III SA/Lu 10/05
PostanowienieWSA w Lublinie2005-01-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania sprawy dotyczącej wzrostu emerytury z tytułu okresu zatrudnienia, w sytuacji gdy skarżący kwestionuje decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i wyrok sądu powszechnego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy dotyczącej wzrostu emerytury z tytułu okresu zatrudnienia, ponieważ jest to sprawa o charakterze cywilnym, podlegająca wyłącznej kognicji sądów powszechnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje ściśle określone kategorie spraw, a sprawy ubezpieczeń społecznych, wynikające z decyzji ZUS, rozpatrywane są na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego przez sądy powszechne.Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pismo dotyczące podwyższenia emerytury z tytułu okresu zatrudnienia, kwestionując decyzję ZUS i wyrok sądu powszechnego. Skarżący wskazał na uchybienie proceduralne, które uniemożliwiło mu wniesienie apelacji od wyroku sądu I instancji. Po oddaleniu jego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o uzasadnienie wyroku, zwrócił się do WSA, powołując się na zasady sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.M. w przedmiocie wzrostu emerytury z tytułu okresu zatrudnienia postanawia: odrzucić skargę.
W dniu 23 grudnia 2004 r. J.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pismo w którym wnosi o rozpatrzenie jego sprawy przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o podwyższenie emerytury z tytułu okresu zatrudnienia.
Z wyjaśnień skarżącego oraz złożonych dokumentów wynika, że otrzymał on decyzję wydaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 marca 2004 r., od której wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Po ogłoszeniu wyroku w sprawie złożył wniosek o sporządzenie jego uzasadnienia, jednak ze względu na upływ terminu, wniosek został odrzucony postanowieniem Sądu, co zamknęło mu możliwość wniesienia apelacji do sądu odwoławczego.
Zażalenie wniesione przez J.M. na powyższe postanowienie zostało oddalone przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r., który nie dopatrzył się żadnych uchybień proceduralnych.
Skarżący, uznając iż decyzja ZUS jak i wyrok Sądu Okręgowego są dla niego merytorycznie krzywdzące, i nie widząc związku pomiędzy swoim uchybieniem proceduralnym a brakiem możliwości weryfikacji prawomocnego rozstrzygnięcia sądu I instancji, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z bliżej niesprecyzowanym wnioskiem o rozpatrzenie swej sprawy, odwołując się do zasad sprawiedliwości.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kognicja sądów administracyjnych została zakreślona Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz aktami rangi ustawowej, a poza te ramy Sąd wyjść nie może.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 cyt. ustawy, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione (decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4).
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 cyt. ustawy) oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami.
Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137 poz. 887 z późn. zm.) od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Stosownie zaś do art. 2 § 1 kpc do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy.
Przedmiotowa sprawa w rozumieniu procesowym ma charakter cywilny, podlega zatem wyłącznie kognicji sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego.
W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie wniesienie skargi do sądu administracyjnego było niedopuszczalne, jako że rozpoznanie jej nie leży w kompetencji tego sądu, a zatem zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 cyt. ustawy Sąd skargę taką odrzuca postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło