II SO/Lu 65/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-09-18

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje dochody z renty inwalidzkiej i pracy, a także posiada żonę z emeryturą, może zostać zwolniony z kosztów sądowych w całości, mimo posiadania rozdzielności majątkowej?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy odmawia się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych, ponieważ jego dochody wraz z dochodami żony, mimo rozdzielności majątkowej, są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Sąd podkreślił, że rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonka z obowiązku wzajemnej pomocy finansowej, a dochody żony umożliwiają wsparcie finansowe wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia w całości od kosztów sądowych. Uzasadnił to niskimi dochodami z renty inwalidzkiej i pracy, a także utrzymywaniem wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, która otrzymuje emeryturę. Mimo formalnej rozdzielności majątkowej, wnioskodawca wskazywał na konieczność ponoszenia kosztów leczenia i utrzymania. Referendarz sądowy analizował dochody i wydatki obu małżonków, uwzględniając alimenty, honorarium redakcyjne, koszty leków oraz wsparcie od dzieci.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy S. P. w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie z wniosku S. P. o wymierzenie grzywny Kołu Łowieckiemu Nr [...] "[...]" w B. P. za nieprzekazanie do sądu skargi z dnia 21 lipca 2014 r. dotyczącej wniosku o udostępnienie informacji publicznej w sprawie wniosku z dnia 13 czerwca 2014 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. S. P., w zakreślonym terminie (data na prezentacie), na urzędowym formularzu druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą umownie ma ustanowioną rozdzielność majątkową i utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie [...] złotych brutto i dochodów z pracy w redakcji w kwocie [...] złotych brutto. Żona wnioskodawcy utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto. Łączny miesięczny dochód wnioskodawcy wynosi [...] złotych brutto. Wnioskodawca oświadczył, że żona nie łoży na jego utrzymanie. Referendarz sądowy na podstawie zeznań podatkowych PIT – 37 wnioskodawcy i żony za rok 2013 znajdujących się w aktach sprawy II SA/Lu 382/14 ustalił, że w roku tym wnioskodawca osiągnął dochód w kwocie [...] złotych zaś jego żona w kwocie [...] złotych. Referendarz sądowy na podstawie pisma wnioskodawcy z dnia 16 kwietnia 2014 r., złożonego do akt sprawy II SAB/Lu 35/14 ustalił, że płaci on alimenty w kwocie [...] złotych potrącane bezpośrednio z jego renty inwalidzkiej w tym kwota [...] złotych przekazywana jest bezpośrednio z Wojskowego Biura Emerytalnego do rąk uprawnionej oraz kwota [...] złotych honorarium redakcyjnego, które wnioskodawca również przekazuje małżonce, nie posiada żadnego wartościowego sprzętu myśliwskiego, a posiadane śrutówki z 1951 r. i z roku 1989 warte są około [...] złotych za sztukę, roczny koszt przynależności do koła łowieckiego wynosi [...] złotych - składka do koła oraz [...] złotych składka do PZŁ, od roku 2007 nie ponosi kosztów polowań i amunicji, gdyż od tego roku nie bierze czynnego udziału w polowaniach, poprzestając jedynie na towarzyszeniu osobom zaprzyjaźnionym oraz, iż jego koszty utrzymania koniecznego i leczenia wynoszą [...] złotych. Na podstawie pisma wnioskodawcy z dnia 17 lipca 2014 r. i z dnia 1 sierpnia 2014 r. złożonych do akt sprawy II SAB/Lu 237/14 referendarz sądowy ustalił, że wnioskodawca sporadycznie otrzymuje wsparcie od dorosłych dzieci. Ma to miejsce w chwilach szczególnego niedostatku. Różnica pomiędzy wysokością wydatków na leczenie i koszty utrzymania wnioskodawcy wynika z różnych kwot wydatkowanych na powyższe potrzeby. Wnioskodawca nie prowadzi ewidencji wydatków a w związku z wahaniem się cen produktów spożywczych nie jest w stanie podać konkretnej kwoty kosztów utrzymania koniecznego. Wnioskodawca sporadycznie podejmuje się dodatkowych zajęć, celem uzupełnienia dochodów oraz sporadycznie korzysta z pomocy rodziny. Różna wysokość wydatków skutkuje tym, że gdy są one niższe pozwala to odłożyć jakąś kwotę zaś gdy rosną powstaje zadłużenie. Środki uzupełniające budżet pochodzą również z debetu na karcie kredytowej, który obecnie wynosi [...] złotych. Wnioskodawca w piśmie z dnia 26 czerwca 2014 r. złożonym przez niego do akt sprawy II SAB/Lu 157/14 oświadczył, że wraz z żoną zamieszkują w mieszkaniu należącym do spółki prawa handlowego, gdzie korzystają z prawa dożywocia oraz, iż spółka ta ponosi wszystkie koszty eksploatacji mieszkania. Z pisma tego wynika również, że jego aktualne koszty utrzymania wynoszą minimum [...] złotych miesięcznie z czego kwota [...] złotych to koszty leczenia. Pismo to zawiera też oświadczenie, że dochody nie wystarczają wnioskodawcy na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego, co zmusza go do korzystania z pomocy rodziny. Na podstawie dołączonych do akt sprawy II SAB/Lu 35/14 potwierdzeń odbioru/wypłaty referendarz sądowy ustalił, że H. P. (żonie) z renty wnioskodawcy tytułem alimentów przekazywana jest kwota [...] złotych, na podstawie potwierdzenie wypłaty/odbioru emerytury H. P., referendarz sądowy ustalił, iż emerytura ta wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto zaś na podstawie potwierdzenie wypłaty/odbioru renty wnioskodawcy, że wynosi ona [...] złotych brutto a wypłacana jest mu w kwocie [...] złotych netto. Na podstawie dołączonych do akt II SAB/Lu 35/14 faktur VAT za zakup leków referendarz sądowy ustalił, że w dniu 23 lipca 2014 r. żona wnioskodawcy dokonała zakupu leków na łączną kwotę [...] złotych zaś on na kwotę [...] złotych. W oparciu o nadesłane przez wnioskodawcę do sprawy II SO/Lu 55/14 pismo z dnia 11 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy ustalił, że żona wnioskodawcy nie posiada rachunku bankowego zaś jego wynagrodzenie za pracę w redakcji przekazywane jest przelewem na konto. Różna wysokość przelewów z redakcji spowodowana jest tym, że wraz z wynagrodzeniem na konto przelewane są również zwroty kosztów podróży służbowych. Wnioskodawca wyjaśnił też, że na poczet jego kosztów utrzymania koniecznego składają się wydatki na wyżywienie oraz odzież. Znaczną ich część stanowią wydatki na leki. Z dołączonej zaś umowy o pracę wynika, że wnioskodawca zatrudniony jest na [...] etatu na czas nieokreślony za wynagrodzeniem [...] złotych miesięcznie. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zarówno wnioskodawca jak i jego żona osiągają stałe dochody, które w roku 2013 wyniosły w przypadku wnioskodawcy [...] złotych zaś jego żony [...] złotych oraz mają zapewnione potrzeby mieszkaniowe. Nawet jeżeli weźmie się pod uwagę to, że wnioskodawca kwotę [...] złotych przekazuje na rzecz żony w formie alimentów wraz z kwotą [...] złotych otrzymywanego przez niego honorarium za pracę w redakcji co powoduje, iż jego realny dochód wynosi łącznie [...] złotych netto nie można przyjąć, aby wniosek o przyznanie prawa pomocy był zasadny. Dla oceny jego zasadności nie ma bowiem znaczenia umowna rozdzielność majątkowa między wnioskodawcą a jego żoną. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 marca 2013 r. (I GZ 47/13 – ONSAiWSA 2014/3, s. 204 - 207) stwierdził, że rozdzielność majątkowa ustanowiona w drodze umowy może dotyczyć kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami. Nie można jednak przyjąć, aby rozdzielność majątkowa małżeńska zwalniała współmałżonka z pomocy finansowej. Żona wnioskodawcy osiąga realny dochód w kwocie [...] złotych netto (kwota uzyskana z zsumowania kwoty alimentów przekazywanych na rzecz żony przez wnioskodawcę oraz kwoty jego honorarium redakcyjnego, które również przekazuje na jej rzecz i otrzymywanej przez żonę wnioskodawcy emerytury w kwocie netto). Z faktu zaś, że wnioskodawca oświadczył, iż ponosi stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego w kwocie [...] złotych (pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r.) do [...] złotych (pismo z dnia 26 czerwca 2014 r.) przy realnych dochodach w kwocie [...] złotych wynika, że aby ponosić koszty utrzymania musi korzysta ze wsparcia finansowego nie tylko dzieci, które jest wszak sporadyczne, ale i żony. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na to, że wysokość dochodu netto żony wnioskodawcy w pełni umożliwia jej udzielanie pomocy finansowej wnioskodawcy zwłaszcza, że nie obciąża ją ponoszenie kosztów eksploatacji mieszkania. Ponadto z pisma wnioskodawcy z dnia 31 sierpnia 2014 r. (k. 11) wynika, że ma on możliwość zgromadzenia środków finansowych pozwalających na ponoszenie części kosztów postępowania w tym m.in. poprzez podjęcie dodatkowego zatrudnienia (pismo z dnia 1 sierpnia 2014 r.). Mając na uwadze wysokość miesięcznych dochodów netto wnioskodawcy i jego żony, treść oświadczenia wnioskodawcy o możliwości zgromadzenia przez niego środków finansowych referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca ma możliwość poniesienia kosztów sądowych bez narażenia siebie i żony na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Zwłaszcza, że koszty te każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Wobec powyższego, starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło