III SA/Lu 1064/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: I. Przyznać A. R. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na wezwanie referendarza skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie i dokumenty źródłowe. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł - § 3 w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Natomiast wysokość wynagrodzenia radcy prawnego jest co do zasady ustalana w umowie między mocodawcą a wybranym profesjonalnym pełnomocnikiem. Pewnym odniesieniem są stawki minimalne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w przypadku gdy nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w II instancji będzie wynosiła 360 zł. Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Skarżący prowadzi jednoosobowe, samodzielne gospodarstwo domowe, w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2. W złożonym wniosku skarżący wykazał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto oraz że ponosi wydatki na czynsz mieszkaniowy ([...] zł), media ([...] zł) oraz leczenie i rehabilitację ([...] zł). Z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący od ponad siedmiu lat nie prowadzi działalności gospodarczej (decyzja o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] r.) i obecnie uzyskuje dochody jedynie z emerytury (PIT 40A za 2014 i 2015 r.). W przedstawionej sytuacji jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie niniejszej, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, bowiem poniesienie tych kosztów jednorazowo, w większym zakresie niż poniesienie kosztów sądowych, obciążyłoby budżet domowy skarżącego. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy w postaci mieszkania, osiąga stałe dochody z emerytury. Porównując wielkość dochodów skarżącego do wykazanych przez niego wydatków w łącznej wysokości [...] zł (zakładając, że skarżący ponosi jeszcze inne koszty bieżącego utrzymania - zakup żywności, środków higieny itp.), brak jest podstaw do uznania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem referendarza, poniesienie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.