II SO/Lu 6/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy Brygida Myszyńska – Guziur po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Opola Lubelskiego za nieprzekazanie do sądu skargi postanawia I. wymierzyć Burmistrzowi Opola Lubelskiego grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; II. zasądzić od Burmistrza Opola Lubelskiego na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SO/Lu [...] UZASADNIENIE Pismem z dnia 11 grudnia 2022 r. J. M. (dalej także jako: "skarżący") złożył wniosek na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Opola Lubelskiego (dalej także jako: "Burmistrz") za nieprzekazanie w ustawowym terminie 15 dni jego skargi z dnia 29 października 2022 r. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz wniósł o jego oddalenie i niewymierzenie grzywny z uwagi na uwzględnienie przedmiotowej skargi w całości w trybie autokontroli (art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a."). Do pisma dołączono kopię decyzji z dnia 9 listopada 2022 r., w której Burmistrz uwzględnił w całości skargę skarżącego i udostępnił żądaną informację publiczną. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2023 r. sygn.. akt II SO/Lu 16/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wymierzył Burmistrzowi Opola Lubelskiego grzywnę w wysokości 100 złotych oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Następnie pismem z dnia 11 marca 2023 r. skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Opola Lubelskiego za nieprzekazanie w ustawowym terminie 15 dni jego skargi z dnia 29 października 2022 r. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w kwocie nie niższej niż 5% maksymalnej wysokości określonej w przepisach oraz wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz wniósł o jego oddalenie i niewymierzenie grzywny wskazując, że działanie organu było wynikiem omyłki i nie było wyrazem lekceważenia postanowień Sądu. Równocześnie z przesłanym wnioskiem i odpowiedzią, do Sądu została przesłana skarga J. M. z dnia 29 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Na podstawie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r., poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Jak zwrócił uwagę tut. Sąd w postanowieniu z dnia 18 stycznia 2023 r. sygn. akt II SO/Lu 16/22 uprawnienia autokontrolne przyznane organowi przez ustawodawcę w art. 54 § 3 p.p.s.a. nie wyłączają obowiązku przekazania skargi i akt sprawy do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1197/05). Skarga jest kierowana do sądu i nawet jej uwzględnienie w powyższym trybie nie dezaktualizuje obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy do sądu zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 445/14, z 22 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 522/14, z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt II GZ 147/21). Organ nie jest uprawniony do oceny zasadności żądania przekazania skargi do sądu. Obowiązek przekazania skargi i akt sądowi administracyjnemu skargi i akt sprawy ma charakter bezwzględny i obligatoryjny (por. postanowienie NSA z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I OZ 454/18). Wyłącznie sąd jest władny postępowanie wywołane wniesieniem skargi umorzyć (na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Należy przy tym podkreślić treść art. 201 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą ustawodawca przewidział, że zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że niewątpliwie celem wniosku o wymierzenie grzywny jest spowodowanie, aby organ przekazał sądowi skargę wraz z aktami sprawy. Funkcją wniosku o wymierzenie grzywny jest więc przede wszystkim dyscyplinowanie organu, aby wykonał obowiązki nałożone ustawą. Grzywna stanowi również represję i ma walor prewencyjny. Nie sposób przyjąć, że grzywna raz wymierzona czyni niedopuszczalnym kolejny wniosek w tym zakresie. Takie rozumowanie prowadziłoby wprost do ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Organ bezkarnie mógłby nadal pozostawać w zwłoce, a skarżący utraciłby instrumenty do zwalczania dalszego łamania prawa przez organ. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie stanowi, że grzywna może zostać wymierzona tylko raz. Wskazać także należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Podkreślić należy, że obowiązek przekazania w określonym terminie skargi wraz z aktami sprawy jest bezwzględny. Zatem wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na wniosek nie mają znaczenia dla wykonania nałożonego na organ obowiązku. Uzasadnione okoliczności powodujące opóźnienie w przekazaniu skargi mogą wpływać jedynie na wysokość wymierzonej grzywny. W przedmiotowej sprawie ustalając wysokość grzywny, Sąd brał pod uwagę, że przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi Sądowi, a także fakt, że na organ została już nałożona grzywna przez tut. Sąd i pomimo to skarga nie została przekazana. Dopiero na skutek kolejnego wniosku skarżącego Burmistrz wypełnił ciążącego na nim obowiązku i przekazał skargę J. M. z dnia 29 października 2022 r. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zestawiając wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy grzywna w wysokości 500 złotych będzie adekwatna do skali stwierdzonego naruszenia prawa, a przy tym wystarczająca dla osiągnięcia zarówno prewencyjnego, a w szczególności dyscyplinującego celu, biorąc pod uwagę, iż na organ już raz była nałożona grzywna za nieprzekazanie przedmiotowej skargi. Podkreślić należy, że orzeczona kwota grzywny mieści się w granicach wyznaczonych przepisem art. 154 § 6 p.p.s.a. Dziesięciokrotne przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim, o którym mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a., stanowiące górną granicę grzywny, wyniosło w 2023 r. ponad 63 000 zł. Grzywna w kwocie 500 zł w żadnym wypadku nie może być więc uznana za nadmierną i zbyt dolegliwą. Z tych względów i na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w pkt I postanowieniu. O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie obejmują uiszczony wpis od wniosku w kwocie 100 zł, sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. (pkt II).