III SA/Lu 105/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu A. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] zł w tym [...] zł tytułem podatku od towarów i usług. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] stwierdzającą wygaśnięcie decyzji o przyznaniu W. K. pomocy finansowej w ramach poddziałania PRO W 2014-2020 "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynikało, że: - dniu 11 października 2016 r. W. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w L. wniosek o przyznanie pomocy; - decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. (doręczoną stronie w dniu 23 listopada 2016 r.) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. orzekł o przyznaniu pomocy finansowej pod warunkiem, że w terminie nie dłuższym niż 90 dni rolnik przekaże gospodarstwo rolne i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej; - w dniu [...] sierpnia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. wydał decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej; - podstawą rozstrzygnięcia organu był fakt, że strona nie dopełniła warunku zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, z wyłączeniem działalności prowadzonej na gruntach rolnych nieprzekraczających 0,5 ha, służącej wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych beneficjenta oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym; - w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego w dniu [...] października 2017 r. Dyrektor ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2017 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w L.; - po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji w dniu [...] listopada 2017 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy finansowej w ramach poddziałania PROW 2014-2020 "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi"; - organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia z dnia [...] stycznia 2018 r., że do dnia 13 czerwca 2017 r. strona posiadała więcej niż 0,5 ha gruntów (dysponowała bowiem działką nr [...] o pow. 0,44 ha oraz działką nr [...] o pow. 0,26 ha); obowiązkiem strony było przekazać grunty rolne w terminie do dnia 21 lutego 2017 r. gospodarstwo rolne zgodnie z treścią § 13 ust. 1 i 2 oraz § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach poddziałania "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi", objętego PROW 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 598); obowiązkiem organu było w tym przypadku stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia 21 listopada 2016 r. o przyznaniu jednorazowej pomocy finansowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR w L. z dnia [...] stycznia 2018 r. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że beneficjent pomocy finansowej spełnił określone w decyzji organu pierwszej instancji warunki uzyskania pomocy. Mocą aktu notarialnego z dnia 2 lutego 2017 r. Rep A [...], skarżący dokonał przekazania wszystkich nieruchomości na rzecz D. K. (syna). Skarżący pozostawał w dobrej wierze, co do spełnienia tego wymogu, gdyż taka była jego wola i intencja przy zawieraniu aktu notarialnego darowizny gruntów na rzecz syna. Podkreślił, że wymóg ustawodawcy spełnił, że jest osobą, która ze względu na stan zdrowia nie jest zdolna do pracy i nie podejmuje też żadnych decyzji związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 18 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem § 4 w związku z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach poddziałania "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W uzasadnieniu stanowiska pełnomocnik podniósł, że warunek przekazania jest spełniony jeżeli łączna pow. gruntów rolnych posiadanych lub współposiadanych przez rolnika nie przekracza 0,5 ha. Tymczasem w działce nr [...] skarżącemu przysługiwał "obszarowy" udział wynoszący 0,01375 ha. Sąd zważył, co następuje. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wyjaśnić, że kwestie płatności z tytułu trwałego przekazania gospodarstwa rolnego normuje ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach poddziałania "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Rozporządzenie to określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach poddziałania "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Przepis § 2 ww. rozporządzenia przewiduje, że warunkiem niezbędnym do uzyskania pomocy w ramach poddziałania "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi" jest trwałe przekazanie gospodarstwa rolnego innemu rolnikowi. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia, warunek trwałego przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie grunty rolne w rozumieniu przepisów o ewidencji gruntów i budynków oraz zwierzęta gospodarskie, objęte systemem dla małych gospodarstw wchodzące w skład gospodarstwa rolnego rolnika, będące zarówno przedmiotem jego odrębnej własności, jak również przedmiotem współwłasności, z zastrzeżeniem § 4. Zastrzeżenie, o którym mowa w § 4 wskazuje, że warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 4, uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia gruntów rolnych posiadanych lub współposiadanych przez rolnika i jego małżonka nie przekracza 0,5 ha, a działalność rolnicza prowadzona na tych gruntach służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych rolnika oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia z dnia [...] stycznia 2018 r. stanowił przepis § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2016 r. Uregulowanie to przewiduje, że w przypadku niedopełnienia przez beneficjenta warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji, stwierdza wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy. Dyrektor ARiMR prawidłowo ustalił, że skarżący w terminie do dnia 21 lutego 2017 r. nie przekazał wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Do dnia 13 czerwca 2017 r. strona posiadała więcej niż 0,5 ha gruntów. Dysponowała działką nr [...] o pow. 0,26 ha i była współwłaścicielem działki nr [...] o pow. 0,44 ha). Obowiązkiem strony było przekazać w terminie do dnia 21 lutego 2017 r. gospodarstwo rolne, zgodnie z treścią § 13 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2016 r. W dniu 13 czerwca 2017 r. skarżący złożył oświadczenie i przedłożył akt notarialny Rep A Nr 2101/2017r. - umowę o nieodpłatny dział spadku. Skarżący wyjaśnił wówczas, że działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,44 ha położona w miejscowości Z. K., w wyniku pomyłki i niewiedzy, nie została przekazana aktem notarialnym z dnia 2 lutego 2017 r. Z akt sprawy wynika, że wchodzący w skład spadku po J. S. K. udział I. K. oraz W. K. do [...] części we własności działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,44 ha położonej miejscowości Z. K. D. K. (syn skarżącego) nabył dopiero w dniu 13 czerwca 2017 r. na podstawie aktu notarialnego – § 2 umowy o nieodpłatny dział spadku (k. 174 akt adm.) Rzeczą skarżącego było przekazanie gruntów rolnych do dnia 21 lutego 2017 r. Tego dnia upływał 90 – dniowy termin do przekazania gospodarstwa rolnego. Decyzję o przyznaniu jednorazowej pomocy finansowej doręczono skarżącemu w dniu 23 listopada 2016 r. W myśl § 13 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2016 r. beneficjent ma 90 dni na przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej (z wyjątkiem gruntów rolnych nieprzekraczających 0,5 ha). Skarżący nie spełnił tych warunków, co przyznaje w swoich wyjaśnieniach z dnia 18 lipca 2017 r. (k. 180 akt adm.), że przez przeoczenie działka nr [...] o pow. 0,44 ha (stanowiąca współwłasność kilku osób) nie została przekazana i dlatego sporządzony został dodatkowy akt notarialny. W odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2017 r. skarżący również powoływał się na niedopatrzenie. D. K. w oświadczeniu z dnia 13 czerwca 2017 r. stwierdził, że działki nr [...] nie wykazano w pierwotnym akcie notarialnym z powodu pomyłki i niewiedzy. W tych okolicznościach obowiązkiem organu było – stosownie do treści § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2016 r. – stwierdzić wygaśnięcie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia [...] listopada 2016 r. o przyznaniu pomocy finansowej. Ubocznie należy wskazać, w nawiązaniu do pisma z dnia 18 lipca 2017 r. i wyjaśnień skarżącego o "rzeczywistej użytkowności" w działce nr [...] wynoszącej 0,03 ha, że z akt sprawy nie wynikało, aby skarżący na podstawie umowy o podział nieruchomości do korzystania z określonej fizycznie części działki nr [...] władał tylko gruntem rolnym o pow. 0,03 ha. Nie wynika też, aby "obszarowy" udział wynoszący 0,01375 ha, o którym wspomina pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 18 maja 2018 r. ograniczał się wyłącznie do rolniczego użytkowania i korzystania z takiej tylko powierzchni spornej działki. Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. O należnym wynagrodzeniu przysługującym profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego orzeczono na mocy art. 250 § 1 p.p.s.a.