III SA/Lu 1057/16
WyrokWSA w Lublinie2017-02-16
Skład orzekający: Marek Zalewski, Robert Hałabis, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany treścią prawomocnego wyroku sądu powszechnego orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, nawet jeśli strona podnosi zarzut omyłki pisarskiej w tym wyroku, a postanowienie o sprostowaniu omyłki nie zostało przedstawione?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany treścią prawomocnego wyroku sądu powszechnego orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. W przypadku cofania uprawnień do kierowania pojazdami, organ administracji musi działać w zakresie określonym przez sąd. Nawet jeśli strona podnosi zarzut omyłki pisarskiej w wyroku, organ nie może samodzielnie ingerować w jego treść ani jej korygować, jeśli nie przedstawi prawomocnego postanowienia o sprostowaniu tej omyłki. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany do wykonania wyroku w jego obowiązującym brzmieniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Starosty o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, C, B+E. Podstawą cofnięcia uprawnień był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego orzekający zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat z wyłączeniem uprawnień do kierowania kategorii C+E. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o kierujących pojazdami oraz Kodeksu karnego, podnosząc m.in. omyłkę pisarską w wyroku sądu powszechnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia kategorii B, C, B+E oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w sprawie cofnięcia R. G. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, C, B+E.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Starosta Z. cofnął R. G. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, C, B+E. Podstawę decyzji stanowił wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt [...], którym orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat z wyłączeniem uprawnień do kierowania kategorii C+E prawa jazdy. Jednocześnie, na poczet środka karnego sąd zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję Starosty Z.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium pprzywołało art. 182 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 z późn. zm.), dalej jako "k.k.w.", zgodnie z którym, w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Organ wskazał, że z powyższym przepisem wiąże się art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 627 z późn zm), dalej jako "ustawa o kierujących pojazdami", w myśl którego starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Kolegium stwierdziło, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt [...], orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat z wyłączeniem uprawnień do kierowania kategorii C+E prawa jazdy. Orzeczenie organu I instancji koreluje zatem z treścią środka karnego orzeczonego wobec skarżącego w powyższym wyroku.
Odnosząc się do powoływanego w odwołaniu art. 12 ust. 1 pkt 2) ustawy o kierujących pojazdami, organ wskazał, że przepis ten stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Organ nie może zatem zwrócić prawa jazdy kategorii C osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B, w okresie obowiązywania zakazu. Zakaz orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nadal obowiązuje, dlatego skarżący nie może ubiegać się o przywrócenie mu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C.
Kolegium nie uwzględniło również argumentacji skarżącego, dotyczącej omyłki pisarskiej zawartej w wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r., polegającej na niewyłączeniu spod zakazu prowadzenia pojazdów kategorii C. Organ stwierdził, że powyższe orzeczenie jest prawomocne, a organ administracji publicznej nie może swobodnie ingerować w orzeczenia sądów powszechnych, nawet jeśli rzeczywiście jest dotknięte omyłką pisarską.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:
- art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez przyjęcie, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, która do momentu wydania zakazu posiadała uprawnienia do kierowania określoną kategorią pojazdów, podczas gdy przepis ten odnosi się wyłącznie do osób, które ubiegają się o prawo jazdy po raz pierwszy o wydanie prawa jazdy określonej kategorii;
- art. 12 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez przyjęcie, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której orzeczono prawomocnym wyrokiem zakaz prowadzenia pojazdów z wyłączeniem kategorii C+E, podczas gdy w wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r. została popełniona omyłka pisarska, a ponadto kierując się zasadami logicznego rozumowania oraz zasadą a maiori ad minus skarżący nie powinien być pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C, skoro zgodnie z prawomocnym wyrokiem posiada uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii C+E;
- art. 42 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. z 2016 r., poz. 1137 z późn. zm.), dalej jako "k.k." lub "Kodeks karny", poprzez jego błędną wykładnię i orzeczenie de facto przez organ administracji a nie przez sąd, o zakazie prowadzenia przez skarżącego pojazdów kategorii C.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie cofnięcia R. G. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, C, B+E.
Podstawę powyższej decyzji stanowił przepis art. 182 § 1 k.k.w., w myśl którego, w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (§ 2).
Z powyższym przepisem koresponduje art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że to sąd powszechny, a nie organ administracji, orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, ustalając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz ten dotyczy. Dopiero orzeczenie sądu powszechnego stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów - w orzeczonym zakresie - przez właściwy organ. Decyzja wydawana przez organ w tym zakresie stanowi akty o charakterze związanym, czyli taki, które nie zależy od uznania organu. Organ, w przypadku zaistnienia ww. ustawowych przesłanek, ma bowiem nie tylko prawo ale i bezwzględny obowiązek wydać decyzję o określonej w przepisie treści.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt [...], orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat z wyłączeniem uprawnień do kierowania kategorii C+E prawa jazdy. Jednocześnie, na poczet środka karnego sąd zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r.
Powyższy środek karny został orzeczony na podstawie art. 42 § 2 w związku z art. 42 § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 42 § 1 k.k, sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Stosownie zaś do art. 42 § 2 k.k, sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177.
Jak wynika z pisma Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] maja 2016 r., wyrok ten jest prawomocny, zatem podlega wykonaniu w myśl art. 182 k.k.w. przez właściwy organ, który będąc związany prawomocnym orzeczeniem sądu karnego musi je wykonać, wdrażając tryb administracyjny w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie istotnie zachodziły podstawy do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień skarżącemu na podstawie art. 182 k.k.w. i art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.
Z wyroku sądu rejonowego wynika również, że na poczet środka karnego sąd zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r. Wobec tego organ prawidłowo cofnął uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na okres 5 lat licząc od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] lutego 2021 r.
Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z obowiązującym prawem.
Za nieuzasadnione należało uznać sformułowane w skardze zarzuty naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami i art. 42 k.k.
Jak już wyżej wskazano przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja cofająca skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, C, B+E, wydana na podstawie art. 182 k.k.w. i art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Decyzja ta nie rozstrzygała o kwestiach uregulowanych w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Okoliczności tej nie zmienia przywołanie przez organ odwoławczy powyższego przepisu w treści uzasadnienia. Postępowanie prowadzone w trybie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami jest postępowaniem odrębnym od postępowania prowadzonego na podstawie art. 182 k.k.w. i art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, zaś w toku niniejszego postępowania strona nie wnosiła o wydanie prawa jazdy kategorii C na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącego omyłki pisarskiej zawartej w wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt [...], należy jeszcze raz podkreślić, że wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Z., orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat z wyłączeniem uprawnień do kierowania kategorii C+E prawa jazdy. Wykonując wyrok w tym zakresie organ jest związany jego treścią, a więc może cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w ściśle określonym przez sąd zakresie, wskazanym w treści wyroku. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie sąd karny orzekł o zakazie prowadzenia przez skarżącego pojazdów z wyłączeniem uprawnień do kierowania kategorii C+E prawa jazdy, organ nie mógł postąpić inaczej, niż cofnąć skarżącemu uprawnienia do kierowania wszystkich posiadanych przez niego kategorii, poza wskazaną w wyroku i wyłączoną z zakazu, kategorią C+E.
Jak wynika z akt sprawy wyrok Sąd Rejonowy w Z. jest prawomocny od dnia [...] kwietnia 2016 r., zaś strona, mimo powoływania się na omyłkę pisarską zawartą w tym wyroku, na żadnym etapie postepowania, zarówno administracyjnego, jak i po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, nie przedstawiła postanowienia o sprostowaniu rzekomej omyłki. To zaś oznacza, że zarówno organ, jak i sąd rozpoznający niniejszą sprawę, związany jest zakresem zakazu w brzmieniu wskazanym w treści wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Tym samym stanowisko skarżącego zaprezentowane w skardze nie zasługiwało na uwzględnienie.
Z tych wszystkich względów należało uznać, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] czerwca 2016 r. pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r poz. 718 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło