II SO/Lu 55/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-10-01

Skład orzekający: Sędzia NSA Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazuje dochody, które po uwzględnieniu kosztów utrzymania koniecznego i alimentów są niskie, ale prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem posiadającym wyższe dochody?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy jedynie w części, poprzez ustanowienie adwokata, którego minimalne wynagrodzenie wynosi [...] zł. Skarżący jest w stanie uiścić koszty sądowe, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł. Pomimo rozdzielności majątkowej, prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z małżonkiem posiadającym wyższe dochody oznacza wspólne partycypowanie w kosztach utrzymania, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący argumentował, że jego dochody są niskie, a większość z nich przekazuje żonie tytułem alimentów. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł sprzeciw, podtrzymując swoje żądanie przyznania prawa pomocy w całości.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L., a odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Sidor po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. o wymierzenie grzywny Kołu [...] w H. za nieprzekazanie do sądu skargi dotyczącej udostępnienia informacji publicznej w sprawie wniosku z dnia 12 kwietnia 2014r. - w zakresie sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 sierpnia 2014r., sygn. akt II SO/Lu 55/14 p o s t a n a w i a I. przyznać S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. S. P. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z formularza wniosku PPF oraz przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, podkreślił przy tym, że mają oni ustanowioną rozłączność majątkową. Na dochód rodziny składają się emerytura żony – [...] zł netto oraz renta inwalidzka skarżącego w wysokości [...] zł brutto, z czego kwota [...] zł przekazywana jest bezpośrednio żonie tytułem ustalonych wyrokiem sądowym na kwotę [...] zł alimentów. Skarżący otrzymuje zatem faktycznie kwotę [...] zł, uzyskuje również wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł netto, które również przekazuje żonie tytułem alimentów. Poza tym skarżący nie posiada żadnego majątku. Zamieszkuje on wraz z rodziną w mieszkaniu należącym do spółki [...]Sp. z o.o. na zasadzie prawa dożywocia i nie ponosi żadnych kosztów związanych z jego utrzymaniem. Z zeznań podatkowych PIT – 37 za rok 2013 jego i żony wynika, że w roku tym osiągnął on dochód w kwocie [...] zł, a żona w kwocie [...] zł. Z przedstawionych faktur VAT wynika, że w lipcu 2014 r. żona wnioskodawcy dokonała zakupu leków na łączną kwotę [...] zł, zaś on na kwotę [...] zł. W piśmie z dnia 26 czerwca 2014r. (k.37) skarżący wskazał, że jego aktualne koszty utrzymania wynoszą minimum [...] zł miesięcznie, z czego kwota [...] złotych to koszty leczenia, a w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r. (k. 38) wyjaśnił, że korzysta on sporadycznie z pomocy rodziny i że sporadycznie podejmuje się dodatkowych zajęć celem uzupełnienia dochodów. Środki uzupełniające budżet pochodzą również z debetu na karcie kredytowej, który obecnie wynosi [...] zł. Skarżący wskazał również (pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r., k. 35), że nie posiada on żadnego wartościowego sprzętu myśliwskiego, bowiem śrutówki z 1951 r. i z roku 1989 warte są około [...] zł za sztukę, roczny koszt przynależności do Koła Łowieckiego wynosi [...] zł - składka do Koła oraz [...] zł składka do PZŁ, od roku 2007 nie ponosi kosztów polowań i amunicji, gdyż od tego roku nie bierze czynnego udziału w polowaniach, poprzestając jedynie na towarzyszeniu osobom zaprzyjaźnionym, wyjaśnił, że koszty jego utrzymania koniecznego i leczenia wynoszą [...] zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2014r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Referendarz stwierdził, że choć skarżący i jego żona mają ustanowioną rozdzielność majątkową, to jednak nie zwalnia to małżonków z obowiązku udzielania sobie pomocy finansowej, dlatego – mając na uwadze wysokość emerytury żony skarżącego, a także możliwość podjęcia przez skarżącego dodatkowego zatrudnienia, referendarz uznał, że skarżący ma możliwość poniesienia kosztów sądowych bez narażania siebie i żony na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego, zwłaszcza, że koszty te nie przekroczą jednorazowo kwoty 100 zł. W sprzeciwie od tego postanowienia S.P. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w całości, a więc także poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślił, że jego faktyczny dochód to [...] zł, pozostały po potrąceniu z renty alimentów na rzecz żony, która nie partycypuje w wydatkach na rzecz ochrony przyrody; małżonkowie uzyskują od syna jedynie drobne wsparcie np. na leki, których koszt w ostatnim okresie przekroczył ponad [...] zł. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270), zwanej dalej P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu (...) postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje w części na uwzględnienie. Przepis art. 246 P.p.s.a. przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na jej wniosek, w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika z powołanego przepisu, uwzględnienie takiego żądania jest możliwe, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe są na tyle ograniczone, że poniesienie przez nią choć części kosztów postępowania jest niemożliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. W ocenie Sądu, sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy jedynie w części tj. poprzez ustanowienie adwokata, którego minimalne wynagrodzenie wynosi [...] zł, natomiast jest on w stanie uiścić koszty sądowe, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł. Skarżący uzyskuje wprawdzie miesięcznie kwotę [...] zł ([...] zł wynagrodzenia za pracę przekazuje żonie tytułem alimentów), ale pomimo rozdzielności majątkowej – jak sam wskazuje – prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, która otrzymuje emeryturę w kwocie przeszło [...] zł i alimenty od skarżącego wynoszące ponad [...] zł. Prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego oznacza wspólne partycypowanie w kosztach jego utrzymania i nie można w tej sytuacji przyjąć, że koszty te ponosi wyłącznie skarżący ze względu na istniejącą pomiędzy małżonkami rozdzielność majątkową. Rodzina nie ponosi przy tym żadnych kosztów związanych z eksploatacją mieszkania, z którego korzysta na zasadzie prawa dożywocia; niezbędne koszty utrzymania to zatem koszty wyżywienia i koniecznych leków, na których zakup - jak wskazał skarżący w sprzeciwie – zarówno on, jak i jego żona uzyskują pomoc od syna. Z tych względów uznać należy, że sytuacja materialna skarżącego umożliwia mu poniesienie kosztów sądowych, które jednorazowo nie przekroczą 100 zł, natomiast uzasadnia zwolnienie go od pozostałych kosztów postępowania poprzez ustanowienie adwokata. Wobec powyższego, Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło