III SA/Lu 100/19
WyrokWSA w Lublinie2019-06-27
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Robert Hałabis, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzierżawca nieruchomości rolnej, który faktycznie ponosi ciężar podatku rolnego, może być uznany za podatnika podatku rolnego w rozumieniu przepisów o pomocy finansowej dla podmiotów dotkniętych suszą lub powodzią, jeśli formalnie nakaz płatniczy wystawiony jest na właściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Dzierżawca, będący posiadaczem zależnym nieruchomości rolnej stanowiącej własność osoby fizycznej, nie jest podatnikiem podatku rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, chyba że umowa dzierżawy zawarta jest na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub rentach strukturalnych, co nie miało miejsca w tej sprawie. Pomoc finansowa przewidziana w § 13s rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. jest skierowana wyłącznie do podatników podatku rolnego, a zatem dzierżawca, który nie jest formalnie podatnikiem, nie jest uprawniony do jej otrzymania, nawet jeśli faktycznie ponosi ciężar podatku.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej dla podatnika podatku rolnego prowadzącego chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach położonych na obszarze gmin dotkniętych suszą lub powodzią w 2018 r. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując, że nakaz płatniczy podatku rolnego za 2018 r. wystawiony był na J. P., właściciela nieruchomości, a nie na wnioskodawcę, który był dzierżawcą. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że pomoc przysługuje wyłącznie podatnikom podatku rolnego, a dzierżawca nie jest podatnikiem w rozumieniu ustawy, chyba że umowa dzierżawy spełnia określone warunki, które nie miały miejsca. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania W. S., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. P. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej podatnikowi podatku rolnego, który w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których w 2018 r. wystąpiła susza lub powódź.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że W. S. złożył w dniu 18 września 2018 r. wniosek o udzielenie pomocy finansowej podatnikowi podatku rolnego, który w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których w 2018 r. wystąpiła susza lub powódź. Do wniosku dołączył między innymi decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r., obejmującego podatek rolny na 2018 r. oraz podatek leśny na 2018 r.
Weryfikacja wniosku przez organ pierwszej instancji wykazała nieścisłości w zakresie nakazu płatniczego podatku rolnego za rok 2018. W związku ze stwierdzeniem, że przedstawiona decyzja w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 została wystawiona na nazwisko innej osoby, niż wnioskodawca, a mianowicie na nazwisko J. P., organ wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień.
W odpowiedzi W. S. złożył umowę dzierżawy nieruchomości rolnej zawartej w dniu 5 stycznia 2016 r. pomiędzy J. P. jako wydzierżawiającym, a W. S. oraz I. S., jako dzierżawcą, a także złożył potwierdzenia wykonania przelewu tytułem podatku rolnego. Ponadto w toku postępowania wnioskodawca złożył zaświadczenie Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2018 r., z którego wynika, że W. i I. S. figurują w ewidencji podatników podatku rolnego i zobowiązani są do regulowania podatku rolnego za gospodarstwo rolne w związku z umową dzierżawy z dnia 5 stycznia 2016 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. P. w dniu [...] grudnia 2018 r. wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej podatnikowi podatku rolnego, który w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których w 2018 r. wystąpiła susza lub powódź. Podstawę odmowy stanowiło niezłożenie nakazu płatniczego podatku rolnego za rok 2018, wystawionego w stosunku do osoby W. S. przez organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia stawów zarybionych na obszarze, na którym w 2018 r. wystąpiła susza.
W odwołaniu od powyższej decyzji W. S. podkreślił, że spełnia wymogi konieczne do przyznania pomocy. Jako dzierżawca nieruchomości skarżący jest bowiem zgodnie z art. 3 ustawy o podatku rolnym podatnikiem podatku rolnego. Ponadto skarżący zgodnie z treścią umowy dzierżawy jest faktycznie płatnikiem podatku rolnego, gdyż na podstawie § 11 umowy dzierżawy jest zobowiązany do płacenia podatku i faktycznie go zapłacił, co potwierdza zaświadczenie Wójta Gminy S.. Skarżący podniósł, że spełnił też wymóg prowadzenia w 2018 r. chowu lub hodowli ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których wystąpiła w roku 2018 susza i winien otrzymać przewidzianą w takiej sytuacji pomoc.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie uwzględnił odwołania.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że w świetle § 13s ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 z późn. zm.) pomoc przysługuje osobie, która spełnia łącznie dwa wymogi, a mianowicie jest podatnikiem podatku rolnego i w 2018 r. prowadziła chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których wystąpiła w 2018 r. susza lub powódź. Oznacza to, że pomoc udzielana na podstawie § 13s rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie przysługuje wnioskodawcy, który nie jest podatnikiem podatku rolnego. Zgodnie z art. 3 ustawy o podatku rolnym podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami gruntów, posiadaczami samoistnymi gruntów, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
Organ podkreślił, że w myśl §13 s ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. Agencja udziela pomocy finansowej podatnikowi podatku rolnego, który w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których wystąpiła w 2018 r. susza lub powódź, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, co jest potwierdzane przez dołączenie do wniosku kopii nakazu płatniczego podatku rolnego za rok 2018, wystawionego na wnioskującego o pomoc finansową przez organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia stawów zarybionych na obszarze, na którym w 2018 r. wystąpiła susza.
W niniejszej sprawie dołączony do wniosku o przyznanie pomocy nakaz płatniczy podatku rolnego został skierowany do właściciela obiektu rybackiego, to jest J. P., będącego wydzierżawiającym, a nie do wnioskodawcy W. S., będącego dzierżawcą obiektu rybackiego, z czego wynika, że wnioskodawca W. S. nie jest podatnikiem podatku rolnego.
Organ zwrócił uwagę, że składając wniosek skarżący podpisał oświadczenie, iż znane mu są warunki otrzymania pomocy finansowej dla podatnika podatku rolnego, który w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których w 2018 r. wystąpiła susza lub powódź, określone w § 13s rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposób realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Odnosząc się do treści zaświadczenia Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2018 r. organ odwoławczy zauważył, że z zaświadczenia tego wynika jedynie, iż W. i I. S. figurują w ewidencji podatników podatku rolnego i są zobowiązani do regulowania podatku rolnego za gospodarstwo rolne w związku z umową dzierżawy, z której z kolei wynika, że dzierżawca zobowiązuje się między innymi do płacenia podatku rolnego. Zatem W. S. jest jedynie płatnikiem, a nie podatnikiem podatku rolnego. Pomoc udzielana na podstawie § 13s rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. nie przysługuje zaś wnioskodawcy, który nie jest podatnikiem podatku rolnego.
W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2019 r., zarzucając:
1) naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i jego niezastosowanie w sytuacji, gdy jako posiadacz samoistny gruntów - dzierżawca jest podatnikiem podatku rolnego;
2) naruszenie § 13s ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, a w konsekwencji odmowę udzielenia pomocy finansowej w sytuacji, gdy skarżący spełnia oba wymogi formalne określone w tym przepisie, gdyż w 2018 r. był podatnikiem podatku rolnego i w 2018 roku prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których wystąpiła w 2018 r. susza lub powódź, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich;
3) błędne ustalenie, że skarżący jest jedynie płatnikiem, a nie podatnikiem podatku rolnego w sytuacji, gdy jako posiadacz samoistny - dzierżawca gruntów zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku rolnym jest podatnikiem podatku rolnego oraz płatnikiem tego podatku, co wynika z dołączonych do akt dokumentów.
Powołując się na powyższe zarzuty oraz podkreślając, że na skutek zaskarżonej decyzji pomocy nie otrzyma ani właściciel gruntów, który nie prowadzi sam chowu i hodowli ryb, ani skarżący, który prowadzi taką działalność w stawach słodkowodnych na zasadzie umowy dzierżawy, W. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Po przeprowadzeniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej podatnikowi podatku rolnego, który w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których w 2018 r. wystąpiła susza lub powódź, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które w świetle powołanych przepisów uzasadniałyby jej uchylenie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis § 13s rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 z późn. zm.).
Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej wyrażonej w art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 z późn. ).
Przepis art. 4 ust. 1 ustawy określa zadania Agencji, do których między innymi należy wspieranie przedsięwzięć związanych ze wznowieniem produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy), a także wspieranie realizacji innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym działem administracji rządowej – rybołówstwo (art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy).
W art. 4 ust. 6 ustawy Rada Ministrów została upoważniona do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań wymienionych w ust. 1, w tym warunków i trybu udzielania wsparcia w ramach tych zadań, mając na względzie priorytety polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych oraz efektywne wykorzystanie środków finansowych.
Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 wydanego w oparciu o przytoczoną delegację ustawową rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na realizację innych, niż wymienione w punktach 1-5, zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym działem administracji rządowej - rybołówstwo.
W dniu 31 lipca 2018 r. zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 1483). Na mocy rozporządzenia zmieniającego z dniem jego wejścia w życie, to jest z dniem 18 sierpnia 2018 r., do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dodano § 13r i § 13 s w brzmieniu przewidzianym w rozporządzeniu zmieniającym (§ 1 rozporządzenia zmieniającego z dnia 31 lipca 2018 r.).
Przepis § 13s rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w ustępie 1 przewiduje, że w 2018 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie objętym działem administracji rządowej - rybołówstwo, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, podatnikowi podatku rolnego, który w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których wystąpiła w 2018 r. susza lub powódź, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Pomoc, o której mowa w ust. 1, ma charakter pomocy de minimis w sektorze rybołówstwa i akwakultury i jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 717/2014 z dnia 27 czerwca 2014 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rybołówstwa i akwakultury oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (ust. 2). Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podatnika podatku rolnego, na wniosek tego podatnika złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej (ust. 3).
Wniosek, o którym mowa w ust. 3, zawiera co najmniej:
1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy;
2) numer identyfikacyjny nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności lub weterynaryjny numer identyfikacyjny nadany przez powiatowego lekarza weterynarii;
3) numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnioskodawcy, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających obywatelstwa polskiego - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
4) numer działki ewidencyjnej, na której znajduje się staw zarybiony, wraz z nazwą obrębu ewidencyjnego, w którym ta działka się znajduje, oraz powierzchnię stawu zarybionego (§ 13s ust. 4. rozporządzenia).
Przepis § 13s ust. 5 rozporządzenia określa wymóg dołączenia do wniosku:
1) oświadczeń i zaświadczeń dotyczących pomocy de minimis lub de minimis w rolnictwie lub de minimis w sektorze rybołówstwa i akwakultury określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 lub ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
2) oświadczenia podatnika podatku rolnego o powierzchni stawu zarybionego, na wskazanej we wniosku działce ewidencyjnej;
3) oświadczenia podatnika podatku rolnego o złożeniu do Instytutu Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie formularza sprawozdania (RRW-22) zawierającego zestawienie dotyczące powierzchni stawów rybnych oraz ilości ryb wyprodukowanych w stawach rybnych i innych urządzeniach służących do chowu lub hodowli za rok 2016 i 2017, o którym mowa w przepisach o statystyce publicznej;
4) kserokopii wystawionego przez organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia stawu zarybionego na obszarze, na którym wystąpiły w 2018 r. susza lub powódź, nakazu płatniczego podatku rolnego za 2018 r.
Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn powierzchni gruntów pod stawami zarybionymi oraz stawki pomocy na 1 ha tej powierzchni, wynoszącej 300 zł na 1 ha powierzchni gruntów pod stawami zarybionymi (ust. 6 i 7 § 13s rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r.).
Najpóźniej 14 dni przed rozpoczęciem terminu składania wniosków o przyznanie pomocy minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu termin składania wniosków, o których mowa w ust. 3 (§ 13s ust. 8 rozporządzenia).
Przytoczona treść przepisu § 13s rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie pozostawia wątpliwości, że przewidziana w tym przepisie pomoc jest przyznawana podatnikowi podatku rolnego. Takie określenie adresata pomocy wynika wprost z przepisów ust. 1 i 3 § 13 s. Dodatkowo w ramach dokumentów wymaganych do złożenia wraz z wnioskiem przepisy § 13 ust. 5 pkt 2 i 3 wymieniają oświadczenia podatnika podatku rolnego, a pkt 4 nakłada obowiązek złożenia kserokopii wystawionego przez organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia stawu zarybionego na obszarze, na którym wystąpiły w 2018 r. susza lub powódź, nakazu płatniczego podatku rolnego za 2018 r.
Wymaga przy tym podkreślenia, że Rada Ministrów na mocy przytoczonego wyżej art. 4 ust. 6 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa była upoważniona do określenia, w drodze rozporządzenia, między innymi warunków i trybu udzielania wsparcia, mając na względzie priorytety polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych oraz efektywne wykorzystanie środków finansowych. Zatem oznaczając krąg podmiotów, do których skierowane jest wsparcie przewidziane w § 13s rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., Rada Ministrów działała w ramach ustawowego upoważnienia.
Jednocześnie trzeba zauważyć, że Rada Ministrów zmieniając rozporządzenie z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przez dodanie rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2018 r. § 13r oraz § 13s, w wymienionych przepisach w wyraźnie różny sposób określiła podmioty, do których skierowana jest pomoc przewidziana w każdym z tych przepisów, co wskazuje na celowe założenie legislatora.
Mianowicie w § 13r przewidziano udzielanie przez Agencję w 2018 r. pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy; 3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.
Zatem w przypadku wystąpienia szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi pomoc jest udzielana producentowi rolnemu.
Podobnie, do producentów rolnych adresowana jest pomoc udzielana w oparciu o § 13t rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
Natomiast pomoc realizowana przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na mocy § 13s rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w zakresie rybołówstwa, została skierowana nie do producenta, ale do podatnika podatku rolnego, który w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których wystąpiła w 2018 r. susza lub powódź.
W niniejszej sprawie bezsprzecznie wniosek skarżącego W. S. oparty był na normie § 13s rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący złożył bowiem w dniu 8 września 2018 r., na specjalnym formularzu, wniosek o udzielenie pomocy finansowej podatnikowi podatku rolnego, który w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których w 2018 r. wystąpiła susza lub powódź.
W tych okolicznościach organy obu instancji obowiązane było do oceny wniosku w świetle treści § 13s rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. Brzmienie tego przepisu oraz zestawienie go z innymi przepisami rozporządzenia nie pozostawia zaś wątpliwości, że podmiotami uprawnionymi do uzyskania pomocy na jego podstawie są podatnicy podatku rolnego. W związku z tym zarzuty skarżącego kwestionujące zastosowane przez organy wymogi w tym zakresie nie mogą być uznane za zasadne.
Prawidłowa jest także ocena, iż skarżący nie jest uprawniony do uzyskania pomocy na mocy § 13s rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. Wbrew zarzutom i argumentom podniesionym w skardze nie zachodzą bowiem podstawy do uznania, że W. S. jest podatnikiem podatku rolnego.
W zakresie pojęcia podatnika podatku rolnego trafnie organy odwołały się do przepisów ustawy z dnia z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1892 z późn. zm.). Według art. 3 ust. 1 tej ustawy podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2;
2) posiadaczami samoistnymi gruntów;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego albo
b) jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i Lasów Państwowych.
Jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 2 ustawy o podatku rolnym). Jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych, podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca (ust. 3).
Z dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika, że W. S. wraz z I. S. są dzierżawcami, a nie właścicielami nieruchomości pod stawami zarybionymi, w których według treści wniosku skarżący w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych.
Zgodnie z trafnie powołanym w zaskarżonej decyzji przepisem art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
W świetle jednoznacznego brzmienia przepisu art. 336 k.c. dzierżawca jest posiadaczem zależnym, a nie samoistnym. Do dzierżawcy nie mają zatem zastosowania te przepisy art. 3 ustawy o podatku rolnym, w których mowa jest o posiadaczu samoistnym. Dlatego też skarżący błędnie interpretuje art. 3 ust. 1 pkt 1 w zestawieniu z ust. 2 tego artykułu twierdząc, że brzmienie art. 3 ust. 1 pkt 1, w myśl którego podatnikami podatku rolnego są osoby będące właścicielami gruntów z zastrzeżeniem ust. 2 oznacza, iż "właściciel gruntu jeżeli nie jest jednocześnie jego posiadaczem, to w myśl ustawy nie jest podatnikiem podatku rolnego, gdyż jest nim posiadacz samoistny gruntów czyli np. dzierżawca". Wymaga bowiem podkreślenia, że stosownie do art. 337 k.c. posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. W świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym zasadą jest, że właściciel pozostaje podatnikiem podatku rolnego, mimo oddania nieruchomości w dzierżawę. Natomiast posiadacz zależny, a więc także dzierżawca, jest podatnikiem podatku rolnego jedynie w przypadku gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) (por. także Paweł Borszowski, Klaudia Stelmaszczyk, Komentarz do ustawy o podatku rolnym (w) Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX). Tego rodzaju sytuacja nie ma jednakże miejsca w niniejszej sprawie, w której właścicielem dzierżawionej przez skarżącego nieruchomości pod stawami zarybionymi jest osoba fizyczna.
Ponadto na mocy przytoczonego wyżej art. 3 ust. 3 ustawy o podatku rolnym dzierżawca jest podatnikiem podatku rolnego w sytuacji, gdy grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych. Materiał dowodowy zgromadzony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, w szczególności treść umowy dzierżawy z dnia 5 stycznia 2016 r. wskazuje jednak, że przepis ten nie znajdował zastosowania w sprawie. Także na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący przyznał, iż właściciel nieruchomości J. P. nie uzyskuje emerytury ani renty oraz nie zajmuje się działalnością rolniczą.
W konsekwencji, mając na względzie zasadę wynikającą z przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym oraz brak zastosowania w niniejszej sprawie wyjątków, o których mowa w ust. 2 i 3 tego artykułu uznać należy, że skarżący W. S. nie jest podatnikiem podatku rolnego, co prawidłowo zostało ustalone w zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym przedstawiona przez skarżącego wraz z wnioskiem decyzja w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018, obejmująca także nakaz zapłaty podatku rolnego, została wystawiona w stosunku do właściciela nieruchomości J. P. – na jego nazwisko, a nie na nazwisko W. S..
Jak wynika z § 13s ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., ubiegający się o przyznanie pomocy na tej podstawie podatnik podatku rolnego, który w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których wystąpiła w 2018 r. susza lub powódź, obowiązany jest dołączyć do wniosku kserokopię wystawionego przez organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia stawu zarybionego na obszarze, na którym wystąpiły w 2018 r. susza lub powódź, nakazu płatniczego podatku rolnego za 2018 r. Wymóg ten niewątpliwie służy weryfikacji jednej z dwóch zasadniczych przesłanek uzyskania pomocy, jaką jest okoliczność pozostawania podatnikiem podatku rolnego. Skarżący nie złożył jednak wystawionego w stosunku do niego nakazu płatniczego podatku rolnego za 2018 r. i jednocześnie pozostały zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że skarżący, będący dzierżawcą, a więc posiadaczem zależnym gruntów stanowiących własność osoby fizycznej, nie był podatnikiem podatku rolnego.
Odmiennych wniosków nie uzasadnia treść przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia Wójta Gminy S.. Dowód ten został poddany trafnej ocenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której zasadnie zwrócono uwagę, że W. S. i I. S. są jedynie płatnikami podatku rolnego w związku z zawartą umową dzierżawy. W § 11 tej umowy dzierżawcy zobowiązali się względem wydzierżawiającego, będącego właścicielem nieruchomości, a więc także podatnikiem podatku rolnego stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, do ponoszenia wszelkich obciążeń publicznoprawnych związanych z przedmiotem dzierżawy, w tym podatku rolnego.
W konsekwencji w zgodzie z omówionymi przepisami prawa materialnego pozostaje konkluzja zaskarżonej decyzji, zgodnie z którą skarżący, nie będący podatnikiem podatku rolnego, nie spełnia przesłanki wymaganej do przyznania pomocy przewidzianej w § 13s rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W świetle jednoznacznej treści powołanego przepisu, według którego pomoc jest przyznawana podatnikom podatku rolnego, prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogły podważyć podniesione w skardze argumenty dotyczące nieprzyznania w związku z suszą, która wystąpiła w 2018 r., pomocy w stosunku do powierzchni gruntów pod stawami zarybionymi, w których skarżący prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych. Obowiązkiem organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa było rozpoznanie w zgodzie z przepisami prawa wniosku wniesionego przez skarżącego. Organy sprostały temu obowiązkowi. Odmowa przyznania pomocy skarżącemu, z uwagi na niespełnienie wymaganej przesłanki bycia podatnikiem podatku rolnego, nie narusza przepisów prawa materialnego, jak również jest wynikiem postępowania przeprowadzonego w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło