III SA/Lu 106/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, WSA Małgorzata Fita, Protokolant Starszy referent Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w L. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeniesienie studentki Uniwersytetu Medycznego we L. na Uniwersytet Medyczny w L. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana II Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Anglojęzycznym Uniwersytetu Medycznego w L. z dnia [...] 2010 roku Nr [...] Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...] Rektor Uniwersytetu Medycznego w L. nie wyraził zgody na przeniesienie A. S. studentki III roku studiów płatnych na kierunku lekarskim Uniwersytetu Medycznego we Lwowie i na podjęcie przez nią na IV roku studiów niestacjonarnych na kierunku lekarskim w Uniwersytecie Medycznym w L., akceptując – w trakcie przeprowadzonej kontroli instancyjnej - decyzję Nr [...] Dziekana II Wydziału [...] Uniwersytetu Medycznego w L. z dnia 29 września 2010 r. wydaną w tej sprawie – rozpoznanej po rozpatrzeniu podania strony z dnia 22 czerwca oraz 13 września 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy argumentował między innymi, że stosownie do art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Zatem to postanowienia regulaminu są przepisami wiążącymi studenta oraz organ w ocenie przebiegu studiów studenta i wydawaniu decyzji administracyjnych, a do takich stosuje się – z mocy art. 207 ust. 1 w/w ustawy - odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołując się na dyspozycję § 8 ust. 3 Regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w L., stanowiącego załącznik do Uchwały Nr CCII/2008 Senatu Uniwersytetu Medycznego w L. z dnia 30 kwietnia 2008 r. obowiązującym od dnia 1 października 2008 r., organ wyjaśnił dodatkowo, że student ubiegający się o przeniesienie z innej uczelni medycznej zobowiązany jest spełnić warunki formalne, które w przypadku Uniwersytetu Medycznego w L. zostały doprecyzowane w Komunikacie Prorektora d.s. Kształcenia UM w L. z dnia 2 czerwca 2010 r. w sprawie przenoszenia studentów, którzy rozpoczęli studia w innej Uczelni Medycznej na kierunkach: lekarskim i lekarsko-dentystycznym. Studenci ubiegający się o przeniesienie z innej Uczelni zobowiązani byli do złożenia dokumentów określonych w w/w Komunikacie części dotyczącej "Wykaz dokumentów, które należy złożyć do dnia 16 lipca 2010 r.". A. S. zapoznała się z warunkami procedury przenoszenia studenta z innej uczelni medycznej. Wiedziała, że do dnia 16 lipca 2010 r. powinna była uzupełnić brakujące dokumenty. Skarżąca nie spełniła warunków formalnych uprawniających do przeniesienia z innej uczelni medycznej na Uniwersytet Medyczny w L.. Dlatego skarżącej nie umieszczono na liście osób wstępnie zakwalifikowanych do przeniesienia. Listę tę ogłoszono w dniu 10 września 2010 r. co jest zgodne z pkt 3 Komunikatu, że listy studentów wstępnie zakwalifikowanych na poszczególne lata studiów są sporządzane spośród kandydatów , którzy spełnili warunki, o których mowa w pkt 2 oraz legitymowali się najwyższą średnią ocen. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. S. zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 k.p.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Rektora UM w L. i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła, że w jej ocenie występowały różnice programowe w odniesieniu do programu nauczania obowiązującego na poszczególnych latach studiów w Uniwersytecie Medycznym w L. Uznała, że nie jest spełniony warunek Komunikatu określony w pkt 2 lit. b i nie złożyła w terminie do 16 lipca 2010 r. wymaganych przez Uczelnię dokumentów. Skarżąca stwierdziła, iż w ten błąd, odnośnie różnic programowych wprowadziła ją jedna z pracownic UM w L. Dlatego, po zapoznaniu się z listą osób wstępnie zakwalifikowanych na poszczególne lata studiów, wśród których byli studenci z UM we Lwowie, złożyła w dniu 12 września 2010 r. złożyła ponowne podanie o wyrażenie zgody na przeniesienie jej na UM w L. i wpisanie na listę osób zakwalifikowanych do przeniesienia. Skarżąca zakwestionowała procedurę weryfikacji podań. Wskazała, że Uczelnia w Komunikacie uzależniała możliwość przeniesienia studenta od stwierdzenia braku istotnych różnic programowych. W późniejszym etapie Uczelnia nie brała tego kryterium pod uwagę. Poza tym nie wzywała jej do dostarczenia brakujących dokumentów pomimo, że w podaniu z dnia 12 września 2010 r. zobowiązała się do ich dostarczenia w terminie wskazanym przez Uczelnię. W odpowiedzi na skargę Uczelnia podtrzymała argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.). Stosownie do art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm. zwaną dalej ustawą), student może przenieść się z innej uczelni, w tym także zagranicznej, za zgodą kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni przyjmującej, wyrażoną w drodze decyzji, jeżeli wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących w uczelni, którą opuszcza. Regulamin studiów uchwala senat uczelni na pięć miesięcy przed początkiem roku akademickiego (art. 161 ust. 1 ustawy). W myśl jej art. 171 ust. 2, organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w L. stanowi załącznik do Uchwały Nr CCII/2008 Senatu Uniwersytetu Medycznego w L. z dnia 30 kwietnia 2008 r. Obowiązuje on od dnia 1 października 2008 r. i przewiduje w § 8 ust. 3, że student może przenieść się z innej uczelni medycznej w ramach przyznanych limitów kształcenia, jeżeli spełnia kryteria formalne przyjęć. Kryteria te są określone właśnie w tym przepisie regulaminu. Postanowienia regulaminu są więc przepisami wiążącymi studenta oraz organ przy wydawaniu przez niego w indywidualnych sprawach, decyzji administracyjnych. Do nich stosuje się – z mocy art. 207 ust. 1 ustawy - odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl jego art. 156 § 1 pkt 2, organ stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej. Zdaniem Sądu, kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w powyższym przepisie, obarczona jest zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Nr [...] Dziekana II Wydziału [...] w L. z dnia [...] września 2010 r. wydana po rozpatrzeniu podania skarżącej z dnia 22 czerwca oraz 13 września 2010 r. W tym miejscu należy wyjaśnić, że Komunikat Prorektora d.s. Kształcenia UM w L. z dnia 2 czerwca 2010 r. w sprawie przenoszenia studentów, którzy rozpoczęli studia w innej Uczelni Medycznej na kierunkach: lekarskim i lekarsko-dentystycznym, nie może stanowić podstawy do wydawania decyzji i orzekania w indywidualnych sprawach (tu – przeniesienia studentki z innej uczelni medycznej). W/w Komunikat nie jest źródłem prawa. Nie może też uzupełniać, czy precyzować postanowień Regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w L., gdyż nie mieści się to w szeroko zakreślonych kompetencjach rektora uczelni. To on - zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 3 ustawy - podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni lub kanclerza. Senat UM w L. uchwala regulamin studiów, regulamin studiów doktoranckich i regulamin studiów podyplomowych, inne regulaminy określone w Statucie oraz zasady przyjęć na studia i studia doktoranckie (§ 45 ust. 2 pkt 2 Statutu UM w L.) Z akt sprawy wynika, że zasadniczą podstawą rozstrzygnięcia organu odwoławczego oraz Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu Medycznego w L. z dnia [...] września 2010 r. jest przedmiotowy Komunikat i jego postanowienia zawarte w pkt 2 określającym, że student ubiegający się o przeniesienie zobowiązany jest spełnić niżej podane warunki: a) na egzaminie maturalnym zdawał przedmioty objęte postępowaniem rekrutacyjnym t.j. biologia poziom rozszerzony oraz do wyboru chemia lub fizyka z astronomią – poziom rozszerzony. b) nie występują istotne różnice programowe w odniesieniu do programu nauczania obowiązującego na poszczególnych latach studiów w Uniwersytecie Medycznym w L.. Za istotne różnice programowe uważa się niezrealizowanie w ramach dotychczasowego toku studiów więcej niż jednego przedmiotu lub zrealizowanie więcej niż jednego przedmiotu w wymiarze niższym niż przewidują programy nauczania zatwierdzone przez Radę Wydziału odpowiednio dla kierunku lekarskiego lub kierunku lekarsko-dentystycznego. Student nie może ubiegać się o przeniesienie na niższy rok niż to wynika ze złożonego indeksu. c) złożenia wymaganych dokumentów w terminie do 16 lipca 2010 r. Z argumentacji Rektora UM w L. wynika, że w tym terminie, zgodnie z powyższym komunikatem, studenci powinni złożyć następujące dokumenty: 1. Podanie do Dziekana (podanie można złożyć tylko na jeden Wydział - I lub II); 2. Kserokopię indeksu. Student składający kserokopię indeksu wydanego w języku obcym zobowiązany jest dołączyć tłumaczenie na język polski dokonane przez tłumacza przysięgłego; 3. Kserokopię świadectwa maturalnego; 4. Jedną zaadresowaną kopertę ze znaczkiem na list polecony za potwierdzeniem odbioru. Powyższy Komunikat nie stanowi aktu normatywnego uprawniającego do podejmowania rozstrzygnięć w sprawie wyrażenia zgody lub odmowy wyrażenia zgody na przeniesienie studenta i podjęcia przez niego studiów w Uniwersytecie Medycznym w L.. W konsekwencji brak jest prawnego uzasadnienia dla poglądu wyrażanego w zaskarżonej decyzji, że student ubiegający się o przeniesienie z innej uczelni medycznej zobowiązany jest spełnić warunki formalne, które w przypadku Uniwersytetu Medycznego w L. zostały doprecyzowane w Komunikacie Prorektora d.s. Kształcenia UM w L. z dnia 2 czerwca 2010 r. w sprawie przenoszenia studentów, którzy rozpoczęli studia w innej Uczelni Medycznej na kierunkach: lekarskim i lekarsko-dentystycznym. Jak wyżej wyjaśniono, organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. W tych okolicznościach to on powinien stanowić – poprzez odesłanie zawarte w art. 171 ust. 2 ustawy - podstawę orzekania, a nie przedmiotowy Komunikat. Ubocznie należy zauważyć, że z treści § 8 ust. 4 regulaminu studiów wynika, że Dziekan Uniwersytetu decyduje i wyraża zgodę na przeniesienie studenta z innej uczelni medycznej, podjęcie przez niego studiów biorąc pod uwagę możliwość uzupełnienia różnic programowych i w takim przypadku wyznacza w tym celu nieprzekraczalny termin. Ogólna zasada, że Uniwersytet jest autonomiczny we wszystkich obszarach swojego działania i kieruje się przy tym zasadą wolności nauczania i badań naukowych, usprawiedliwia te działania organów tej Uczelni, które zmierzają do stałego podnoszenia poziomu świadczeń zdrowotnych oraz jakości kształcenia studentów. Tym samym Uniwersytet ma prawo wiedzieć, kto ubiega się o przeniesie z innej uczelni medycznej, w tym zagranicznej, jakie przedmioty zaliczono studentowi na takiej uczelni. Nie oznacza to jednak, że przy podejmowaniu decyzji w tego rodzaju sprawach dotyczących przenoszenia studentów, można pomijać procedurę przyjętą przez uprawnione do tego organy Uniwersytetu i powoływać się – tak jak w rozpoznawanej sprawie - na dodatkowe kryteria związane z wystąpieniem istotnych różnic programowych definiowanych w omawianym Komunikacie. Powyższe względy przesądzają o negatywnej ocenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, w tym stanie rzeczy należy - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu Medycznego w L. z dnia 29 września 2010 r.