III SA/Lu 109/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Wnioskiem z dnia (...) października 2013 r. (...) wystąpiła do (...) o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego – winiarni w budynku położonym przy ulicy (...) w L. Postanowieniem z dnia (...) października 2013 r. (...) Prezydent Miasta L. – powołując się na treść art. 2 ust. 2 ustawy z dnia (...) czerwca 1994 r. o własności lokali, definiującym pojęcie samodzielnego lokalu oraz regulujące tryb wydawania zaświadczeń przepisy art. 217 § 1 i 2, art. 218 § 1 i art. 219 k.p.a. - odmówił wydania (...) zaświadczenia potwierdzającego samodzielność w/w lokalu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że aktualnie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w (...) toczy się postępowanie zmierzające do ustalenia legalności wykonania w lokalu otworów okiennych i drzwi wejściowych w ścianie od strony sąsiedniej działki nr (...) położonej przy ul. (...) w L.. Konsekwencją tego postępowania może być nakaz rozbiórki wykonanych samowolnie elementów i przywrócenie lokalu do stanu poprzedniego. Z posiadanych przez Urząd Miasta L. dokumentów archiwalnych i rejestrów nie wynika, aby na wykonanie ww. otworów okiennych i drzwiowych wydane zostało pozwolenie na budowę. Lokal znajduje się w Śródmieściu L. objętym ochroną konserwatorską. Nie dokonano zgłoszenia w trybie art. 71 ustawy Prawo budowlane zmiany sposobu użytkowania części budynku części budynku mieszkalnego przy ul. K. na cele użytkowe - winiarnię. W ewidencji gruntów i budynków Urzędu Miejskiego w L. brak jest informacji o istnieniu lokalu usługowego w w/w budynku. Z ewidencji tej wynika, że w skład nieruchomości wchodzi budynek mieszkalny i dwie komórki. Powyższe okoliczności uzasadniają przypuszczenie, że przebudowa lokalu i zmiana jego przeznaczenia nastąpiła samowolnie i bez uzgodnienia z L. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Wykonanie otworów stanowi samowolę budowlaną. W tej sytuacji zaświadczenie o samodzielności lokalu miałoby służyć usankcjonowaniu tej samowoli. W zażaleniu z dnia (...) października 2013 r. (...) zarzuciła między innymi, że uzasadnienie organu jest błędne "nie na temat", narusza ono dobro osobiste wnioskodawczyni, otwory okienne i drzwi wejściowe w ścianie południowej od strony nieruchomości nr (...) istniały od czasu istniały od czasu powstania budynku, czego dowodzi sporządzona na zlecenie strony w 2005 r. opinia architektoniczna. Skarżąca podniosła, że postępowanie w sprawach wydania zaświadczeń ma charakter uproszczony, co oznacza, że konieczne postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. odnosi się wyłącznie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów lub stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia jakiego rodzaju ewidencje i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych dysponentów. Organ w sposób niedopuszczalny przeprowadził postępowanie wyjaśniające poza własnym zbiorem danych w celu odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego. Prowadzone od wielu lat postępowanie organu nadzoru budowlanego – zainicjowane przez J. W., który w 2004 r. nabył nieruchomość nr (...), nie wyjaśniło tego, kiedy i kto wykonał wyżej wskazane otwory, jak i czy otwory te wykonano bez pozwolenia na budowę. Nieporozumieniem jest powoływanie się przez organ na zapisy w ewidencji gruntów i budynków ponieważ wszystkie kamienice w Śródmieściu L. są budynkami mieszkalnymi z funkcją usługowo - handlową w poziomie parteru kamienic. W tych okolicznościach zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a. organ miał obowiązek wydać pozytywne zaświadczenie ponieważ lokal spełniał kryteria lokalu samodzielnego w rozumieniu ustawy o własności lokali. Postanowieniem z dnia (...) grudnia 2013 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniło, że sporny lokal nie spełniał warunków określonych art. 2 ust.2 ustawy o własności lokali. Budynek, w którym znajduje się przedmiotowy lokal jest budynkiem mieszkalnym, co znajduje potwierdzenie w rejestrze gruntów i budynków. Akta sprawy nie zawierają natomiast pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy, czy też zgłoszenia takiej zmiany, wymaganych prawem budowlanym. Nie ma zatem zdaniem organu podstaw do wydania zaświadczenia na podstawie art. 218 k.p.a. o samodzielności spornego lokalu jako lokalu użytkowego. Nie bez znaczenia jest też okoliczność prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania – mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy -w sprawie samowoli budowlanej (wykonania bez zezwolenia otworów w ścianie). W skardze na powyższe postanowienie (...) zarzuciła naruszenie art. 217 § 2 pkt 1 i 2 oraz art. 218 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wydania zaświadczenia w sytuacji, gdy przedmiotowy lokal spełniał warunki lokalu samodzielnego przewidziane w ustawie o własności lokali. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Spełnienie tych wymagań stwierdza starosta w formie zaświadczenia (art. 2 ust. 3 w/w ustawy). Tryb wydawania przez organ administracji publicznej zaświadczeń regulują przepisy art. 217 – 220 k.p.a. Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (art. 217 § 1 k.p.a.). W myśl art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3 k.p.a.). Stosownie do treści art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Świetle art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zgodnie z art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z treści art. 220 § 1 k.p.a. wynika, że organ nie może żądać zaświadczenia ani oświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, jeżeli znane są one organowi z urzędu (pkt 1). Zasada powyższa ma zastosowanie (według pkt 2) jeśli takie dane możliwe są do ustalenia przez organ na podstawie: a/ posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych, b/rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których organ ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, c/ wymiany informacji z innym podmiotem publicznym na zasadach określonych w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, d/przedstawionych przez zainteresowanego do wglądu dokumentów urzędowych (dowodu osobistego, dowodów rejestracyjnych i innych). Poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazują, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. spełnia tylko pomocniczą rolę w ustaleniu treści zaświadczenia, bo główną rolę przypisuje się danym wynikającym z ewidencji, rejestru, wykazu, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalonych innymi technikami, a będących w posiadaniu organu (tak NSA w wyroku z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 605/12). Celem postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń jest między innymi ustalenie, czy z dokumentacji posiadanej przez organ wynikają fakty, których potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o zaświadczenie. Organ zaświadcza jedynie o tym, co jest w jego ewidencji, rejestrach bądź innych danych (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 229/13). Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżonym postanowieniem zasadnie odmówiono wydania zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokalu użytkowego znajdującego się w budynku przy ulicy K. w L. W świetle dokumentów posiadanych i zgromadzonych przez organ, budynek ten jest budynkiem mieszkalnym. Świadczy o tym wypis z rejestru gruntów i budynków z dnia (...) września 2013 r. (k. 25 akt adm.). Skarżąca nie występowała o zmianę sposobu użytkowania spornego lokalu. Bez znaczenia jest więc oświadczenie zawarte w zażaleniu skarżącej z dnia (...) października 2013 r., że lokal użytkowy będący winiarnią jest w jej posiadaniu od 1995 r. W ewidencji gruntów i budynków Urzędu Miejskiego w L. nie ma bowiem informacji o istnieniu lokalu usługowego w w/w budynku mieszkalnym, pochodzącym z XIX wieku. Według informacji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. z dnia (...) marca 2005 r. (k. 39 akt adm.), budynek wzniesiono około 1880 r. z przeznaczeniem wszystkich pomieszczeń na cele mieszkalne. Jak wynika z treści art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, samodzielny lokal powinien być nie tylko wydzielony trwałymi ścianami w obrębie budynku, ale również być wykorzystywany (użytkowany) zgodnie z jego przeznaczeniem. Dołączony przez skarżącą - do wniosku o wydanie zaświadczenia - projekt wyodrębnienia samodzielnych lokali istniejących w budynku przy ul. K. w L. (k. 21- 24 akt adm.), nie uzasadnia zatem stanowiska o prawnej możliwości wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego. Podobnie należy ocenić fakt podnoszony przez skarżącą, że lokal od 1945 r. pełnił na przemian funkcję piwiarni, kawiarni i winiarni. W świetle omawianych przepisów dane o samodzielności lokalu użytkowego mają wynikać z dostępnych organowi informacji pochodzących z ewidencji, rejestrów lub zbioru dokumentów. Zdaniem Sądu, w zaistniałej sytuacji odmowa wydania zaświadczenia jest czynnością prawidłową. Przemawia za tym dodatkowo okoliczność, że organ nadzoru budowlanego prowadzi aktualnie postępowanie w przedmiocie samowolnego wykonania otworów okiennych i drzwi wejściowych w ścianie lokalu od strony sąsiedniej działki nr (...). Potwierdzenie przez organ samodzielności lokalu "winiarni" pozostawałoby w sprzeczności z treścią omawianych wyżej przepisów regulujących tryb wydawania zaświadczeń. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 z zm.) oddalił skargę. ----------------------- 1