II SO/Lu 48/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. D. z dnia 22 września 2014 r. o przyznanie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenia za udział w postępowaniu przed sądem I instancji w sprawie ze skargi S. P. o wymierzenie Kołu Łowieckiemu [...] grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi z dnia [...] dotyczącej udostępnienia informacji publicznej w sprawie wniosku z dnia [...] postanawia: odmówić adwokatowi P. D. przyznania tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenia za udział w postępowaniu przed sądem I instancji. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w [...] w dniu 14 maja 2014 r. wyznaczyła dla strony skarżącej adwokata P. D. W dniu 22 września 2014 r. pełnomocnik strony wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 września 2014 r., sygn. II SO/Lu 48/14. W złożonym zażaleniu pełnomocnik zawarł jednocześnie wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu za obie instancje według norm prawem przepisanych, tj. art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze oraz § 2 ust. 1, 3 w zw. z § 18 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek zawierał oświadczenie, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu nie zostały zapłacone w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 24 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał pełnomocnikowi tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynagrodzenie w postępowaniu zażaleniowym w kwocie 147,60 zł na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że z uwagi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 września 2014 r. rozstrzygające o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym w II instancji, referendarz ograniczył się do rozpoznania wniosku pełnomocnika w zakresie dotyczącym wynagrodzenia za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I instancji. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r., poz. 635), koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Zatem wszelkie wydatki pochodzące z budżetu państwa powinny mieć swoje racjonalne uzasadnienie. Powyższe oznacza obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna była niezbędna i czy rzeczywiście została udzielona, bowiem ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, przejmuje na siebie Skarb Państwa. Zasady wynagradzania profesjonalnych pełnomocników (w tym adwokatów), ustanowionych w ramach prawa pomocy, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stosownie do którego wyznaczony adwokat [...] otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów [...] w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Powyższe odesłanie oznacza, że art. 250 p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego, zatem konieczne jest sięgnięcie do przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461), zwane dalej rozporządzeniem. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, stawka minimalna za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I instancji wynosi 240 zł. W orzecznictwie sądowym oraz literaturze przedmiotu wywodzi się, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu (w ramach prawa pomocy), o którym mowa w art. 250 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia dotyczy tylko faktycznego (rzeczywistego) udzielenia pomocy prawnej (por. postanowienie SN z 12 lutego 1999r., II CKN 341/98 /OSNC 1999, nr 6, s. 123/; postanowienie SN z 21 czerwca 2007r., III KK 200/07 /OSNwSK 2007/1/1378/, Lex nr 459865 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych Warszawa 2007, s.316-317). Należy zauważyć, że wynagrodzenie, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia, jest ściśle związane z czynnym udziałem pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I instancji. W przedmiotowej sprawie działanie pełnomocnika ograniczyło się do sporządzenia i wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 września 2014 r., sygn. II SO/Lu 48/14. Za wykonanie tej czynności pełnomocnikowi zostało przyznane stosowne wynagrodzenie za udział w postępowaniu zażaleniowym w drugiej instancji (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 września 2014 r.). Natomiast brak jest podstaw do uznania, że pełnomocnikowi należy się wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem I instancji, bowiem ustanowiony w przedmiotowej sprawie pełnomocnik nie dokonał przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie żadnych czynności, które wiązałyby się z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej skarżącemu. Z tych względów brak jest podstaw do uznania, że pełnomocnikowi przysługuje odrębne wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie. Art. 210. § 1.