III SA/Lu 1013/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że ma problemy finansowe i zdrowotne, trudności z finansowaniem podstawowych potrzeb w gospodarstwie domowym, zaś dokonanie opłaty wpisu spowoduje uszczerbek w utrzymaniu rodziny. W dalszej części wniosku skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a w skład majątku rodziny wchodzi dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Odnośnie dochodów rodziny skarżąca wykazała, że wynosi on [...] zł miesięcznie, z czego [...] zł pochodzi z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, zaś [...] zł z gospodarstwa rolnego. Na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca nadesłała zaświadczenie z urzędu gminy z dnia [...] r. potwierdzające posiadanie przez męża gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha fiz. ([...]ha przel.) oraz wydruki firmowe dotyczące przychodów i kosztów w prowadzonej działalności gospodarczej za miesiące sierpień – październik 2014 r., a następnie w późniejszym terminie dwa wyciągi bankowe z rachunku swojego i męża. Skarżąca, mimo wezwania nie nadesłała natomiast decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznaniu płatności bezpośrednich do posiadanych gruntów rolnych (ani oświadczenia o nieubieganiu się o takie płatności), a także oświadczenia odnośnie stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej, ani dokumentów potwierdzających te wydatki. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r.., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie sprawy do wymaganych kosztów sądowych należy koszt wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 zł - § 2 ust. 2 pkt 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), tj. opłata sądowa od zażalenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Ponadto oceniając możliwości płatnicze strony należy mieć na uwadze, że skarżąca wniosła jeszcze dwie skargi, w których złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (sprawy o sygn. III SA/Lu 1014/14 i III SA/Lu 1015/14). Koszty sądowe w pozostałych sprawach kształtują się identycznie jak w sprawie niniejszej, a łączna kwota wpisu sądowego od wniesionych skarg wynosi 1.500 zł. Porównując obciążenia finansowe w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu obciążeń w pozostałych sprawach, w których zostały złożone wnioski o przyznanie prawa pomocy) do możliwości finansowych skarżącej stwierdzić należy, że nie zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy, stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób ubogich, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze aktualną sytuację materialną strony, przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach uznać należy, że sytuacja materialna skarżącej nie należy do szczególnie trudnych. Skarżąca i jej mąż pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiadają majątek nieruchomy (dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha fiz. /[...] ha przel./), nie mają nikogo na utrzymaniu. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą ([...]-[...]), a z przedstawionych przez nią dokumentów księgowych wynika, że w miesiącach od sierpnia do października 2014 r. przychody z prowadzonej działalności wyniosły: w sierpniu 2014 r. – [...] zł; we wrześniu 2014 r. – [...] zł; w październiku 2014 r. – [...] zł. Z kolei koszty w prowadzonej działalności gospodarczej przedstawiały się następująco: w sierpniu 2014 r. – [...] zł; we wrześniu 2014 r. – [...] zł; w październiku 2014 r. – [...] zł. Narastająco od początku roku przychód wyniósł [...] zł, a koszty jego uzyskania [...] zł. Z powyższego zestawienia wynika, że prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza generuje straty (-[...] zł na koniec października 2014 r.). Skarżąca nie wyjaśniła jednakże, w jaki sposób pokrywa stratę, zaś mając na uwadze wielkość dokonywanych obrotów należy przyjąć, że skarżąca posiada środki finansowe mogące służyć opłaceniu kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W tym kontekście podkreślić należy, że strata z działalności gospodarczej jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów jest pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Jak bowiem wynika z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego skarżącej (rachunek bieżący przedsiębiorstw indywidualnych) na dzień 31 października 2014 r., tj. na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, figurowała na nim kwota [...] zł. W związku z powyższym, brak jest podstaw do uznania, że skarżąca nie posiadała wolnych środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. W ocenie referendarza dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego jest wyższy, niż wskazany we wniosku o przyznanie prawa pomocy na kwotę [...] zł miesięcznie. Kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1381) dochód z gospodarstwa rolnego wylicza się przyjmując za podstawę wielkość posiadanych gruntów w ha przeliczeniowych, tj. [...] ha przel. Zgodnie z wydanym na podstawie powołanego unormowania obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2014 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2013 r. (MP z 2014 r. poz.827), dochód ten wyniósł 2.869 zł. Zatem miesięczny dochód z posiadanych gruntów rolnych, obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł rocznie, tj. [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 2.869 zł = [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). Potwierdzeniem faktu, że dochód z gospodarstwa rolnego jest wyższy, są wyciągi bankowe z rachunku męża skarżącej (rachunek bieżący rolników indywidualnych) z okresu od 1 sierpnia do 31 października 2014 r. Wynika z niego, że suma obrotów w w/w okresie wyniosła [...] zł, a saldo końcowe na dzień 31 października 2014 r. jest dodatnie i wynosi [...] zł. Przedstawione fakty potwierdzają, że w dacie wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, zgromadzone środki finansowe na koncie skarżącej i jej męża wielokrotnie przekraczały wysokość kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W świetle powyższych okoliczności, zdaniem referendarza, skarżąca posiada realne możliwości finansowe opłacenia kosztów sądowych w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych w pozostałych sprawach, w których złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec niewykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.