III SA/Lu 1016/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło K. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa L. z dnia [...] sierpnia 2013 r., Znak: [...]. Powyższą decyzją Marszałek Województwa L. unieważnił praktyczny egzamin państwowy w zakresie kategorii B prawa jazdy M. W., który odbył się w dniu [...] czerwca 2013 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w L. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że egzamin M. W. był prowadzony przez egzaminatora w sposób niezgodny z przepisami obowiązującymi w zakresie egzaminowania, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Wykonując zadanie egzaminacyjne "Ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu" w pierwszej próbie, egzaminator prowadząca egzamin uznała, że zadanie zostało wykonane nieprawidłowo. Według egzaminatora, M. W. ruszyła niezgodnie z kryteriami wykonania tego zadania, gdyż ruszyła z hamulca roboczego, a nie z hamulca awaryjnego. Analiza przebiegu egzaminu, przeprowadzona na podstawie nagrania wykazała, że M. W. w prawidłowy sposób wykonała zadanie w pierwszej próbie. Zatem egzamin był prowadzony niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na negatywny wynik egzaminu. Decyzję doręczono M. W. w dniu [...] września 2013 r. Decyzji nie doręczono egzaminatorowi, K. S. W dniu [...] listopada 2013 r. K. S. wniosła odwołanie od w/w decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odwołaniu skarżąca podkreśliła, że nie został jej przyznany status strony, co skutkowało pozbawieniem jej możliwości działania i obrony. Skarżąca krytycznie odniosła się do ustaleń organu I instancji odnośnie prawidłowego wykonania przez M. W. zadania "Ruszania z miejsca do przodu na wzniesieniu". We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania K. S. wskazała, że decyzja organu I instancji została doręczona wyłącznie M. W. i tylko ją organ błędnie uznał za stronę postępowania administracyjnego, pomijając, że egzaminator jest stroną niniejszego postępowania, co wynika z treści przepisów art. 67 - 74 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami. Na podstawie tych przepisów Marszałek Województwa może wykreślić egzaminatora z ewidencji, co skutkuje bezpośrednio rozwiązaniem stosunku pracy. Decyzja Marszałka Województwa L. z dnia [...] sierpnia 2013 r. podważyła kompetencje egzaminatora oraz naruszyła dobre jego imię chronione na podstawie art. 23 Kodeksu cywilnego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W wyniku wniesienia przez K. S. skargi, wyrokiem z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 16/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił powyższe postanowienie. Ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło K. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa L. z dnia [...] sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że decyzja Marszałka Województwa L. z dnia [...] sierpnia 2013 r. została doręczona M. W. w dniu [...] września 2013 r., zaś odwołanie zostało złożone przez K. S. w dniu [...] listopada 2013 r. (data na prezentacie organu). Decyzja nie została doręczona skarżącej, która dowiedziała się o niej przypadkiem, jednak nie jest w stanie określić kiedy dokładnie to nastąpiło. W dalszej części uzasadnienia organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym możliwość wniesienia odwołania od decyzji w terminie 14 dni od jej doręczenia przysługuje również podmiotowi, który posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej: k.p.a., a która nie brała udziału w postepowaniu i której organ nie doręczył decyzji ani nie ogłosił. Po upływie wyżej wskazanego terminu podmiotowi takiemu nie służy odwołanie, nie ma również możliwości skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. S. zarzuciła, że zaskarżone postanowienie nie jest rozstrzygnięciem spójnym, logicznym i prawidłowo uzasadnionym. Skarżąca podniosła, że egzaminator jest stroną postępowania o unieważnienie egzaminu, ponieważ w obecnie obowiązującym stanie prawnym marszałek skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów w przypadku rażącego naruszenia przepisów poprzez między innymi wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z ustawą. W poprzednim stanie prawnym, to jest do dnia 19 stycznia 2013 r. brak było związku pomiędzy przesłanką skreślenia egzaminatora z ewidencji z przesłanką do unieważnienia egzaminu. Skarżąca wskazała również, że nie zachowała terminu do wniesienia odwołania, bowiem decyzja Marszałka Województwa L. nie została jej doręczona. Nie jest jednak w stanie sprecyzować, kiedy dowiedziała się o tej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. odmawiające K. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa L. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Marszałek Województwa L. unieważnił praktyczny egzamin państwowy w zakresie kategorii B prawa jazdy M. W., który odbył się w dniu [...] czerwca 2013 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w L. Decyzję doręczono M. W. w dniu [...] września 2013 r. i stała się ona ostateczna [...] września 2013 r. Decyzji tej nie doręczono natomiast egzaminatorowi, K. S. W dniu [...] listopada 2013 r. K. S. wniosła odwołanie od w/w decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odwołaniu skarżąca podkreśliła, że nie został jej przyznany status strony, co skutkowało pozbawieniem jej możliwości działania i obrony. Z kolei we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania K. S. wskazała, że decyzja organu I instancji została doręczona wyłącznie M. W. i tylko ją organ błędnie uznał za stronę postępowania administracyjnego, pomijając, że egzaminator jest stroną niniejszego postępowania, co wynika z treści przepisów art. 67 - 74 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami. Decyzja Marszałka Województwa L. z dnia [...] sierpnia 2013 r. podważyła kompetencje egzaminatora oraz naruszyła dobre jego imię chronione na podstawie art. 23 Kodeksu cywilnego. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ odmówił K. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa L. z dnia [...] sierpnia 2013 r., bowiem podmiot, który posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a który nie brał udziału w postępowaniu i któremu organ nie doręczył decyzji ani nie ogłosił ma możliwość wniesienia odwołania od decyzji, jednak musi to nastąpić w terminie 14 dni od jej doręczenia. Natomiast po upływie wyżej wskazanego terminu podmiotowi takiemu nie służy odwołanie, nie ma również możliwości skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. zaprezentowane w postanowieniu z dnia [...] września 2014 r. jest prawidłowe. Stosownie do art. 127 § 1 k.p.a. legitymację do wniesienia odwołania od decyzji posiada strona, a więc podmiot, który spełnia przesłanki określone w art. 28 - 30 k.p.a. W myśl art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postepowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z powyższych przepisów wynika zatem, że odwołanie od decyzji może wnieść również strona, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym i której organ pierwszej instancji nie doręczył decyzji. Jak wynika z art. 129 § 2 k.p.a., jednym z warunków skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego, czternastodniowego terminu. Termin ten liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. W przypadku strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Wówczas, jeżeli strona biorąca udział w postepowaniu wniosła odwołanie od decyzji, strona pozbawiona takiego udziału może wnieść odwołanie aż do chwili zapadnięcia decyzji organu odwoławczego (ostatecznej). Natomiast w sytuacji, gdy od decyzji pierwszej instancji nie zostało wniesione odwołanie i decyzja ta uprawomocniła się wskutek upływu czternastodniowego terminu do jego wniesienia, osoba, która nie brała udziału w postępowaniu nie ma prawa do wniesienia odwołania. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, stronie pominiętej w postępowaniu przysługuje jedynie żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli bez własnej winy nie brała udziału w postepowaniu (vide komentarz do art. 129 w B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012). W konsekwencji, strona pominięta w postępowaniu i której nie doręczono decyzji organu pierwszej instancji, nie może również skorzystać z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W razie niewniesienia przez stronę odwołania decyzja staje się bowiem ostateczna nawet wówczas, gdy organ nie doręczył jej wszystkim stronom, które powinny brać udział w sprawie. Rozwiązanie takie zapewnia poszanowanie wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych, dającej uczestnikom obrotu prawnego przekonanie o stabilności załatwienia sprawy administracyjnej. Ponadto, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zapewniałaby stronie udział tylko w postepowaniu odwoławczym, a zatem ograniczony udział w ustaleniu stanu faktycznego tylko w zakresie uzupełniającego postepowania dowodowego. Reasumując, strona postępowania administracyjnego, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie, możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję. Powyższe stanowisko zostało ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyroki NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 2003/12, z dnia 24 listopada 2010 r., II OSK 1762/09, z dnia 7 kwietnia 2009 r., II OSK 505/08, z dnia 14 grudnia 2007 r., II OSK 1759/06, z dnia 13 lipca 1999 r., IV SA 703/97) oraz w orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnym (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2014 r., VII SA/Wa 2331/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r., VII SA/WA 849/12, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 sierpnia 2007 r., II SA/Bk 358/07). Wobec powyższego należało uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. prawidłowo odmówiło K. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa L. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało uznać za niedopuszczalny, z uwagi na brak doręczenia decyzji wnioskującemu. Okoliczność, czy skarżącej przysługuje w istocie przymiot strony nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, bowiem ocena taka może być dokonana jedynie w postępowaniu wznowieniowym opartym na przesłance wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzja ostateczna może być bowiem wzruszona jedynie w postępowaniu nadzwyczajnym, a takim postępowaniem jest postępowanie o wznowienie postępowania. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.