II SO/Lu 8/07
PostanowienieWSA w Lublinie2007-05-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Maciej Kierek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać rozpoznany, jeśli nie wszczęto postępowania sądowoadministracyjnego, a skarżony podmiot nie jest organem administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy może być rozpoznany jedynie w toku postępowania sądowoadministracyjnego lub przed jego wszczęciem, gdy istnieje uzasadnione zamiar jego wszczęcia. W sytuacji, gdy skarżony podmiot nie jest organem administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego, a skarżący nie wszczął postępowania sądowoadministracyjnego, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten dotyczył pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które skarżący błędnie próbował zaskarżyć bezpośrednio do Sądu, zamiast za pośrednictwem organu. Sąd uznał, że pismo to nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a postępowanie nie zostało wszczęte.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Kierek po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. B. K. z udziałem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odrzucić wniosek.
Stosownie do art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego lub w toku takiego postępowania.
Wniosek J. B. K. o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie nie został złożony w trybie cytowanego przepisu i z tego względu nie może być rozpoznany.
J. B. K. nie wszczął bowiem jeszcze w sprawie, dla której domaga się przyznania prawa pomocy, postępowania sądowoadministracyjnego, a z akt sprawy nie wynika, by takie postępowanie zamierzał wszcząć.
Złożył on wprawdzie w dniu 22 maja 2007r. skargę do "Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie", kwestionując w niej pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], znak: [...], ale z uwagi na to, że skargę wniósł wbrew wymogowi art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bezpośrednio do Sądu, a nie za pośrednictwem organu, którego działalność skarży, skarga została odnotowana pod numerem Ldz. 40/07/II i zwrócona skarżącemu z pouczeniem o obowiązku zachowania trybu przewidzianego w powołanym przepisie. W aktach niniejszej sprawy znajduje się jedynie kserokopia tejże skargi, która nie wszczyna postępowania, a skoro nie ma "postępowania w toku", to nie podlega rozpoznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Nie zachodzi również druga sytuacja, o której mowa w art. 243 cyt, ustawy, uprawniająca do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania, co miałoby miejsce wówczas, gdyby skarżący ponownie wniósł skargę do Sądu, ale za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skierowane do Domu Pomocy Społecznej [...], dotyczące potrąceń z renty ze świadczeń W. K., na które skarżący powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podlega bowiem kognicji sądu administracyjnego, ponieważ nie stanowi aktu ani działalności organu administracji publicznej, określonych w art. 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ponadto pochodzi od organu, którego działalność nie podlega kontroli tego sądu.
"Skarga" na takie pismo nigdy nie spowoduje zatem wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego i będzie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc i wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzedzający wniesienie takiej "skargi" nie może zostać rozpoznany.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło