umorzenia postępowania o prawo pomocy w tym zakresie (pkt II postanowienia). Do rozpoznania pozostaje zatem wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z prac dorywczych, z których osiąga dochód ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która uzyskuje wynagrodzenie za pracę w kwocie [...]zł. Skarżący i jego żona zamieszkują na stancji, nie posiadają majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Skarżący leczy się na schorzenia [...], czeka na operację i ze względu na stan zdrowia nie może podjąć ciężkiej, fizycznej pracy. Na koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego składają się wydatki na: wynajem stancji ([...] zł), opłatę mediów (gaz, energia elektryczna, abonament RTV, Internet) [...] zł; leczenie [...] zł, spłatę zadłużenia [...] zł. Mając powyższe na uwadze (bezrobocie skarżącego, brak własnego mieszkania, brak majątku mogącego służyć pozyskaniu środków finansowych, niski dochód rodziny służący zaspokojeniu niezbędnych potrzeb rodziny w zakresie zamieszkania i bieżącego utrzymania, stan zdrowia skarżącego) stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono o przyznaniu stronie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata (pkt I postanowienia).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło