III SA/Lu 1/20
WyrokWSA w Lublinie2020-03-12
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Marcinowski, Anna Strzelec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej na podjęcie działalności gospodarczej, wskazując na naruszenie warunków przyznania pomocy, w tym na rozpoczęcie działalności przed otrzymaniem dofinansowania oraz na nieuzasadnienie ekonomiczne zakupu specjalistycznego sprzętu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej na podjęcie działalności gospodarczej. Stwierdzono, że wnioskodawca rozpoczął działalność gospodarczą przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, co mogło świadczyć o braku konieczności uzyskania środków publicznych do realizacji operacji. Ponadto, zakup specjalistycznego urządzenia (pantomografu) został uznany za doposażenie, a nie element niezbędny do podjęcia działalności w ramach wskazanej klasyfikacji PKD, co podważało ekonomiczne uzasadnienie wniosku o pomoc na podjęcie działalności.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy na podjęcie działalności gospodarczej w zakresie usług stomatologicznych. Organ kilkukrotnie odmawiał przyznania pomocy, wskazując na różne naruszenia warunków, w tym na rozpoczęcie działalności przed otrzymaniem dofinansowania oraz na brak ekonomicznego uzasadnienia zakupu specjalistycznego sprzętu (pantomografu). Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organ ponownie odmówił przyznania pomocy, argumentując, że wnioskodawca już prowadził działalność i zakup urządzenia miał służyć rozwojowi, a nie podjęciu działalności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzeń i ustaw, twierdząc m.in., że zakup urządzenia jest niezbędny do funkcjonowania gabinetu i że rozpoczął działalność dopiero po otrzymaniu informacji o przyznaniu pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na informację Zarządu Województwa [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy oddala skargę.
M. K. (dalej jako wnioskodawca, skarżący) złożył w dniu 11 października 2017 r. (data przyjęcia wniosku przez organ) wniosek o przyznanie pomocy na realizację operacji pod nazwą "[...]" - w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach naboru zorganizowanego przez [...] Lokalną Grupę Działania.
Po weryfikacji wniosku, pismem z dnia 27 czerwca 2018 r. nr [...] [...] wnioskodawca został poinformowany o odmowie przyznania pomocy. Jako przyczynę odmowy Zarząd Województwa [...] (dalej też jako ZWL, organ) wskazał na naruszenie § 2 ust. 1 pkt 2 lit a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 772 ze zm. – dalej jako rozporządzenie z dnia 24 września 2015 r.) oraz art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady 9EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r., Nr 347, str. 549) - dalej jako rozporządzenie nr 1306/2013, poprzez stworzenie sztucznych warunków uzyskania pomocy.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 473/18 zaskarżona informacja została uchylona i przedmiotowy wniosek został przywrócony do ponownej oceny.
W wyniku ponownej weryfikacji ZWL w dniu 4 marca 2019 r. ponownie odmówił przyznania pomocy, tym razem w związku z naruszeniem § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz § 29 ust 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 września 2015 r. W związku ze skargą złożoną na przedmiotowy akt oraz podjętymi przez ZWL czynnościami w ramach autokontroli, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 29 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 209/19, na wniosek Zarządu Województwa [...] umorzył przedmiotowe postępowanie.
W wyniku ponownej weryfikacji wniosku w dniu 30 lipca 2019 r. do wnioskodawcy zostało wysłane pismo w sprawie konieczności jego uzupełnienia. Po uzyskanej odpowiedzi, i analizie złożonej dokumentacji pismem z dnia 29 października 2019 r. Zarząd Województwa [...], działając podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627 ze zm. – dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) oraz art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1167), ponownie odmówił skarżącemu przyznania pomocy.
Jako przyczynę odmowy ZWL wskazał na naruszenie § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenie z dnia 24 września 2015 r., art. 60 rozporządzenia nr [...] i § 4 ust. 1 pkt 5 oraz § 19 ust. 4 rozporządzenia z dnia 24 września 2015 r.
Organ wyjaśnił, że wnioskodawca w dniu 20 lutego 2018 r. zarejestrował działalność gospodarczą w ramach PKD 86.23.Z Praktyka lekarska dentystyczna. W związku z powyższym koniecznym stało się przeprowadzenie analizy, czy fakt zarejestrowania działalności przed dniem podpisania umowy o dofinansowanie nie naruszył § 5 ust. 1 pkt 1 lit b rozporządzenia z dnia 24 września 2015 r. Organ ocenił, że na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, a więc na dzień 30 sierpnia 2017 r., wnioskodawca spełniał warunek określony w § 5 ust. 1 pkt 1 lit b powołanego rozporządzenia, mianowicie na dwa lata wstecz od dnia złożenia wniosku o dofinansowanie nie był wpisany do CEIDG i nie posiadał statusu przedsiębiorcy. Jednocześnie podkreślił, że co do zasady, działalność wspierana w ramach tego typu operacji powinna być rozpoczęta po przyznaniu pomocy. Organ wskazał jednak, że w oparciu o stanowisko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) jako Instytucji Płatniczej dla PRO 2014-2020, które to stanowisko jest dla ZWL wiążące, koniecznym stało się ustalenie przez organ tzw. momentu (dnia) faktycznego rozpoczęcia działalności, jeżeli taka działalność została podjęta przez wnioskodawcę, gdyż sam wpis do CEID nie determinuje momentu podjęcia działalności gospodarczej, a jedynie podaje pierwszy możliwy termin na jej podjęcie. W oparciu m.in. o przesłane przez wnioskodawcę informacje organ ustalił, że skarżący zarówno rozpoczął z dniem 20 lutego 2018 r. jak i wykonuje działalność w zakresie PKD 86.23.Z - Praktyka lekarska dentystyczna, a przynajmniej reklamuje fakt świadczenia takich usług.
W związku z potwierdzeniem informacji o faktycznym rozpoczęciu i wykonywaniu działalności przez wnioskodawcę dalszym etapem, w ocenie organu, stało się przeprowadzenie analizy w jaki sposób wnioskodawca bez udzielonego wsparcia rozpoczął i wykonuje swoją działalność.
Organ wskazał, że z analizy treści wniosku o przyznanie pomocy Część BIII p. 10 wynika, że wnioskodawca podał, iż planowana do realizacji operacja nie powstałaby bez pomocy publicznej. Zatem faktyczne rozpoczęcie działalności przed dniem podpisania umowy, może świadczyć o naruszeniu jednego z warunków przyznania pomocy określonego w § 4 ust. 1 pkt. 8 rozporządzenia z dnia 24 września 2015 r. Tym samym, aby dokonać właściwego ustalenia, ZWL dokonał analizy tzw. efektu deadweight dla planowanej operacji.
Organ z odwołaniem do wniosku części BIII.11.1-11.5 uzasadniał, że zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia pomoc na realizację operacji (dotyczy wszystkich zakresów w ramach ogłoszonych naborów) przyznawana jest jeżeli:
- Operacja jest uzasadniona ekonomicznie i będzie realizowana zgodnie z biznesplanem;
- Realizacja operacji nie jest możliwa bez udziału środków publicznych.
Organ podkreślił, że to wnioskodawca musi wykazać, że nie może zrealizować operacji bez wsparcia środków publicznych. Tymczasem jak wynika z powyższej analizy, wnioskodawca bez wsparcia, już w dniu 20 lutego 2018 r. rozpoczął i prowadzi działalność gospodarczą. Z analizy wynika również, że osiągał zamierzone cele, mianowicie zgodnie z celem określonym w Część BIII p. 5, jak również na podstawie informacji udzielonych w uzupełnieniu do wniosku, utworzona została działalność gospodarcza w ramach zadeklarowanego PKD 86.23.Z Praktyka lekarska dentystyczna. Utworzono również dwa miejsca pracy, jedno w ramach samozatrudnienia oraz drugie w ramach nowo utworzonego miejsca pracy, zaś celem końcowym jest świadczenie kompleksowych usług stomatologicznych.
W ocenie organu, przyznawanie dotacji w przypadku kiedy wnioskodawca posiada możliwości do finansowania operacji jest sprzeczne z zasadami wykorzystywania budżetu UE, w przypadku gdy przyznanie dofinansowania nie jest konieczne do osiągnięcia celu operacji. Wnioskodawca poprzez swoją wcześniejszą decyzję niejako potwierdza, że był w stanie zrealizować operację bez otrzymania środków pomocowych. Taki stan rzeczy może powodować, że pomoc nie zostanie przeznaczona na inne operacje które najbardziej by tego potrzebowały.
W dalszej kolejności organ uznał za konieczne wyjaśnienie, czy zaszły w tym przypadku przesłanki nieosiągnięcia celu, ponieważ wnioskodawca w wyniku braku możliwości zakupu urządzenia w rzeczy samej, może jednak nie świadczyć kompleksowych usług stomatologicznych.
Dokonując analizy w tym kierunku, organ zauważył, że istnieje niezdefiniowany, ale potocznie używany termin "kompleksowe usługi stomatologiczne". W zakres kompleksowych usług stomatologicznych faktycznie mogą wchodzić usługi również w zakresie pełnej diagnostyki RTG wykorzystywanej w stomatologii, jednakże, zdaniem organu, nie są to usługi mieszczące się w zakresie PKD 86.23.Z Praktyka lekarska dentystyczna, który to zakres jako jedyny wskazany został przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie.
Organ wyjaśnił, że z analizy specyfiki działalności w ramach PKD 86.23.Z, którą wnioskodawca wskazał we wniosku wynika, że podklasa ta owszem, obejmuje praktyki dentystyczne o charakterze ogólnym lub specjalistycznym, jednak nie obejmuje usług związanych z diagnostyką RTG. Podkreślił, że mimo to usługi takie wnioskodawca wskazał w Części III Biznesplanu w p.3.2, jako usługi oddzielne mianowicie: RTG punktowe zęba, RTG panoramiczne zębów, RTG kefalometryczne boczne. Tego typu usługi określone są, zdaniem organu, w tzw. podgrupie pozostałej działalności w zakresie opieki zdrowotnej w ramach podklasy 86.90., która to podklasa np. 86.90.E stanowi tzw. pozostałą działalności w zakresie opieki zdrowotnej gdzie indziej niesklasyfikowaną i obejmuje właśnie działalność diagnostyczną.
W ocenie organu, sama możliwość posiadania w swojej ofercie usługi wykonywania zdjęć pantogramem, nie warunkuje powodzenia nowo podjętej działalności w zakresie praktyki lekarskiej dentystycznej, a jedynie stanowi jej uzupełnienie. Organ podkreślił, że uzasadnieniem do przyznania pomocy na zakres przedstawiony we wniosku byłaby sytuacja, w której wnioskodawca wykazałby, że na terenie oddziaływania planowanej działalności, jest tak silna konkurencja w zakresie usług stomatologicznych, że tylko i wyłącznie, zastosowanie i oferowanie wielu usług w pakiecie w ramach świadczenia usług dentystycznych w szczególności usług pantogramem, warunkuje powodzenie nowo powstałej działalności. W treści przedstawionych do wniosku dokumentów, takiej jednak analizy i takiego uzasadnienia nie wykazano, stąd wniosek organu, że zakup urządzenia nie był niezbędny do podjęcia działalności, ale raczej do jej rozwijania w oparciu o nową innowacyjną usługę.
W ocenie organu, jeżeli wnioskodawca świadomie składał wniosek o dofinansowanie z zamiarem rozwijania a nie podejmowania swojej działalności, to uzasadnione jest podejrzenie naruszenia art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
Dalej organ argumentował, że z analizy dokumentacji dotyczącej przyznania pomocy, również tej dołączonej w ramach uzupełnienia braków wynika, iż wniosek mimo złożonych uzupełnień nadal zawiera braki uniemożliwiające jego dalszą ocenę, co narusza § 4 ust. 1 pkt 5 oraz § 19 ust. 4 rozporządzenia z dnia 24 września 2015 r. W ocenie organu, dane zawarte w dokumentach nie są spójne. Organ wskazał tu na niezgodności w powierzchni lokalu, co uniemożliwiają np. weryfikację ilości i rodzaju pomieszczeń, które wnioskodawca przeznaczy do działalności. Nie jest też, zdaniem organu, możliwa ocena samodzielności wnioskodawcy polegająca na tym, czy w ramach swoich zasobów zapewni swoim pacjentom niezbędne warunki jak np. poczekalnia i sanitariaty.
Organ wyjaśnił również, że skarżący nie wykazał, czy gabinet posiada stosowne zabezpieczenia związane z ochroną radiologiczną i podkreślił, że w ramach wskazanych kosztów oprócz kosztów zakupu urządzenia również nie wskazano innych kosztów związanych z dodatkowym wyposażeniem lub uruchomieniem urządzenia. W ocenie organu, błędnie wyliczono i wskazano przewidywaną datę dokonania płatności ostatecznej w Część III p. 3.2 Biznesplanu. Organ wskazał także na błąd w założeniach dla przedmiotowej operacji i w konsekwencji błędny wynik dotyczący oceny efektywności ekonomicznej przedsięwzięcia oraz błąd we wskazanych przychodach ze sprzedaży produktów/usług/towarów Część IX Biznesplanu tabela 9.2 Rachunek zysków i strat dla roku: n, n+1, oraz n+2, co ma zasadniczy wpływ na wynik końcowy oceny efektywności ekonomicznej przedsięwzięcia. Organ zarzucił również, że błędnie wypełniono załącznik nr IV.A.9 Informacja podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy o uzyskanej pomocy de minimis oraz nie wskazano dostępnego limitu pomocy; nie dołączono kopii zaświadczenia o otrzymanej pomocy de minimis, o której wnioskodawca poinformował w treści wniosku oraz w spisie załączników nie wskazano też wszystkich dokumentów dołączonych do wniosku.
W tych okolicznościach, zdaniem organu, charakter zaplanowanej przez wnioskodawcę operacji ponad wszelką wątpliwość świadczy, że od początku zamierzeniem nie było podjęcie działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług ale jej rozwój, polegający na wykonywaniu usługi dodatkowej ponad zakres objęty zwykłymi usługami dentystycznymi.
W skardze na informację Zarządu Województwa [...] z dnia 29 października 2019 r. skarżący zarzucił naruszenie:
- § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 24 września 2015 r., poprzez uznanie, że fakt, iż skarżący po dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej i utworzył dwa miejsca pracy, uzasadnia stwierdzenie, że realizacja operacji była możliwa bez realizacji środków publicznych i pominięcie, że do chwili obecnej skarżący nie zakupił planowanego sprzętu, który zakupiłby wyłącznie dzięki otrzymanej pomocy;
- Załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), poprzez niewłaściwe zastosowanie wynikającej z załącznika do tego rozporządzenia klasyfikacji PKD i błędne uznanie, że zakres PKD 86.23.Z. "Praktyka lekarska dentystyczna" nie wyczerpuje zakresu na jaki został złożony wniosek na "Podjęcie działalnością gospodarczej w zakresie usług stomatologicznych", a w szczególności nie obejmuje usług związanych z diagnostyką RTG, a w konsekwencji błędne uznanie, że we wniosku o dofinansowanie PKD zostało określone w sposób nieprawidłowy;
- art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, poprzez jego błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący działał ze świadomym zamiarem stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania pomocy, a uzyskana przez niego pomoc będzie stanowiła pomoc w zakresie rozwijania a nie podejmowania swojej działalności gospodarczej, podczas gdy skarżący na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie nie prowadził działalności gospodarczej. W ocenie skarżącego uzyskane wsparcie będzie stanowiło pomoc w zakresie podejmowania działalności gospodarczej w ramach operacji uznanej za innowacyjną na całym obszarze objętym LSR;
- § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 24 września 2015 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że działalność gospodarcza, dla której wniosek o dofinansowanie został złożony jest nieuzasadniona ekonomiczne i niezgodna z Biznesplanem, w sytuacji gdy skarżący do chwili obecnej nie zakupił planowanego sprzętu, który zakupiłby wyłącznie dzięki otrzymanej pomocy;
-§19 ust. 4 w związku z § 31 ust. 1, 2, 3 i § 4 ust. 4 rozporządzenia, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i rozpatrzenie wniosku bez ponownego wezwania skarżącego do usunięcia braków oraz bez wezwania skarżącego do wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy lub przedstawienia dowodów na potwierdzenie tych faktów;
- § 4 ust. 4 ww. rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że do wniosku nie zostały dołączone dokumenty niezbędne do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy, podczas gdy Biznesplan zawiera elementy, które zostały wskazane w § 4 ust. 4 rozporządzenia;
- art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 34 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez naruszenie zasady praworządności, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, brak wskazania braków formalnych wniosku już na etapie pierwszego badania.
W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego aktu na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnianiu zarzutów skarżący podnosił, że funkcjonowanie bez zakupienia Pantomografu znacznie utrudnia funkcjonowanie gabinetu, zmniejsza jego konkurencyjność oraz obniża wysokość przychodów. W ocenie skarżącego zakup Pantomografu cyfrowego z przystawką cefalometryczną jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania gabinetu w dobie obecnych standardów stomatologicznych. Niemal wszystkie wykazane przez skarżącego w Biznesplanie usługi wymagają robienia zdjęć tym urządzeniem. W ocenie skarżącego, w kontekście naruszenia art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, całkowicie niezrozumiały jest zarzut organu, że na chwilę złożenia wniosku skarżącemu można przypisać świadomy zamiar rozwijania działalności gospodarczej, a nie jej podejmowania, podczas gdy na dzień złożenia wniosku skarżący nie prowadził działalności gospodarczej. Skarżący dodał również, że z dołączonej w ramach uzupełnienia umowy wprost wynika, że łączna powierzchnia wynajmowanych pomieszczeń przez skarżącego to 28 m2. Jest on jedynym najemcą i nie ma więc mowy o jakimkolwiek braku niezależności po jego stronie. Wskazał również że zarzucana jako błędna data dokonania płatności ostatecznej była wskazywana przed ponad dwoma laty. W momencie tworzenia Biznesplanu data ta była jak najbardziej odpowiednia i stała się nieaktualna nie z winy skarżącego. Skarżący zarzucił, że organ zaniechał swojego obowiązku co do ponownego wezwania skarżącego co do uzupełnienia braków. Wyjaśnił, że wnioskodawca nie mógł mieć wiedzy na temat obowiązku przedłożenia dokumentów dotyczących zabezpieczenia radiologicznego, zwłaszcza, że nigdy nie ubiegał się o podobne dofinansowanie i nie był przez ponad 2 lata trwania postępowania wzywany przez Zarząd Województwa [...] do uzupełnienia tego braku. W ocenie skarżącego postępowanie organu narusza zasady dobrej administracji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wyniki przeprowadzonej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazują, że skontrolowana informacja Zarządu Województwa [...] z dnia 29 października 2019 r. spełnia kryterium legalności.
Tytułem wstępu należy wskazać, że kwestie pomocy finansowej w ramach wdrażania operacji objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" uregulowano w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności oraz w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach tego programu unormowano w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, wydanym w oparciu o delegację ustawową z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.
Jak stanowi art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, jeżeli nie są spełnione warunki udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zarząd województwa informuje podmiot ubiegający się o wsparcie o odmowie udzielenia tego wsparcia, zgodnie z przepisami regulującymi zasady wsparcia z udziałem poszczególnych EFSI.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
Zgodnie z art. 35 ust. 2 tej ustawy, w przypadku odmowy przyznania pomocy, podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Powyższe przepisy stanowiły podstawę działania organu, który uznał, że zachodzą przesłanki odmowy przyznania pomocy wnioskowanej przez skarżącego.
Zdaniem Sądu, zaskarżona informacja o odmowie przyznania pomocy zawarta w piśmie z dnia 29 października 2019 r. czyni zadość ustawowemu wymogowi z art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Odmowa przyznania pomocy zawiera bowiem wyjaśnienie okoliczności, które zadecydowały o takim rozstrzygnięciu.
W ocenie Sądu, analizując argumentację organu i zgromadzony w sprawie materiał dowody należy zgodzić się ze stanowiskiem ZWL, że przy ponownym rozpatrywaniu wniosku w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne. Okoliczności te nie były znane organowi na etapie podejmowania pierwszego rozstrzygnięcia w sprawie, które zostało wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 473/18 uchylone. W świetle natomiast brzmienia art. 153 p.p.s.a. ilekroć dana sprawa jest przedmiotem ponownego rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym orzeczeniu sądu. Odstępstwo od tej zasady może dotyczyć tylko przypadku, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, bądź też w przypadku zmiany stanu prawnego po wydaniu przez sąd orzeczenia. Przypomnieć należy, że w wyroku z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 473/18 Sąd wskazał, że "W niniejszej sprawie jako jedyną przyczynę odmowy organ wskazał okoliczność, że planowana do utworzenia działalność gospodarcza wnioskodawcy będzie oparta częściowo na składnikach majątkowych jego ojca, biorąc pod uwagę adres, oraz będzie się pokrywała z zakresem działalności gospodarczej prowadzonej przez ojca wnioskodawcy. W zaskarżonym akcie organ nie wykazał jednak, że prowadzenie działalności przez ojca skarżącego świadczy o sztucznym stworzeniu przez wnioskodawcę warunków do uzyskania pomocy."
Tym samym organ, w okolicznościach tej sprawy ustalając nowe okoliczności faktyczne (rozpoczęcie działalności gospodarczej przez skarżącego po złożeniu wniosku o przyznaje pomocy na jej podjęcie) prawidłowo dokonał ich oceny, w kontekście zasadności przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy, wskakując również w uzasadnianiu swojego rozstrzygnięcia na dodatkowe jeszcze argumenty przemawiające, jego zdaniem, za prawidłowością stanowiska organu. Wymaga podkreślenia, że zasadą jest, jak słusznie zauważa organ, iż pomoc w ramach poddziałania 19.2 przyznawana jest na operacje w zakresie "podejmowanie działalności gospodarczej" bądź "rozwijanie działalności gospodarczej" - § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24 września 2015 r. Skarżący złożył wniosek o udzielnie wsparcia na podjęcie działalności gospodarczej -§ 2 ust. 1 pkt 2 lit. a ww. rozporządzenia. Tym samym z założenia powinno to być wsparcie na rozpoczęcie działalności gospodarczej, a nie rozwój istniejącego przedsiębiorstwa.
Zgodzić się należy z organem, że skoro skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 20 lutego 2018 r., co nie musiało świadczyć (zgodnie ze stanowiskiem ARiMR) o niespełnieniu warunku określonego w § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia dnia 25 września 2015 r., czyli że "Realizacja operacji nie jest możliwa bez udziału środków publicznych", to należało dokonać oceny tzw. efektu deadweight dla planowanie operacji i ustalić, czy skarżący był w stanie zrealizować cel bez wsparcia zewnętrznego.
Zdaniem Sądu trafna jest ocena organu, że z powyższej analizy wynika, iż wnioskodawca na dzień złożenia wniosku dysponował kompletnym wyposażeniem gabinetu wystarczającym do podjęcia działalności we wnioskowanym zakresie, to jest w zakresie usług stomatologicznych, co potwierdził zarejestrowaniem i rozpoczęciem przedmiotowej działalności. W tytule operacji skarżący wskazał "[...]". Z analizy wynika również, że skarżący osiągnął zamierzone cele, a mianowicie zgodnie z celem określonym w Część BIII p. 5 wniosku, jak również na podstawie informacji udzielonych w uzupełnieniu do wniosku, utworzona została działalność gospodarcza w ramach zadeklarowanego PKD 86.23.Z Praktyka lekarska dentystyczna, co jest zgodne z zakresem działalności wskazanym zarówno we wniosku o przyznanie pomocy jak i w Biznesplanie. Utworzone zostały, zgodnie z założeniem, dwa miejsca pracy, jedno w ramach samozatrudnienia oraz drugie w ramach nowo utworzonego miejsca pracy, co jest zgodne z wartością wskaźników zadeklarowanych we wniosku w Części B.III pkt 6.1. Zaś celem końcowym przedsięwzięcia jest świadczenie kompleksowych usług stomatologicznych realizowanych w ramach zakresu wskazanego zarówno we wniosku jak i w Biznesplanie, co również jest zgodne z zakresem wskazanym zarówno wniosku o przyznanie pomocy jak i w treści Biznesplanu. Powyższe wskazuje zatem, że trafne jest stanowisko organu co do przypisania skarżącemu naruszenia warunku przyznania pomocy o jakim mowa w § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 24 września 2015 r.
Poza tym także fakt uzyskania kredytu wskazany w uzupełnieniu wniosku potwierdza możliwości wnioskodawcy w zakresie prowadzenia działalności bez żądanego wsparcia, w ramach własnych możliowości.
Prawidłowa jest zatem ocena organu, że zakup pantomografu cyfrowego - specjalistycznego urządzenia wykorzystywanego do wykonywania zdjęć pantomograficznych w przypadku wnioskodawcy, będzie bez wątpienia doposażeniem gabinetu w celu jego uatrakcyjnienie a nie elementem niezbędnym do prowadzenia praktyki dentystycznej. Trafnie zauważa organ, że usługi w zakresie RTG realizowane za pomocą urządzenia planowanego do zakupu w ramach operacji, owszem mogą wchodzić w zakres kompleksowych usług stomatologicznych, jednakże, jak wskazano, w ramach innych rodzajów działalności niż ta, którą wskazał wnioskodawca w treści zarówno wniosku o dofinansowanie, jak również w treści Biznesplanu.
Zgodnie bowiem z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) – Dz.U. Nr 251, poz. 1885 ze zm.) podklasa 86.23.Z Praktyka lekarska dentystyczna obejmuje: praktyki dentystyczne o charakterze ogólnym lub specjalistycznym np. periodontologia, ortodoncja, operacje dentystyczne. Podklasa ta nie obejmuje m.in. pomocniczej działalności dentystycznej, tj. higienistek i asystentek dentystycznych, sklasyfikowanej w 86.90.E. W ocenie Sądu zgodzić się należy z organem, że robienie zdjęć RTG, mieści się w diagnostyce i powinno znaleźć odzwierciedlenie w kodzie 86.90.E Pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej nieskalsyfikowana, która obejmuje pomocniczą działalność dentystyczną, czy działalność diagnostyczną. Założenia Biznesplanu i planowana działalność, jak wynika z dokumentów, opierają się na działalności związanej z usługami stomatologicznymi o charakterze ogólnym, a nie działalności rozszerzonej o usługi diagnostyczne z wykorzystaniem planowanego do zakupu urządzenia. Nie jest przy tym trafne stanowisko skarżącego, że niemal wszystkie wskazane przez niego usługi wymagają wykonania zdjęć pantomografem. Nie wynika to ani z Biznespalanu, ani nawet z doświadczenia życiowego. Nawet bowiem doświadczenie życiowe wskazuje, że standardowe świadczenie usług stomatologicznych (takie jak wykazywane m.in. w Biznespalenie, tj. np. wypełnienie, czy badanie) nie wymaga posiadania urządzenia, o które wnioskował skarżący. W konsekwencji oznacza to, że w dokumentach dołączonych do wniosku nie ma uzasadnienia do zakupu takiego urządzenia w ramach przedmiotowej operacji.
W tym miejscu ponownie należy przytoczyć zasadę, iż pomoc w ramach poddziałania 19.2 przyznawana na operacje w zakresie "podejmowania działalności gospodarczej", stanowi wsparcie dla rozpoczęcia działalności gospodarczej a nie rozwoju istniejącego przedsiębiorstwa.
Wnioskodawca w momencie złożenia wniosku o dofinansowanie, dysponował już wystarczającym potencjałem do podjęcia i wykonywania działalności polegającej na świadczeniu usług dentystycznych, co zresztą sam potwierdził podejmując i kontynuując działalność w zakresie usług dentystycznych, oraz w treści przesłanych wyjaśnień, że posiadanie tego nowoczesnego urządzenia sprawi, iż gabinet wnioskodawcy stanie się bardzo konkurencyjny a jego przychody wzrosną (wyjaśnienia z dnia 17 sierpnia 2019 r. (k.45 i nast. akt administracyjnych). Ponadto, jak zasadnie zauważa organ charakter kosztów przedstawionych do dofinansowania, które w swoim zakresie dotyczą tylko i wyłącznie kosztów świadczenia usług pantomografem, a nie kosztów związanych z rozpoczęciem działalności, również świadczy o planach związanych z rozwojem przedsiębiorstwa a nie jego powstaniem, które to zgodnie z deklaracją samego wnioskodawcy i tak powstało i funkcjonuje bez środków z pomocy. Z przedłożonej dokumentacji nie wynika też aby wnioskodawca wykazał, że na terenie oddziaływania planowanej działalności, jest tak silna konkurencja w zakresie usług stomatologicznych, że tylko i wyłącznie, zastosowanie i oferowanie wielu usług w pakiecie w ramach świadczenia usług dentystycznych w szczególności, usług pantografem, warunkuje powodzenie nowo powstałej działalności. O tym, że tak nie jest świadczy sam fakt prowadzenia rozpoczętej w lutym 2018 r. działalności. Tym samym wniosek organu, iż zakup urządzenia nie był niezbędny do podjęcia działalności, ale raczej do jej rozwijania w oparciu o nową innowacyjną usługę jest trafny.
Z powyższego wynika zatem, iż właściwym działaniem w ramach którego wnioskodawca mógłby ubiegać się o środki, byłoby działanie związane z rozwojem prowadzonej działalności wskazane w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia z dnia 24 września 2015 r. a nie jej podejmowaniem. Wnioskodawca sam wykazał, iż bez udzielenia wsparcia posiadał możliwości techniczne i finansowe do podjęcia planowanej działalności.
W kontekście poczynionych przez organ ustaleń, nie jest w ocenie Sądu dowolne stanowisko ZWL, że charakter zaplanowanej przez wnioskodawcę operacji świadczy, iż od początku zamierzeniem nie było podjęcie działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług ale jej rozwój, polegający na wykonywaniu usługi dodatkowej ponad zakres objęty zwykłymi usługami dentystycznymi. Z tych już zasadniczych przyczyn stanowisko organu co do odmowy przyznania pomocy jest prawidłowe.
Zgodzić się należy z organem, że w ustalonym stanie faktycznym przyznanie skarżącemu pomocy finansowej spowodowałoby w konsekwencji naruszenie celów i istoty poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach naboru zorganizowanego przez [...] Lokalną Grupę Działania. Zatem zaistniały przesłanki wskazujące na stworzenie przez wnioskodawcę sztucznych warunków do otrzymania pomocy (art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013). W myśl art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Z orzecznictwa TSUE wynika, że jeśli zarzuca się określonemu podmiotowi zamiar stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy to wykazać należy, że zamiar ten skutkuje tym, że nie mogą zostać osiągnięte cele, o których mowa w przepisach dotyczących zasad przyznawania pomocy. W wyroku z dnia 21 lipca 2005 r. w sprawie C-515/03 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreślił (pkt 39), że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie wymaga, z jednej strony, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w uregulowaniach wspólnotowych cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a z drugiej strony, wystąpienia subiektywnego elementu woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań wspólnotowych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Do sądu krajowego należy sprawdzenie, zgodnie z regułami dowodowymi przewidzianymi w przepisach krajowych i nie naruszając skuteczności prawa wspólnotowego, czy w postępowaniu przed sądem krajowym spełnione zostały przesłanki wystąpienia praktyki stanowiącej nadużycie (pkt 40).
W okolicznościach niniejszej sprawy, jak już wyżej wskazano wnioskodawca w momencie aplikowania o środki posiadał potencjał i zasoby umożliwiające mu podjęcie działalności w zakresie zadeklarowanej praktyki lekarskiej dentystycznej bez wnioskowanego wsparcia. Charakter zaplanowanej przez skarżącego operacji świadczy, iż jego zamierzeniem nie było w istocie podjęcie działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług ale jej rozwój (udoskonalenie), poprzez wprowadzenie usługi dodatkowej ponad zakres objęty zwykłymi usługami dentystycznymi. Przypomnieć też należy, w kontekście stanowiska skargi, że argumentacja Sądu zawarta w wyroku z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 473/18 na tle art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 odnosiła się do innych okoliczności faktycznych - powiązania z działalnością ojca skarżącego również prowadzącego praktykę dentystyczną pod tożsamym adresem i nieuzasadnionych na tamtym etapie domniemań organu, że dofinansowanie uzyskane przez skarżącego zostanie w istocie przeznaczone na rozwój działalności prowadzonej przez ojca wnioskodawcy.
W ocenie Sądu, wskazane powyżej ustalenia organu i ich ocena w kontekście zastosowania przepisów prawa materialnego, warunków uzyskania pomocy, stanowiły wystarczającą podstawę do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego wsparcia.
Co do dodatkowych argumentów organu przemawiających za odmową przyznania pomocy, a mianowicie m.in. niespójności dokumentacji oraz nieodłączenia wszystkich wymaganych załączników, to przede wszystkim zauważyć trzeba, że organ nie odmówił przyznania pomocy z uwagi na to, że uznał, iż działalność jest nieuzasadniona ekonomicznie, lecz z uwagi na to, że wskazane braki, czy rozbieżności uniemożliwiają mu dokonanie rzetelnej analizy ekonomicznej przedsięwzięcia. Trzeba przy tym zauważyć, że usunięcie braków wniosku nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji. Przez jego istotną modyfikację należy rozumieć zmianę (poprawę) elementów treściowych wniosku, których skutkiem jest zmiana wskaźników mających bezpośredni wpływ na ocenę wniosku. Trafnie zauważa organ, że dane zawarte w dokumentach nie są spójne. W treści Biznesplanu zarówno tego złożonego wraz z wnioskiem jak i tego złożonego w ramach uzupełnienia wskazano, iż wnioskodawca posiada prawo do użytkowania gabinetu o powierzchni 15 m2. Dane te owszem zgadzają się z pierwotną wersją umowy użyczenia lokalu, przedstawioną wraz z pierwotną wersją wniosku. Jednakże w dołączonej na etapie uzupełnienia umowie najmu lokalu użytkowego wskazano, że umowa obejmuje wynajem pomieszczeń o powierzchni 28.1 m2. Tym samym nie jest dowolne stanowisko organu, że nie jest możliwa rzetelna ocena uwarunkowań i zasobów wnioskodawcy w odniesieniu do powodzenia przedsięwzięcia i analiza przedstawionych kosztów, np. co do ilości i rodzaju pomieszczeń które przeznaczone zostaną na działalność. Wpływa to także na możliwość rzetelnej oceny samodzielności (niezależności) wnioskodawcy, pomimo, że jak zauważa organ obiekt jako całość wraz z użyczonym gabinetem spełnia zapewne wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Zauważyć przy tym też należy, że to obowiązkiem wnioskodawcy jest zadbanie o spójność przedłożonej dokumentacji. Stanowisko organu pozostaje, w kontekście całokształtu okoliczności faktycznych, w zgodzie ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie C-434./12, na który zwracał już uwagę Sąd w sprawie sygn. akt III SA/Lu 473/18, że wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich nie może zostać oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku. Tu te inne obiektywne elementy danego przypadku zostały rozważone, a braki wniosku, niespójność w dokumentacji, czy brak możliwości oceny samodzielności funkcjonalnej wnioskodawcy nie stanowiły wyłącznej podstawy odmowy przyznania pomocy.
Co do braku ponownego wezwania to zauważyć należy po pierwsze, że wniosek trafił do ponownego rozpoznania. Zgodzić się należy ze skarżącym, iż upłynął dość długi okres czasu od złożenia wniosku do wezwania skarżącego do jego uzupełnienia i miało to miejsce przy kolejnym jego rozpoznaniu. Jednakże takie działanie nie jest prawnie niemożliwe zwłaszcza, gdy pierwotnie organ takiego wezwania nie wystosował. W sytuacji bowiem, gdy zarząd województwa oceniając operację stwierdzi braki we wniosku, że wniosek jest wypełniony nieprawidłowo albo zawiera oczywiste omyłki, zobowiązany jest rozważyć dopuszczalność wezwania. Podkreślić też należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy, organ w wyniku ponownej weryfikacji wniosku uznając za zasadne wezwanie skarżącego do jego uzupełnienia w trakcie rozpoznania sprawy bardzo precyzyjnie ustalił i opisał w piśmie proceduralnym do wnioskodawcy zakres i sposób uzupełnienia braków. W treści wezwania do uzupełnienia z dnia 30 lipca 2019 r. wskazano między innymi na konieczność udzielenia informacji na temat charakterystyki wynajętego lokalu, jego powierzchni, wyposażenia, czy spełnienia wszystkich wymaganych prawem warunków niezbędnych do bezpiecznego użytkowania planowanego do zakupu wyposażenia. Literalnie też wskazano do których punktów i dokumentów odnoszą się poszczególne polecenia i treści uzupełnienia.
Po drugie wbrew zarzutom skargi jedną z zasad obowiązujących w procesie aplikowania o środki w ramach działania 19.2 jest zasada jednokrotnego uzupełnienia wniosku oraz dokumentów dołączonych do wniosku zgodnie z unormowaniem ustawowym, o jakim mowa w art. 23 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, o czym zresztą w wezwaniu został skarżący poinformowany, a także pouczony o możliwości przywrócenia terminu do wykonania czynności (zob. wezwanie str. 6 – k. 44 i nast. akt administracyjnych). Bezspornym zresztą jest, że nie wszystkie elementy wezwania zostały wykonane. Sporna jest ocena takiego stanu rzeczy. Istotne jest też to, w kontekście kontroli legalność podjętego przez organ rozstrzygnięcia, że nie jest to jedyna podstawa odmowy przyznania pomocy, a dodatkowa przesłanka za tym przemawiająca.
Dodać także należy, że prawidłowo sporządzony Biznesplan stanowi załącznik do umowy o przyznanie pomocy. Stąd nie jest możliwe, jak to sugeruje skarżący, ponowne wezwanie do złożenia korekty wniosku lub ponownego uzupełniania dokumentów będących załącznikami do wniosku.
Podkreślić przy tym należy, że postępowanie dotyczące pomocy finansowej z jakim mamy do czynienia jest specyficznym postępowaniem, w którym to główną inicjatywę przejmuje beneficjent starający się o wsparcie. Nie jest to typowe postępowanie administracyjne, w którym organ jest zobowiązany m.in. do podejmowania wszelkie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, czy też do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków.
Wbrew zarzutom skargi organ, rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy, na podstawie złożonego wniosku w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, działając na podstawie i w granicach prawa, co czyni zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich niezasadnym.
Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy tej ustawy do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. b, pkt 4, 5, pkt 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Zgodnie z ust. 2 art. 27 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Ustawodawca nie nałożył zatem na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Tym samym obowiązek organu wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodnego należy rozumieć jako obowiązek wszechstronnej i rzetelnej analizy zebranych dowodów zgodnej m.in. z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności.
W ocenie Sądu ocena materiału dowodowego zaprezentowana przez organ w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie nosi cech dowolności, a uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia zwiera jasną analizę przesłanek odmowy przyznania pomocy, ze wskazaniem na konkretne istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło