III SA/Lu 10/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania uzasadnienia decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...]; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] sprostował uzasadnienie decyzji z dnia 6 sierpnia 2013 r. w ten sposób, że w zdaniu złożonym, kończącym się sformułowaniem "...oraz biorąc pod uwagę zgłoszoną ilość paliwa, trasa przebyta wyżej wymienionym pojazdem w okresie od 01.07.2013 r. do 24.07.2013 r. wynosiłaby 7 391 km, przy czym przyjęto zasilanie jedynie benzyną." dodał po fragmencie "... wynosiłaby 7 391 km," wyrazy "dziennie ponad 300 km". W ten sposób fragment zdania w uzasadnieniu decyzji brzmiał po sprostowaniu następująco "...oraz biorąc pod uwagę zgłoszoną ilość paliwa, trasa przebyta wyżej wymienionym pojazdem w okresie od 01.07.2013 r. do 24.07.2013 r. wynosiłaby 7 391 km, dziennie ponad 300 km przy czym przyjęto zasilanie jedynie benzyną." Z treści decyzji z dnia 6 sierpnia 2013 r. wynika, że kolejne zdanie jej uzasadnienia brzmiało następująco "Podróżny potrzebowałby na odbycie takiej drogi przy racjonalnej jeździe około 5 godzin." Z uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji wynika, że sprostowania dokonano jako dotyczącego omyłki pisarskiej odnoszącej się do trasy przebytej przez skarżącego S. K. samochodem w okresie od 1 do 24 lipca 2013 r. Uwzględniając zużycie paliwa oraz przyjmując średnie spalanie benzyny w pojeździe takim jak należący do skarżącego, a także biorąc pod uwagę zgłoszoną ilość paliwa we wskazanym okresie, przebyta trasa wynosiłaby 7 391 km, to jest dziennie ponad 300 km. Dyrektor Izby Celnej zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 4 listopada 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego w sprostowanej decyzji z dnia 6 sierpnia 2013 r., wskazując na możliwość przejechania na ilości paliwa wwiezionego w okresie od 1 do 24 lipca 2013 r. odległości 7 391 km, oszacował czas przejazdu na około 5 godzin. Wykonanie powyższego z oczywistych względów jest niemożliwe i świadczy o oczywistej omyłce pisarskiej polegającej na pominięciu dziennego przejazdu kilometrów stanowiącego iloraz wskazanej ilości przejechanych kilometrów (7.391) oraz ilości dni w badanym okresie (24). W ocenie organu odwoławczego wskazanie wielkości ponad 300 km dziennie stanowiło skorygowanie decyzji bez wchodzenie w jej treść merytoryczną i bez analizowania przepisów prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. K. wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając, że po dodaniu wyrazów "dziennie ponad 300 km" analizowany tekst staje się nielogiczny i niepoprawny gramatycznie, co świadczy nie o sprostowaniu omyłki pisarskiej, lecz o modyfikacji, która zmienia istotę analizowanej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa, chociaż należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Celnej, że uzasadnienie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia 6 sierpnia 2013 r. dotknięte jest oczywistą omyłką. Jednak omyłka ta dotyczy innego fragmentu uzasadnienia niż objęty postanowieniem o sprostowaniu. Zgodnie z art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., dalej wymienianej jako "Ordynacja podatkowa") organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Treść przytoczonego przepisu należy odczytywać w ten sposób, że dozwolone jest sprostowanie jedynie oczywistego przeoczenia, pominięcia niezbędnego sformułowania, czy zastosowania niewłaściwego słowa lub omyłki pisarskiej o charakterze podstawowego błędu, także o charakterze językowym, w tym gramatycznym, leksykalnym a także ortograficznym lub składniowym, które nie wpływają na treść i znaczenie prostowanej decyzji lub postanowienia. Oczywista omyłka prowadzi do tego, że w sentencji decyzji lub jej uzasadnieniu zostało wyrażone coś, co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ w akcie traktowanym jako całość. Oczywistość omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami, a także z porównania poszczególnych fragmentów uzasadnienia decyzji lub postanowienia. Sprostowaniu podlega oczywista omyłka zawarta zarówno w rozstrzygnięciu (sentencji) decyzji lub postanowienia, jak i w ich uzasadnieniu. Przy czym, sprostowanie omyłki nie może prowadzić do zmiany merytorycznej decyzji lub postanowienia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że porównanie treści zdania prostowanego ("...oraz biorąc pod uwagę zgłoszoną ilość paliwa, trasa przebyta wyżej wymienionym pojazdem w okresie od 01.07.2013 r. do 24.07.2013 r. wynosiłaby 7 391 km, przy czym przyjęto zasilanie jedynie benzyną.") oraz zdania następującego po nim ("Podróżny potrzebowałby na odbycie takiej drogi przy racjonalnej jeździe około 5 godzin.") wskazuje na niemożliwość ziszczenia się hipotezy tego drugiego zdania. Oczywiste jest bowiem, że nie jest możliwe przejechanie samochodem w ciągu 5 godzin odległości 7 391 km. Ta oczywistość wskazuje na oczywistą omyłkę zawartą w cytowanym fragmencie uzasadnienia decyzji. Oczywista jest bowiem myśl zawarta w uzasadnieniu decyzji, że podróżny potrzebowałby na odbycie drogi 7 391 km przy racjonalnej jeździe około pięciu godzin dziennie. Oczywistą omyłkę usuwałoby zatem dodanie wyrazu "dziennie" na końcu zdania "Podróżny potrzebowałby na odbycie takiej drogi przy racjonalnej jeździe około 5 godzin." Lektura istotnego fragmentu uzasadnienia decyzji wskazuje, że oczywista omyłka zawarta jest w drugim cytowanym zdaniu, a więc w innym zdaniu uzasadnienia decyzji, niż zdanie prostowane. Te drugie zdanie zawiera bowiem informację oczywiście nieprawdopodobną, jeżeli odnosić ją do treści zdania poprzedzającego, które poddane zostało nieprawidłowo sprostowaniu. Treść zdania ("...oraz biorąc pod uwagę zgłoszoną ilość paliwa, trasa przebyta wyżej wymienionym pojazdem w okresie od 01.07.2013 r. do 24.07.2013 r. wynosiłaby 7 391 km, przy czym przyjęto zasilanie jedynie benzyną.") jest prawidłowa i logiczna. Dodanie wyrazów "dziennie ponad 300 km" powoduje, że pojawia się w nim nowa informacja w stosunku do wyjściowej treści zdania, o tym, że trasa przebyta pojazdem w określonym okresie wynosiłaby dziennie ponad 300 km. Nie jest to zatem sprostowanie oczywistej omyłki w omawianym zdaniu, lecz uzupełnienie treści zdania o nowość, która jest zbędna, aby prawidłowo odczytać treść pierwotnego zdania. Informacja, że "trasa przebyta wyżej wymienionym pojazdem w okresie od 01.07.2013 r. do 24.07.2013 r. wynosiłaby 7 391 km" jest nadrzędna (poprzedzająca) w stosunku do informacji w zdaniu następnym ("Podróżny potrzebowałby na odbycie takiej drogi przy racjonalnej jeździe około 5 godzin."). Oczywista omyłka w zdaniu następnym nie może być zatem sprostowana przez uzupełnienie niesprzecznego wewnętrznie zdania poprzedzającego. Dodać należy, że dodanie w sprostowanym zdaniu wyrazów "dziennie ponad 300 km" sprawia, że analizowane zdanie staje się niepoprawne gramatycznie. Jest to wynikiem zaniechania rozdzielenia przecinkiem skrótu "km" od następujących po nim wyrazów "przy czym". W związku z tym odczytanie sensu zdania po uzupełnieniu wymaga dodatkowej interpretacji. Podsumowując należy zatem stwierdzić, że sprostowanie oczywistej omyłki zawartej w uzasadnieniu decyzji nie mogło nastąpić w sposób przedstawiony w zaskarżonym postanowieniu oraz w poprzedzającym je postanowieniu organu pierwszej instancji. Oczywistą omyłką dotknięty jest bowiem inny fragment uzasadnienia decyzji, niż zdanie, które zostało objęte sprostowaniem. Przesłanki sprostowania oczywistej omyłki, mimo że zawarte w przepisie o charakterze procesowym, mają charakter materialnoprawny. Sprostowanie oczywistej omyłki z naruszeniem tych przesłanek stanowi zatem naruszenie prawa materialnego, które może być przyczyną uchylenia zaskarżonego aktu, jeżeli miało wpływ na wynik sprawy. W badanej sprawie zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, mającym wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obydwa postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., powołanej dalej jako P.p.s.a.). Sąd, na podstawie art. 152 P.p.s.a., określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.