II SO/Lu 52/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-09-24

Skład orzekający: Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony w całości, czy częściowo, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy jedynie w części, tj. poprzez ustanowienie adwokata, którego wynagrodzenie wynosiło [...] zł. Skarżący został uznany za zdolnego do poniesienia kosztów sądowych, które nie przekroczą [...] zł. Pomimo rozdzielności majątkowej, prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, która otrzymuje znaczną emeryturę i alimenty, oznacza wspólne partycypowanie w kosztach utrzymania. Rodzina nie ponosi kosztów związanych z eksploatacją mieszkania, a koszty wyżywienia i leków są częściowo pokrywane przez syna.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając adwokata, ale odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł sprzeciw, domagając się przyznania prawa pomocy w całości. Sytuacja materialna skarżącego obejmuje niskie dochody po potrąceniu alimentów, ale prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną posiadającą emeryturę.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Sidor po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. o wymierzenie grzywny Kołu [...]" w B. za nieprzekazanie do sądu skargi dotyczącej udostępnienia informacji publicznej w sprawie wniosku z dnia 28 kwietnia 2014r. - w zakresie sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 sierpnia 2014r., sygn. akt II SO/Lu 52/14 p o s t a n a w i a I. przyznać S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. S. P. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z formularza wniosku PPF oraz przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, podkreślił przy tym, że mają oni ustanowioną rozłączność majątkową. Na dochód rodziny składają się emerytura żony – [...] zł netto oraz renta inwalidzka skarżącego w wysokości [...] zł brutto, z czego kwota [...] zł przekazywana jest bezpośrednio żonie tytułem ustalonych wyrokiem sądowym na kwotę [...] zł alimentów. Skarżący otrzymuje zatem faktycznie kwotę [...] zł, uzyskuje również wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł netto, które również przekazuje żonie tytułem alimentów. Poza tym skarżący nie posiada żadnego majątku. Zamieszkuje on wraz z rodziną w mieszkaniu należącym do spółki [...] Sp. z o.o. na zasadzie prawa dożywocia i nie ponosi żadnych kosztów związanych z jego utrzymaniem. Z zeznań podatkowych PIT – 37 za rok 2013 jego i żony wynika, że w roku tym osiągnął on dochód w kwocie [...] zł, a żona w kwocie [...] zł. Z przedstawionych faktur VAT wynika, że w lipcu 2014 r. żona wnioskodawcy dokonała zakupu leków na łączną kwotę [...] zł, zaś on na kwotę [...] zł. W piśmie z dnia 26 czerwca 2014r. (k.34) skarżący wskazał, że jego aktualne koszty utrzymania wynoszą minimum [...] zł miesięcznie, z czego kwota [...] złotych to koszty leczenia, a w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r. (k. 35) wyjaśnił, że korzysta on sporadycznie z pomocy rodziny i że sporadycznie podejmuje się dodatkowych zajęć celem uzupełnienia dochodów. Środki uzupełniające budżet pochodzą również z debetu na karcie kredytowej, który obecnie wynosi [...] zł. Skarżący wskazał również (pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r., k. 32), że nie posiada on żadnego wartościowego sprzętu myśliwskiego, bowiem śrutówki z 1951 r. i z roku 1989 warte są około [...] zł za sztukę, roczny koszt przynależności do Koła Łowieckiego wynosi 300 zł - składka do Koła oraz [...]zł składka do PZŁ, od roku 2007 nie ponosi kosztów polowań i amunicji, gdyż od tego roku nie bierze czynnego udziału w polowaniach, poprzestając jedynie na towarzyszeniu osobom zaprzyjaźnionym, wyjaśnił, że koszty jego utrzymania koniecznego i leczenia wynoszą [...] zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Referendarz stwierdził, że choć skarżący i jego żona mają ustanowioną rozdzielność majątkową, to jednak nie zwalnia to małżonków z obowiązku udzielania sobie pomocy finansowej, dlatego – mając na uwadze wysokość emerytury żony skarżącego, a także możliwość podjęcia przez skarżącego dodatkowego zatrudnienia, referendarz uznał, że skarżący ma możliwość poniesienia kosztów sądowych bez narażania siebie i żony na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego, zwłaszcza, że koszty te nie przekroczą jednorazowo kwoty [...] zł. W sprzeciwie od tego postanowienia S. P. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w całości, a więc także poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślił, że jego faktyczny dochód to [...] zł, pozostały po potrąceniu z renty alimentów na rzecz żony, która nie partycypuje w wydatkach na rzecz ochrony przyrody; małżonkowie uzyskują od syna jedynie drobne wsparcie np. na leki, których koszt w ostatnim okresie przekroczył ponad [...] zł. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270), zwanej dalej P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu (...) postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje w części na uwzględnienie. Przepis art. 246 P.p.s.a. przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na jej wniosek, w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika z powołanego przepisu, uwzględnienie takiego żądania jest możliwe, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe są na tyle ograniczone, że poniesienie przez nią choć części kosztów postępowania jest niemożliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. W ocenie Sądu, sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy jedynie w części tj. poprzez ustanowienie adwokata, którego minimalne wynagrodzenie wynosi [...] zł, natomiast jest on w stanie uiścić koszty sądowe, które każdorazowo nie przekroczą kwoty [...] zł. Skarżący uzyskuje wprawdzie miesięcznie kwotę [...] zł ([...] zł wynagrodzenia za pracę przekazuje żonie tytułem alimentów), ale pomimo rozdzielności majątkowej – jak sam wskazuje – prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, która otrzymuje emeryturę w kwocie przeszło [...]zł i alimenty od skarżącego wynoszące ponad [...]zł. Prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego oznacza wspólne partycypowanie w kosztach jego utrzymania i nie można w tej sytuacji przyjąć, że koszty te ponosi wyłącznie skarżący ze względu na istniejącą pomiędzy małżonkami rozdzielność majątkową. Rodzina nie ponosi przy tym żadnych kosztów związanych z eksploatacją mieszkania, z którego korzysta na zasadzie prawa dożywocia; niezbędne koszty utrzymania to zatem koszty wyżywienia i koniecznych leków, na których zakup - jak wskazał skarżący w sprzeciwie – zarówno on, jak i jego żona uzyskują pomoc od syna. Z tych względów uznać należy, że sytuacja materialna skarżącego umożliwia mu poniesienie kosztów sądowych, które jednorazowo nie przekroczą [...] zł, natomiast uzasadnia zwolnienie go od pozostałych kosztów postępowania poprzez ustanowienie adwokata. Wobec powyższego, Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło