III SA/Lu 105/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie : umorzenie postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu 10 września 2009 r. skarżący złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy za okres od 12 sierpnia 1999 r. do 2 grudnia 1999 r., do których opłacania była zobowiązana spółka cywilna "M...", której skarżący jest wspólnikiem, z tytułu zgłoszenia ubezpieczonego - M. T.–M. w związku z prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej jako wspólnika spółki cywilnej i jednocześnie pobierania zasiłku macierzyńskiego. Ponadto we wniosku zwrócono się o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 21 lutego 2000 r. do 31 sierpnia 2000 r., do których opłacania spółka była zobowiązana z tytułu zgłoszenia ubezpieczonego M. T.–M. w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, jako wspólnika spółki cywilnej i jednocześnie przebywania na urlopie wychowawczym. W odniesieniu. do pierwszej części wniosku decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 71, poz. 609) Zakład umorzył składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 08/1999 r. do 12/1999 r. w kwocie 1,105,81 zł, składki na Fundusz Pracy za okres od 08/1999 r. do 12/1999 r. w kwocie 79,34 zł oraz zwrócił nadpłatę powstałą po umorzeniu ww. należności. W odniesieniu do drugiej części wniosku odrębną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. na podstawie art. 5 ust. 1 oraz w związku z art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe Zakład umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe, płatnik składek, który w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy zgłaszał ubezpieczonego podlegającego obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i jednocześnie przebywającego na urlopie wychowawczym, może złożyć wniosek o umorzenie przez ZUS w całości lub w części należności z tytułu nieopłaconych składek na te ubezpieczenia należnych za tego ubezpieczonego w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności lub współpracy przy tej działalności za okres, w którym ubezpieczony przebywał na urlopie wychowawczym. Organ zaś stwierdził, że składki na ubezpieczenia społeczne za okres od 02/2000 r. do 08/2000 r. zostały opłacone, w związku z czym zgodnie z art. 4 cytowanej ustawy nie podlegają umorzeniu. W dniu 30 listopada 2009 r. skarżący odwołał się od decyzji nr [...] r. Powyższe odwołanie zostało potraktowane jako wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wydając w tej sprawie decyzję z dnia 1 lutego 2010 r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której podnosi okoliczności wskazane we wcześniejszych wnioskach. W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako ppsa) – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotowa sprawa dotyczy umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe (zapłaconych za okres, kiedy ubezpieczona przebywała na urlopie wychowawczym). Są to składki, o których mowa w art. 3 ustawy, (czyli składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy - w sprawie umorzenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 3, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję, a stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy - od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i na zasadach określonych w art. 83 ust. 2, 3 i 5-7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Zgodnie z tym odesłaniem od tego rodzaju decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do "właściwego sądu" w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Tym właściwym sądem był zatem wyłącznie sąd powszechny (art. 476 § 2 kpc). Organy administracji błędnie zaś przyjęły, że w sprawie tej ma zastosowanie ogólny tryb odwoławczy przewidziany wobec decyzji uznaniowych w art. 83 ust. 4 usus, zgodnie z którym od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2 (a więc do sądu ubezpieczeń społecznych) nie przysługuje, natomiast stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra – a w konsekwencji skarga do sadu administracyjnego. Podnieść należy, że stanowisko sądu administracyjnego nie dotyczy zasadności wniosku. W kwestii tej wypowie się Sąd Ubezpieczeń Społecznych, do którego Zakład przekaże sprawę skarżącego z prawidłowym pouczeniem dotyczącym zaskarżenia. Podsumowując, w przedmiotowej sprawie wniesienie skargi do sądu administracyjnego było niedopuszczalne, jako że rozpoznanie tej sprawy nie leży w kompetencji tego sądu. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sąd postanawia o odrzuceniu takiej skargi. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w postanowieniu.