II SO/Lu 5/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. S. w przedmiocie umorzenia zaległości alimentacyjnych - w zakresie wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. We wniosku z dnia 20 kwietnia 2015 r. Z. S.zwrócił się bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o "umorzenie całości zadłużenia alimentacyjnego za okres od 06.2009 r. do 03.2015 r.", wynikającego – jak wskazał wnioskodawca – z wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu I Wydział Cywilny z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt I C 360/10. Wniosek ten uzasadniony został trudną sytuacją życiową i materialną wnioskodawcy, w tym faktem odbywania przez niego kary pozbawienia wolności. Wraz z powyższym wnioskiem Z. S.złożył wniosek o zwolnienie w całości od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Na gruncie niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli ustawy tak stanowią postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Powołany przepis - w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. - ma zatem odpowiednio zastosowanie w sytuacji oczywistej bezzasadności wniosku wszczynającego postępowanie. Oczywista bezzasadność skargi (wniosku) zachodzi natomiast wówczas, gdy bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga (wniosek) nie może być uwzględniona. Ma to miejsce zwłaszcza wtedy, gdy skarga (wniosek) kwalifikuje się do odrzucenia (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 731). Z taką sytuacją mamy do czynienie w niniejszej sprawie, albowiem wniosek Z. S., jako wykraczający poza właściwość rzeczową sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. W przedmiotowym wniosku skarżący zwrócił się o umorzenie "zadłużenia alimentacyjnego za okres od 06.2009 r. do 03.2015 r.", co w istocie – jak wynika z przedłożonych przez skarżącego dokumentów – dotyczy wypłaconych w tym okresie B. S. (jako przedstawicielowi osoby uprawnionej) świadczeń alimentacyjnych. Obowiązujące przepisy prawa nie dają natomiast podstaw do wszczęcia postępowania w takim przedmiocie przed sądem administracyjnym. Żądanie strony wykracza bowiem poza granice kognicji sądów administracyjnych określone w art. 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a. Z kolei z art. 30 ust. 2 i art. 2 pkt 9 i 10 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) wynika jednoznacznie, że w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego orzeka w drodze decyzji właściwy organ, tj. wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy – zależnie od badanych przesłanek umorzenia – ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego lub wierzyciela. Dopiero ewentualnie wydana w takim postępowaniu decyzja, po wyczerpaniu środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Zatem do właściwości sądów administracyjnych nie należy rozpoznawanie wniosków dłużników alimentacyjnych o umorzeniu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Okoliczność ta uzasadnia odrzucenie złożonego w niniejszej sprawie wniosku Z. S., i tym samym czyni ten wnioskiem oczywiście bezzasadnym. W konsekwencji żądanie wnioskodawcy dotyczące przyznania prawa pomocy – w myśl art. 247 p.p.s.a. – nie zasługuje na uwzględnienie. Ubocznie wskazać wypada, że w zaistniałej sytuacji Sąd odstąpił od przesłania wnioskodawcy urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk "PPF"), ze względu na bezcelowość tej czynności. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.