II SO/Lu 51/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. P. w przedmiocie wymierzenia Kołu Łowieckiemu Nr [...] w K. grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie skargi z dnia 26 października 2013 r. w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a I. wymierzyć Kołu Łowieckiemu Nr [...] w K. grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; II. zasądzić od Koła Łowieckiego Nr [...] w K. na rzecz S. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 9 grudnia 2013 r. (data nadania) S. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na podstawie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wniosek o nałożenie na Koło Łowieckie [...] w K. grzywny z powodu nieprzekazania temu Sądowi skargi z dnia 26 października 2013 r. na bezczynność Koła w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 2 września 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskodawca wskazał, że przedmiotowa skarga została odebrana przez Koło Łowieckie w dniu 5 listopada 2013 r. Od tej daty rozpoczął zatem bieg trzydziestodniowy termin do jej przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. W rozmowach telefonicznych przeprowadzonych z pracownikiem sekretariatu tego Sądu, z których ostatnia miała miejsce w dniu 9 grudnia 2013 r., wnioskodawca ustalił jednak, że obowiązek ten nie został przez Koło wykonany. Zdaniem S. P. koniecznym stało się zatem zastosowanie wobec Koła Łowieckiego środka przewidzianego w art. 55 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W piśmie z dnia 7 stycznia 2014 r. S. P. sprecyzował powyższy wniosek wskazując, że domaga się nałożenia na Koło Łowieckie grzywny w wysokości 2.000 zł. Wnioskodawca podkreślił również, że w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznych Koło Łowieckie ma obowiązek przekazywania skarg do Sądu w terminie 15 dni. W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezes Koła Łowieckiego Nr [...] w K. w piśmie z dnia 24 stycznia 2014 r. wniósł o jego oddalenie. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wymierzenia grzywny Kołu Łowieckiemu Nr [...] w K. W uzasadnieniu Sąd – uwzględniając niekwestionowane przez Koło Łowieckie wyjaśnienia S. P. – przyjął, że jego skarga z dnia 26 października 2013 r. wpłynęła do siedziby Koła w dniu 5 listopada 2013 r. Jednocześnie na podstawie akt sprawy II SAB/Lu 716/13 ustalił, że skarga ta została przekazana Sądowi w dniu 16 grudnia 2013 r. Oddalając wniosek S. P. Sąd wyjaśnił, że miał na uwadze specyfikę i charakter niniejszej sprawy. Stwierdził, że choć organ przekroczył 15-dniowy termin do przekazania skargi sądowi administracyjnemu, rozmiar zaistniałej zwłoki nie jest znaczny, gdyż nie przekracza półtora miesiąca. Zdaniem Sądu, uchybienie to nie miało wpływu na prawidłowy przebieg postępowania i nie wywołało negatywnych skutków po stronie S. P. Sąd powołał się również na okoliczność, iż wnioskodawca składa do Koła Łowieckiego znaczne ilości wniosków o udzielenie informacji publicznej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. P., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem I i II instancji według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 450/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. W uzasadnieniu NSA zwrócił uwagę na mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. Podkreślił, iż jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto wskazał, iż omawiana instytucja ma również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Zdaniem Sądu II instancji, przepisy p.p.s.a. pozwalają sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Zatem przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, sąd powinien wziąć pod uwagę wymierzając wysokość grzywny. Ponadto NSA podkreślił, że również dopełnienie przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. z uchybieniem terminu nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje bowiem w istocie nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Mając na uwadze powyższe NSA uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Zwłoka w przekazaniu do Sądu przez Koło Łowieckie [...] skargi S. P. z dnia 26 października 2013 r. wyniosła bowiem 26 dni. Zdaniem NSA takiego opóźnienia, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie można uznać za nieznaczne i niemające wpływu na prawidłowy przebieg postępowania. W ocenie Sądu II instancji również charakter i specyfika niniejszej sprawy - jako dotyczącej postępowania o udostępnienie informacji publicznej, w ramach którego ustawodawca szczególne znaczenie nadał zasadzie szybkości postępowania - dodatkowo determinuje ocenę zasadności wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Bez wpływu na tę ocenę pozostaje natomiast okoliczność składania przez skarżącego do Koła Łowieckiego znacznej ilości wniosków o udzielenie informacji publicznej. Okoliczność ta mogłaby mieć co najwyższej znaczenie przy określaniu wysokości grzywny i wpłynąć na możliwość rozważania przez Sąd nałożenia tej grzywny w minimalnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest oceną prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązek ten – jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym – może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Biorąc pod uwagę, iż stan faktyczny niniejszej sprawy oraz stan prawny nie uległ zmianie, Sąd - będąc związany stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 450/14 - uznał, że wniosek S. P. zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że stosownie do art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, organ ten zaś obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od daty jej wniesienia. Trzydziestodniowy termin na wykonanie przez organ obowiązku, o którym mowa w tym przepisie, został w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skrócony przez ustawodawcę do 15 dni, o czym stanowi przepis art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej jako "u.d.i.p.". W razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd – na wniosek skarżącego – może natomiast orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że S. P. w dniu 29 października 2013 r. nadał w urzędzie pocztowym na adres Koła Łowieckiego Nr [...] w K. skargę w związku z nieudzielaniem informacji publicznej na jego wniosek z dnia 2 września 2013 r. Z niekwestionowanych przez Koło Łowieckie wyjaśnień skarżącego wynika, że skarga ta wpłynęła do siedziby Koła w dniu 5 listopada 2013 r. Tymczasem Sądowi przedmiotowa skarga została przekazana dopiero w dniu 16 grudnia 2013 r. (k. 6 akt sprawy II SAB/Lu 716/13). Powyższe wskazuje, że Koło Łowieckie [...] przekroczyło 15-dniowy termin do przekazania skargi. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało wymierzyć organowi grzywnę. Orzeczona kwota grzywny mieści się w granicach wyznaczonych przepisem art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Określając jej wysokość Sąd miał natomiast na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, w tym przede wszystkim fakt, iż jak wynika z wyjaśnień Koła Łowieckiego, zwłoka w przekazaniu Sądowi skargi uwarunkowana była znaczną ilością wniosków o udostępnienie informacji publicznej, jakie składa do tego podmiotu S. P. Pomimo, iż skarżący jest w pełni uprawniony do realizacji konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, niewątpliwie takie jego działania mogą powodować, iż Koło Łowieckie, dysponujące ograniczonymi w stosunku do organów władzy publicznej środkami organizacyjnymi, może mieć problemy z terminowym wypełnianiem obowiązków, jakie nakładają na ten podmiot przepisy u.d.i.p., tym bardziej, że regulacje te, kładąc szczególny nacisk na zasadę szybkości postępowania, ograniczają – co do zasady – do maksymalnie 14 dni okres załatwienia sprawy i dodatkowo o połowę w stosunku do regulacji p.p.s.a. (do 15 dni) skracają termin na przekazanie sądowi administracyjnemu skargi. Wymierzając Kołu Łowieckiemu grzywnę jedynie w wysokości 100 zł Sąd miał również na uwadze, iż regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne. Należy chociażby zwrócić uwagę na fakt, iż początkowo tut. Sąd stał na stanowisku, że koła łowieckie nie należą do podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej. Stanowisko takie zostało wyrażone w postanowieniu z dnia 6 maja 2013 r., sygn. akt II SO/Lu 4/13. Wprawdzie orzeczenie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny, jednak jego chwilowe funkcjonowanie w obrocie prawnym, mogło wywołać po stronie Koła Łowieckiego wątpliwości co do konieczności realizacji obowiązków wynikających z u.d.i.p. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, ukaranie Koła Łowieckiego grzywną w stosunkowo niskiej – na tle kryteriów określonych w 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a. - wysokości, jest wystarczające dla osiągnięcia jej prewencyjnego celu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.