III SA/Lu 109/25
WyrokWSA w Lublinie2025-05-08
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Anna Strzelec, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka wykonująca międzynarodowy przewóz drogowy towarów, będąca jednocześnie ich nabywcą i odbiorcą, wykonuje przewóz na potrzeby własne, a tym samym czy podlega obowiązkowi posiadania zezwolenia na taki przewóz zgodnie z ustawą o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka wykonująca międzynarodowy przewóz towarów, które sama zakupiła i które są przewożone do jej własnego przedsiębiorstwa, nawet jeśli następnie je odsprzedaje, wykonuje przewóz na potrzeby własne. Taki przewóz, jeśli jest wykonywany przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w UE/EFTA, wymaga zezwolenia. Brak takiego zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że umowa UE-Ukraina dotyczy wyłącznie przewozów zarobkowych, a w przypadku przewozów na potrzeby własne zastosowanie mają przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz umowa polsko-ukraińska.Stan faktyczny
Spółka S. G. z Ukrainy została ukarana karą pieniężną w wysokości 12 000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego dwutlenku węgla bez wymaganego zezwolenia. Organy administracji uznały, że spółka wykonywała przewóz na potrzeby własne, pomocniczo w stosunku do swojej podstawowej działalności (produkcja gazów przemysłowych). Spółka kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że przewóz miał charakter zarobkowy i był zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na mocy umowy UE-Ukraina. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 4 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 listopada 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością S. G. z siedzibą w Ukrainie (dalej też jako "skarżąca spółka", "spółka", "strona skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia 1 lipca 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 14 lutego 2024 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w Dorohusku został poddany kontroli pojazd członowy o nr rej. [...], kierowcą, którego był obywatel Ukrainy O. V., wykonujący przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na rzecz przewoźnika drogowego – ukraińskiej spółki S. G.. Kierowca zgłosił do odprawy celnej towar w postaci ciekłego dwutlenku węgla ONECON (CN28112100) o masie netto 20180 kg, przewożony za zgłoszeniem celnym MRN [...] Nadawcą towaru była G. A. P., a odbiorcą skarżąca spółka.
W trakcie kontroli stwierdzono, że skarżąca spółka wykonywała przewóz na potrzeby własne (przewóz niezarobkowy), na wykonywanie, którego wymagane jest zezwolenie, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, ze zm.), dalej także jako "u.t.d.".
Kierujący pojazdem nie posiadał w pojeździe i nie okazał na żądanie funkcjonariuszy służby celno-skarbowej zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielonej przewoźnikowi wykonującemu przewóz drogowy ważnego w dniu kontroli, nie przedłożył również zezwolenia wielokrotnego, wielostronnego EKMT.
Wobec stwierdzonego naruszenia, zgodnie z art. 94 ust. 3 u.t.d. pobrano kaucję w wysokości 12000 zł, tj. kwocie odpowiadającej przewidywanej karze pieniężnej. Na okoliczność kontroli sporządzono protokół kontroli drogowej numer [...] z 14 lutego 2024 r. oraz wykonano kserokopie okazanych dokumentów, tj. dowodu rejestracyjnego ciągnika samochodowego i naczepy ciężarowej, paszportu, międzynarodowego samochodowego listu przewozowego CMR z dnia 13 lutego 2024 r., zgłoszenia celnego oraz faktury z dnia 13 lutego 2024 r., licencji wydanej przez Ministerstwo Transportu i Komunikacji Ukrainy dla skarżącej spółki.
Postanowieniem z dnia 27 marca 2024 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, opisanego w protokole kontroli jako naruszenie z lp. 1.12 i lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
W trakcie postępowania pełnomocnik skarżącej spółki przesłał umowę o pracę wraz z tłumaczeniem na język polski poświadczającą zatrudnienie kierowcy w skarżącej spółce oraz przedstawił stanowisko, że przedmiotowy transport odbywał się w celach zarobkowych, a nie na potrzeby własne. Celem wykazania przedmiotowej okoliczności przedłożono następujące dokumenty:
- Aneks nr 1 do umowy nr [...] z dnia 02.01.2024 roku zawarty pomiędzy Spółką, a kontrahentem spółką O. G.,
- potwierdzenie dostawy towaru w dniu 25.02.2024 (masa ładunku w tonach - 20,50),
- załadunek towaru nr [...] i informacja o ładunku,
- fakturę sprzedaży nr [...] z 20.02.2024 za 20.50 T.
Decyzją z dnia 1 lipca 2024 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej "organ I instancji") nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 12000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia, zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. i stosownie do Ip. 3.1 załącznika nr 3 do przedmiotowej ustawy oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej niewyposażenia kierowcy w odpowiednie zezwolenie, wymagane zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 572), dalej "k.p.a." w związku z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie organu I instancji z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że transport drogowy towarów (kod klasyfikacji działalności gospodarczej KVED 49.41) jest wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej tj. produkcja gazu przemysłowego (kod klasyfikacji działalności gospodarczej KVED 20.11). oraz że zostały łącznie spełnione wszystkie warunki określone w art. 4 u.t.d. Natomiast przedłożone przez spółkę w postępowaniu dokumenty potwierdzają wyłącznie to, że przewóz towaru w postaci ciekłego dwutlenku węgla był realizowany w związku z prowadzoną przez przewoźnika działalnością gospodarczą. Organ I instancji podkreślił również, że przewożony przy przewozach na potrzeby własne towar nie musi być przeznaczony do wykorzystania przez przedsiębiorcę.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, na skutek złożonego przez spółkę odwołania od decyzji organu I instancji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej "organ odwoławczy", organ II instancji", "organ") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności, odwołując się do regulacji ustawy o transporcie drogowym, wyjaśnił, że dopuszczalna masa całkowita wynosi 54500 kg (20500 kg – pojazdu samochodowego, 34000 kg-naczepy ciężarowej), natomiast masa własna pojazdów bez ładunku wynosi 18757 kg (10340 kg - pojazd samochodowy, 8417 kg - naczepa). Obliczona ładowność środka przewozowego będąca różnicą dopuszczalnej masy całkowitej i masy własnej wynosi 35743 kg. Przedmiotowe skutkuje brakiem wyłączenia określonego w art. 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) i pkt 2a), tym samym do przewozu drogowego wykonywanego w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie regulacje ustawy o transporcie drogowym.
Następnie organ II instancji przytoczył definicji przewozu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego ,przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) oraz niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego i podzielił stanowisko organu I instancji, że w sprawie zostały łącznie spełnione wszystkie warunki określone w art. 4 u.t.d., tj. pojazd prowadzony był przez pracownika podmiotu – O. V., podmiot posiada tytuł prawny do używania pojazdu samochodowego, zakupiony towar - ciekły dwutlenek węgla był przewożony do przedsiębiorstwa na jego własną działalność gospodarczą. Z dokumentów przesłanych przez stronę jednoznacznie wynika, że przewóz towaru w postaci dwutlenku węgla realizowany był przez przewoźnika w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Organ II instancji podzielił również stanowisko organu I instancji, że przedsiębiorca dokonujący przewozu towaru na potrzeby własne nie jest zobowiązany do jego wykorzystania.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że jednym z dokumentów (przedłożonych do kontroli przez kierującego pojazdem) potwierdzających fakt, że odbiorca towaru jest tożsamy z przewoźnikiem drogowym jest międzynarodowy drogowy list przewozowy CMR nr [...] z dnia 13 lutego 2024 r. Wskazał, że ze zgłoszenia celnego [...] oraz faktury nr [...] wynika, że skarżąca spółka zakupiła w G. A. Z. A. P. S.A. ciekły dwutlenek węgla, który został objęty procedurą wywozu. Eksporterem jest sprzedawca, zaś odbiorcą spółka. Z dokumentów tych wynikają także warunki dostawy, w tym przypadku F. P.. Reguła ta oznacza, że sprzedawca musi dostarczyć towar ze wszystkimi wymaganymi dokumentami w P.. Dalej towar jest odbierany przez kupującego. To oznacza, że skarżąca spółka wykonywała przewóz tego towaru na własne potrzeby. Kontrolowany transport odbywał się na trasie P. - Drogowe Przejście Graniczne w [...]. W sytuacji rozpoczęcia międzynarodowego przewozu drogowego w miejscu nadania przesyłki, przekroczenie granicy Rzeczypospolitej Polskiej podczas wykonywania takiego przewozu przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - skutkuje wymogiem posiadania zezwolenia na podstawie art. 28 ust. 1 u.t.d. Zgodnie natomiast 28a ust. 3 u.t.d. kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździć i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1.
Odnosząc się do zarzutów spółki co do naruszenia umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z 29 czerwca 2022 r. (Dz. Urz. UE L 179 z dnia 6 lipca 2022 r. str. 4), dalej "umowa Unia Europejska – Ukraina", organ odwoławczy zauważył, że nie może mieć ona w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy wyłącznie przewoźników drogowych wykonujących zarobkowo przewozy drogowe towarów w relacji dwustronnej i tranzytowej (transportem towarów w celach handlowych). Natomiast skarżąca spółka wykonywała niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy (przewóz na potrzeby własne), który nie podlegał pod regulacje przedmiotowej umowy.
Organ II instancji podniósł, że w przypadkach, których nie obejmują postanowienia umowy między Unią Europejską, a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów, tj. w przypadku przewozów na potrzeby własne, zastosowanie mają postanowienia Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzonej w Warszawie w dniu 18 maja 1992 r. (M.P. z 2002 r. Nr 6 poz, 125), dalej "umowa" lub "umowa z Ukrainą" oraz ustawy o transporcie drogowym. Obowiązek posiadania zezwolenia przez obywateli ukraińskich wynika z postanowień niniejszej umowy (art. 6 umowy), gdyż kontrolowany przewóz nie zawierał się w katalogu przewozów zwolnionych z konieczności posiadania zezwolenia wymienionych w art. 7 ust. 1 umowy zawartej z Ukrainą.
Organ zauważył również, że regulacja art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d., zgodnie z którą, kierowca pojazdu, wykonując przewóz drogowy rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym, powinien mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu kontroli dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym, pozostaje w ścisłym związku z postanowieniami art. 13 ust. 1 umowy z Ukrainą, co oznacza, że przewoźnik, który nie okazał w dniu kontroli właściwego zezwolenia dla konkretnej operacji przewozu, nie posiadał wymaganego - zarówno przepisami prawa polskiego, jak i stosownie do postanowień umowy z Ukrainą – zezwolenia.
Organ II instancji zwrócił także uwagę na treść komunikatu, zamieszczonego na stronie internetowej Stowarzyszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych Ukrainy (http://www.asmap.org.ua/index1.php?idt=68960&laneid=1), z którego wynika, że w sytuacji, kiedy przewoźnik pełni jednocześnie rolę importera i przewoźnika, organy regulacyjne wymagają od przewoźników posiadania zezwolenia na transport. Z uwagi na fakt, że na rok 2024 Ukraina i Polska nie dokonały wymiany zezwoleń zagranicznych, w przypadku przewozu towarów, gdy przewoźnicy pełnią jednocześnie rolę importera i przewoźnika, powinni zaplanować transport z wykorzystaniem zezwolenia ECMT. Zezwolenia EKMT są dokumentami upoważniającymi do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego towarów pomiędzy państwami członkowskimi stowarzyszonymi w ramach Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu (obecnie Międzynarodowym Forum Transportu), powołanej do życia protokołem sporządzonym w Brukseli dnia 17 października 1953 r., do którego Rzeczpospolita Polska przystąpiła w 1993 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 116, poz. 518).
W świetle powyższego organ ocenił, że przedmiotowy przewóz drogowy wykonywany był z naruszeniem art. 28 ust. 1 i art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d. i organ I instancji zasadnie nałożył na spółkę karę pieniężną w kwocie [...]zł, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał także działanie organu I instancji, co do umorzenia postępowania w części dotyczącej niewyposażenia kierowcy w odpowiednie zezwolenie, wymagane zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d. i opisane w Ip. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy. Zdaniem organu II instancji, skoro przewoźnik w trakcie kontroli w ogóle nie dysponował zezwoleniem, to oczywistym jest, że nie mógł wyposażyć kierowcy w ten dokument. Z opisu naruszenia z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. wynika bowiem, że dotyczy ono sytuacji, gdy wymagany dokument w sensie formalnym istnieje (występuje w obrocie prawnym), jednak przewoźnik drogowy nie wyposażył kierowcy w ten dokument (kierowca nie posiada go podczas wykonywania przewozu). W okolicznościach niniejszej sprawy taka sytuacja nie miała miejsca.
W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie znajduje także zastosowania art. 92c u.t.d. Dodał, że spółka przy dołożeniu należytej staranności przy organizacji międzynarodowych przewozów towarów, jako przewoźnik mogła nie dopuścić do powstania naruszenia przepisów prawa mających zastosowanie, poprzez zaopatrzenie kierowcy w ważne zezwolenie. Za stwierdzone w sprawie naruszenie nie została także nałożona na spółkę kara przez inny uprawniony organ, a od dnia ujawnienia naruszenia (14 lutego 2024 r.) nie upłynął okres 2 lat.
Odnosząc się z kolei do wniosku dowodowego z przesłuchania strony na okoliczność jej podstawowej działalności, organ odwoławczy odmówił jego przeprowadzenia. W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania niniejszej decyzji. Fakt zakupu gazu i jego import na Ukrainę, a następnie jego sprzedaż innym podmiotom nie oznacza przewozu o charakterze zarobkowym. Organ podkreślił, że w świetle dokumentów celnych i transportowych to spółka dokonała zakupu towaru w Z. A. P. S.A. i towar ten został objęty procedurą wywozu, i jest jego odbiorcą. Ponadto przedłożone w trakcie postępowania dowody w postaci faktur sprzedaży, umów i dokumentów załadunkowych, wskazują na transport gazu z magazynu dostawcy, czyli spółki, a nie potwierdzają, że spółka dokonywała zarobkowego przewozu drogowego.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie zachowano również wszystkie standardy postępowania administracyjnego.
Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję organu odwoławczego z dnia 4 listopada 2024 r., zaskarżając niniejszą decyzję w całości. Spółka zaskarżonej decyzji postawiła zarzuty naruszenia przepisów:
1. Prawa materialnego, tj.:
- art. 4 pkt 4, 6 i 19 u.t.d. oraz art. 28 ust. 1 u.t.d., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że skarżąca spółka wykonywała niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności firmy,
- art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) i ust. 3 u.t.d., poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcia, iż doszło do jego naruszenia przez stronę skarżącą poprzez brak odpowiedniego zezwolenia, w sytuacji gdy spółka nie ma obowiązku posiadania takiego zwolnienia, ponieważ w aktualnym stanie prawnym spółka, która wykonuje wyłącznie przewozy zarobkowe, jest zwolniona z mocy prawa z tego obowiązku,
- art. 28 ust. 1 u.t.d., poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące przyjęciem, że strona skarżąca nie posiadała wymaganego zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu i w ten sposób naruszyła przepisy ustawy o transporcie drogowym, co skutkowało nałożeniem na nią kary,
- art. 92a ust. 1 i ust. 7 i art. 93 ust. 1 i 2 u.t.d., poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące nałożeniem na stronę skarżącą kary w wysokości 12000 zł, w sytuacji gdy spółka nie dopuściła się żadnego przewinienia i nie było podstaw do ukarania jej karą pieniężną,
- art. 92a ust. 7 pkt. 2 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie i brak postanowienia o przekazaniu pobranej kaucji na rachunek skarżącej spółki,
- umowy z dnia 29 czerwca 2022 r. zawartej pomiędzy Unia Europejska a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów, poprzez jej niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że strona skarżąca zobowiązana była posiadać zezwolenie, choć w rzeczywistości na podstawie umowy była i nadal jest zwolniona z obowiązku posiadania zezwolenia na transport międzynarodowy;
- umowy z dnia 18 maja1992 r. zawartej pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach, poprzez jej zastosowanie, i przyjęcie, że przewóz dokonywany przez stronę skarżącą wymagał uzyskania zezwolenia,
- art. 9 w zw. z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nieuwzględnienie przepisów prawa międzynarodowego - umowy z Unią Europejską;
2. Postępowania administracyjnego, tj.:
- art. 7, art. 75 §1, art. 77 § 1, art.78 i art. 80 k.p.a. oraz art. 86 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania materiału, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania M. M., w sytuacji gdy był on istotny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz błędne rozpatrzenie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, przez co organ wadliwie przyjął, że wykonywany w dniu 14 lutego 2024 r. transport międzynarodowy miał charakter pomocniczy niezarobkowy, w sytuacji gdy nie jest to działalność strony skarżącej o charakterze pomocniczym, a stanowi podstawową jej działalność i jej główne źródło przychodu, a transport w dniu 14 lutego 2024 r. miał charakter zarobkowy, co końcowo spowodowało wydanie wadliwej decyzji,
- art. 8 k.p.a, poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania strony do organów państwa,
- art. 107 § 3 k.p.a, przez sporządzenie niewystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, niewyjaśniającego przesłanek faktycznych i prawnych wydanego rozstrzygnięcia poprzez brak wskazania na czym miał polegać pomocniczy charakter transportu, w sytuacji gdy służebny charakter transportu wpływa na to, czy transport można, czy też nie można, zakwalifikować jako transport na potrzeby własne.
W oparciu o tak postawione zarzuty spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w zaskarżonej części oraz umarzenie postępowania i nakazanie zwrotu stronie skarżącej pobranej kaucji a także o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi spółka przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów, ponownie podkreślając zarobkowy charakter kontrolowanego przewozu. Spółka podniosła, że pierwotnie, w okresie rejestrowania spółki, jako jedną z działalności spółki była produkcja gazów przemysłowych w postaci np. tlenu, azotu, gazu technicznego, gazu medycznego i spożywczego. Obecnie jednak, w zmienionej rzeczywistości, działalność ta stanowi niewielki procent działalności stront skarżącej. Strona skarżąca co do zasady skupia się na działalności związanej z transportem ciężarowym zakontraktowanego towaru. W dniu 14 lutego 2024 r. skarżąca spółka wykonywała zakontraktowany przewóz, którym transportowała zamówiony przez kontrahentów towar. Towar został w różnych dniach dostarczony klientom, co wynika z dołączonych w postępowaniu dokumentów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z dnia 29 kwietnia 2025 r. spółka uzupełniła argumentację skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
Kontroli pod względem legalności została poddana decyzja organu odwoławczego wydana w przedmiocie nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 12000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Stosownie do treści art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie (...). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12000 zł, z wyjątkami nie mającymi w sprawie zastosowania (art. 92a ust. 3 u.t.d.).
Przepis art. 92a ust. 7 u.t.d. wskazuje, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Pod lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione zostało naruszenie polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia. Naruszenie to jest sankcjonowane karą w wysokości 12000 zł.
Stosownie do treści art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d., kierowca pojazdu, wykonując przewóz drogowy rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym, winien mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu kontroli dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.
W art. 29b u.t.d. ustawodawca zawarł delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia m.in. sposobu wypełniania blankietów zezwoleń, o których mowa w art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 oraz wzorów zezwoleń, o których mowa w art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 - uwzględniając warunki wykorzystania zezwoleń określone w dwustronnych umowach międzynarodowych o wykonywaniu przewozów drogowych oraz zakres niezbędnych danych umieszczonych w zezwoleniach. W oparciu o to umocowanie Minister Infrastruktury i Rozwoju wydał rozporządzenie z 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz drogowy przewóz kabotażowy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1564). Przepis art. 28a ust. 3 u.t.d. stanowi z kolei, że kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździć i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. Stosownie do postanowień ust. 1 cyt. wyżej artykułu, zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust. 2 tego artykułu).
W świetle treści art. 4 pkt 3 i pkt 6a u.t.d., przewóz drogowy oznacza transport drogowy (w tym międzynarodowy transport drogowy) lub niezarobkowy przewóz drogowy. Niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy, to przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 6 u.t.d.).
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowej kwalifikacji wykonywanego przez skarżącego przewozu.
W ocenie organu, skarżąca spółka w dniu 14 lutego 2024 r. wykonywała niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, co wymagało posiadania przez stronę odpowiedniego zezwolenia w świetle regulacji zarówno przepisów u.t.d. jak i postanowień umowy z Ukrainą.
W ocenie skarżącej spółki, wykonywany przewóz miał charakter zarobkowy, a w konsekwencji, na mocy postanowień umowy Unia Europejska – Ukraina, strona skarżąca z obowiązku posiadania zezwolenia na skontrolowany przewóz była zwolniona.
W ocenie sądu, rację w tym sporze należy przyznać organowi, a zarzuty skargi są bezzasadne.
Przede wszystkim nie budzi wątpliwości i nie było przez stronę skarżącą kwestionowane, że do kontrolowanego przewozu znajdowały zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym z tej przyczyny, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego w niniejszej sprawie zespołu pojazdów, wynosiła łącznie 54500 kg. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 i 2a u.t.d. przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony: a) w krajowym transporcie drogowym rzeczy, w przypadku gdy przedsiębiorca wykonuje wyłącznie krajowy transport drogowy rzeczy, b) w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (pkt 2) oraz o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 tony w transporcie drogowym rzeczy (pkt 2a).
Stosownie z kolei do regulacji art. 4 pkt 4 u.t.d., niezarobkowy przewóz drogowy, czyli przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym z przedłożonego przez spółkę wyciągu z Ogólnego Krajowego Rejestru Osób prawnych, Osób Fizycznych Przedsiębiorców i Organizacji Społecznych, wynika jednoznacznie, że podstawowa działalność gospodarcza spółki, to produkcji gazów przemysłowych (kod klasyfikacji działalności gospodarczej KVED 20.11). Ciężarowy transport samochodowy (kod klasyfikacji działalności gospodarczej KVED 49.41) został wymieniony na czwartej pozycji. Stanowisko skargi, że "w zmienionej rzeczywistości (...). Skarżąca co do zasady skupia się na działalności związanej z transportem ciężarowym zakontraktowanego towaru." nie zmienia prawidłowej oceny organu, że kontrolowany transport drogowy był wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej spółki, tj. produkcji gazów przemysłowych.
Postępowanie administracyjne wykazało również, co także nie było kwestionowane, że pojazd prowadzony był przez pracownika kontrolowanej spółki – O. V., a spółka posiadała tytuł prawny do używania skontrolowanego pojazdu (zob. m.in. protokół przesłuchania świadka z dnia 14 lutego 2024 r., umowa o pracę wraz z tłumaczeniem , dowody rejestracyjne pojazdów).
Nie było też sporne, że przewożony towar w postaci ciekłego dwutlenek węgla został zakupiony przez skarżącą spółkę, co wynika wprost zarówno z faktury nr [...] z dnia 13 lutego 2024 r., jak i ze zgłoszenia celnego. Skarżąca spółka zakupiła w G. A. Z. A. P. S.A. ciekły dwutlenek węgla, który został objęty procedurą wywozu. Eksporterem był sprzedawca, zaś odbiorcą skarżąca spółka z warunkami dostawy - F. P.. Reguła ta oznacza, że sprzedawca musi dostarczyć towar ze wszystkimi wymaganymi dokumentami w P.. Dalej towar jest odbierany przez kupującego i to kupujący jest zobowiązany do pokrycia kosztów, a także do dopełnienia formalności związanych zarówno z importem towarów, jak i ich transportem od momentu dostarczenia ich przez sprzedającego. Fakt, że odbiorca towaru jest tożsamy z przewoźnikiem drogowym potwierdza międzynarodowy drogowy list przewozowy CMR [...] z dnia 13 lutego 2024 r.
Prawidłowej oceny organu, że przewóz towaru w postaci dwutlenku węgla realizowany był przez przewoźnika na jego własne potrzeby, pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (produkcja gazów przemysłowych), nie zmienia fakt jego dalszej odsprzedaży, co akcentowała strona skarżąca. Skarżąca przedłożyła na etapie postępowania dokumenty mające wykazać, że wykonywała wcześniej zakontraktowany przewóz, którym transportowała zamówiony przez kontrahentów towar. Akcentowała, że za wykonana usługę, w tym transport oraz sprzedaż otrzymała zapłatę.
W kontekście powyższego, po pierwsze podzielić należy stanowisko organu, że przedsiębiorca dokonujący przewozu towaru na potrzeby własne nie jest zobowiązany do jego wykorzystania. W art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d., wskazano, że w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin. Konstrukcja przepisu art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. określającego okoliczności, które muszą zostać spełnione, aby przejazd pojazdu z ładunkiem został uznany za przewóz na potrzeby własne, a zwłaszcza użycie spójników "lub" wskazuje, że wystarczy zaistnienie jednego z wymienionych tam przypadków. Z powołanego art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. wynika wprost, że wystarczy, aby nastąpiła którakolwiek z sytuacji wskazanych w tym przepisie.
Po drugie, zgodzić się także należy z organem odwoławczym, że fakt zakupu gazu i jego import na Ukrainę, a następnie jego sprzedaż innym podmiotom nie oznacza przewozu o charakterze zarobkowym. W świetle dokumentów celnych i transportowych to skarżąca dokonała zakupu towaru w Z. A. P. S.A. i towar ten został objęty procedurą wywozu i to skarżąca była jego odbiorcą. Ponadto, jak zauważył organ, a skarżąca tych ustaleń nie podważyła przedłożone w trakcie postępowania dowody w postaci faktur sprzedaży, umów i dokumentów załadunkowych, wskazują na transport gazu z magazynu dostawcy, czyli skarżącej spółki, a nie potwierdzają, że spółka dokonywała zarobkowego przewozu drogowego.
I po trzecie, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie kwestionując nawet stanowiska skarżącej, w tym co do zapłaty za koszty transportu, to uznać należy, że okoliczności te dotyczą wyłącznie rozliczeń pomiędzy skarżącą a jej kontrahentami, a zatem są kwestią ceny i pozostają bez wpływu na prawidłową ocenę organu, co do rodzaju skontrolowanego w dniu 14 lutego 2024 r. przewozu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa. Powołany natomiast przez stronę skarżąca wyrok NSA w sprawie sygn. akt I OSK 1600/06 zapadł w odmiennych okolicznościach faktycznych i nie może mieć przełożenia na wynik sprawy niniejszej.
W konsekwencji zatem prawidłowa była ocena organów co do braku podstaw do zastosowania w sprawie postanowień umowy Unia Europejska – Ukraina, a zarzuty skargi w tym zakresie użąć należy za chybione.
W ocenie sądu wykładnia postanowień powyższej umowy nie budzi wątpliwości. Z przedmiotowej umowy wynika między innymi, że jej celem jest tymczasowe ułatwienie drogowego transportu towarowego między i przez terytorium Unii Europejskiej i Ukrainy poprzez przyznanie dodatkowych praw tranzytu i przewozu towarów między Stronami przewoźnikom mającym siedzibę na terytorium jednej ze Stron w związku ze skutkami prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie i poważnymi zakłóceniami, jakie stwarza ona dla wszystkich rodzajów transportu w tym państwie (art. 1 ust. 1). Niniejsza umowa ma zastosowanie do tranzytu i międzynarodowego przewozu drogowego towarów między Stronami wykonywanego zarobkowo i pozostaje bez uszczerbku dla stosowania zasad ustanowionych przez wielostronny system kontyngentów Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu w ramach Międzynarodowego Forum Transportu. Przewóz drogowy towarów w obrębie państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub między państwami członkowskimi Unii Europejskiej pozostaje poza zakresem stosowania niniejszej Umowy. Tranzyt przez terytorium drugiej Strony w celu przewozu towarów między państwami trzecimi nie jest objęty niniejszą Umową (art. 2 ust. 1). Z kolei w świetle postanowień tej umowy i dla jej celów "przewoźnik drogowy towarów" oznacza osobę fizyczną lub prawną zajmującą się transportem towarów w celach handlowych, mającą siedzibę na terytorium Strony zgodnie z prawem tej Strony i posiadającą zezwolenie wydane przez tę Stronę na zarobkowe wykonywanie międzynarodowego transportu towarów za pomocą pojazdów silnikowych lub zespołów pojazdów (art. 3 pkt 2).
W kontekście zarzutów skargi, że "organ (...) winien był w pierwszej kolejności dokonać wykładni art. 2 ust. 1 Umowy z UE, ustalając jaki był cel Umowy z UE i zgodny zamiar jej stron, a nie przyjmować a priori, że jeśli w polskiej wersji językowej w art. 2 ust 1 Umowy z UE jest mowa o transporcie zarobkowym, to automatycznie należy przyjąć, że jej postanowienia zostają wyłączone", dodać tylko można, że językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z ustawą z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2024 r. poz. 1556), jest język polski i to treść umowy w języku polskim stanowi podstawę ewentualnych działań organów administracji.
W ocenie sądu, stanowisko organu, że umowa Unia Europejska - Ukraina dotyczy wyłącznie przewoźników drogowych wykonujących zarobkowo przewozy drogowe towarów w relacji dwustronnej i tranzytowej jest w pełni prawidłowe, a cel handlowy transportu towarów został wprost wyartykułowany w definicji przewoźnika.
Zarzut skargi co do naruszenia art. 9 w zw. z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uznać zatem należy za bezpodstawny.
Słusznie również organ odwoławczy podnosi, że w przypadkach, których nie obejmują postanowienia umowy Unia Europejska – Ukraina zastosowanie znajdą postanowienia umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych.
Z powołanego wyżej art. 28 ust. 1 u.t.d. wprost bowiem wynika, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej (...), wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 5 umowy z Ukrainą, przewoźnicy każdej Umawiającej się Strony mogą wykonywać przewozy ładunków oraz wykonywać przejazdy w stanie próżnym: a) między miejscem położonym na terytorium jednej Umawiającej się Strony a miejscem położonym na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, b) w tranzycie przez terytorium drugiej Umawiającej się Strony. Art. 6 ust. 1 i 2 przedmiotowej umowy stanowi z kolei, że z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7, przewozy ładunków wymienione w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony. Właściwe władze Umawiających się Stron przekazują sobie wzajemnie zezwolenia, wymienione w ustępie 1 niniejszego artykułu. Zwolnienia z wymogu zezwoleń, o których mowa w art. 7 umowy z oczywistych względów nie mają w sprawie zastosowania, gdyż zgodnie z tym przepisem nie wymagają zezwoleń przewozy: a) rzeczy przesiedlenia, b) materiałów i przedmiotów, w tym dzieł sztuki, przeznaczonych na targi, wystawy lub na imprezy o charakterze niehandlowym na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, c) sprzętu, przedmiotów i zwierząt przeznaczonych na imprezy teatralne, muzyczne, filmowe lub sportowe, dla cyrków, targów, kiermaszy na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, d) sprzętu przeznaczonego dla wykonywania zapisów radiofonicznych, zdjęć filmowych lub telewizyjnych, e) zwłok, f) pojazdów uszkodzonych.
Trafnie również organ odwoławczy zwrócił uwagę na brzmienie art. 13 ust. 1 przedmiotowej umowy, który stanowi, że przewoźnicy jednej Umawiającej się Strony, jak również załogi pojazdów powinni przestrzegać podczas swojego pobytu na terytorium drugiej Umawiającej się Strony przepisów prawnych obowiązujących na tym terytorium, dotyczących w szczególności przewozów i ruchu drogowego.
W tym stanie faktycznym i prawnym trafna jest ocena organu, że kontrolowany przewóz drogowy wykonywany był z naruszeniem art. 28 ust. 1 i art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o transporcie drogowym.
Zwrócić przy tym uwagę należy, że organ miał na względzie okoliczność, iż na rok 2024 Ukraina i Polska nie dokonały wymiany zezwoleń zagranicznych, zgodnie z art. 8 ust. 1 umowy, który stanowi, iż zezwolenia na wykonywanie przewozów ładunków są wydawane w granicach kontyngentów ustalanych wspólnym porozumieniem każdego roku przez właściwe władze Umawiających się Stron. Jednakże taki stan rzeczy powinien być znany stronie skarżącej jako profesjonalnemu przewoźnikowi, albowiem jak ustaliły organy, a strona tych ustaleń nie podważała na stronie internetowej Stowarzyszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych Ukrainy (AsMAP UE) zamieszczono komunikat (komunikat z roboczym tłumaczeniem w aktach sprawy - k. [...]), z którego wynika, że w sytuacji, kiedy przewoźnik pełni jednocześnie rolę importera i przewoźnika, organy regulacyjne wymagają od przewoźników posiadania zezwolenia na transport. Z uwagi na fakt, że na rok 2024 Ukraina i Polska nie dokonały wymiany zezwoleń zagranicznych, w przypadku przewozu towarów, gdy przewoźnicy pełnią jednocześnie rolę importera i przewoźnika, winni zaplanować transport z wykorzystaniem zezwolenia EKMT.
Zezwolenie EKMT, jak wyjaśnił organ II instancji, jest dokumentem upoważniającymi do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego towarów pomiędzy państwami członkowskimi stowarzyszonymi w ramach Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu (obecnie Międzynarodowym Forum Transportu), powołanej do życia protokołem sporządzonym w Brukseli dnia 17 października 1953 r. Zarówno Rzeczpospolita Polska, jak i Ukraina są państwami członkowskimi EKMT. Zezwolenia te są wielokrotne, wielostronne i przyznawane są z reguły na okres 1 roku. Na ich podstawie można wykonywać przewozy między krajami członkowskimi EKMT oraz w tranzycie przez ich terytoria.
Nie budzi wątpliwości, że skarżąca spółka takiego zezwolenia wielostronnego nie okazała, choć przyznała, że do czasu zawarcia umowy Unia Europejska-Ukraina z takich zezwoleń korzystała. Spółka w skardze podnosiła, że powołany wyżej komunikat to tylko rekomendacja na czas stanu przejściowego jaki zaistniał w związku z problemami w transporcie. Oczywiście przewoźnik nie musiał się do tego komunikatu stosować, ale nie może zapominać, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, którą ponosi na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., ma charakter obiektywny i niezaleny od winy. Dla potwierdzenia zaistnienia tej odpowiedzialności wystarczające jest zatem samo stwierdzenie naruszenia, nawet jeżeli powstało ono w sposób niezawiniony.
Nie można zgodzić się twierdzeniem skargi, że organ w sposób wadliwy ustalił stan faktyczny w sprawie niniejszej. Skarżąca w skardze podnosiła, że wykonując transport w takim samym stanie faktycznym jak w niniejszej sprawie do początku 2024 r., zarówno ona jak i inni ukraińscy przewoźnicy swobodnie przekraczali polską granicę bez konieczności okazywania się zezwoleniem, a polskie organy i służby celne, do chwili nienawarstwienia się konfliktu interesów pomiędzy polskimi i ukraińskimi przewoźnikami, w sposób właściwy interpretowały przepisy umowy z UE. Takie twierdzenia nie zostały jednak poparte jakimkolwiek dowodem i uznać je należy za dowolne. Z tych już względów stawiany zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. uznać należy za chybiony. Ponadto, wyrażona w art. 8 § 2 k.p.a. norma prawna zawiera raczej postulat realizacji przez organ administracyjny w takich samych okolicznościach faktycznych i prawnych uzasadnionych oczekiwań strony, a nie prawem usankcjonowaną powinność organu i pewność strony co do uzyskania określonego rozstrzygnięcia.
W ocenie sądu, wbrew zarzutom skargi przepisy postępowania (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a.) nie zostały naruszone. Trafnie przy tym organ odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania M. M., na okoliczność podstawowej działalności strony skarżącej, skoro materiał dowodowy w sprawie na ustalenie tej okoliczności pozwalał i skoro skarżąca spółka żadnych zmian w tym przedmiocie w stosownych rejestrach nie czyniła. Zauważyć również należy, że sam kierowca nie miał wątpliwości, kto był odbiorcą towaru i dla kogo przedmiotowy transport realizował (zeznania świadka k. 8 akt. adm.).
W ocenie sądu, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a jego ocena i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy podjęciu decyzji znalazły wyraz w uzasadnieniu zarówno decyzji organu I instancji jak i decyzji organu odwoławczego.
W ocenie sądu, okoliczność braku zezwolenia w trakcie kontroli została bezspornie udowodniona. Brak natomiast ważnego zezwolenia w świetle wyżej przywołanych przepisów art. 28 ust. 1, art. 28a ust. 3 i art. 87 ust.1 pkt 3 lit. a u.t.d. skutkować musi nałożeniem kary o jakiej mowa w lp 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d.a więc w wysokości 12000 zł. Przy czym, pobór kaucji w przypadku skarżącej w wysokości przewidywanej kary ma swoje normatywne podstawy w art. 94 ust. 3 i 4 u.t.d.
Dokonując kontroli legalności postępowania organu w granicach sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." dodać należy, że trafna jest także ocena organu odwoławczego, iż prawidłowo organ I instancji, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w części dotyczącej niewyposażenia kierowcy w odpowiednie zezwolenie, wymagane zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d., a więc w części dotyczącej naruszenia z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy sankcjonowanego karą 500 zł. Zasadnie wywiódł organ I instancji, a w ślad za nim organ II instancji z odwołaniem do orzecznictwa, że naruszenie wskazane w lp. 1.12 i lp. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym dotyczą dwóch odrębnych naruszeń, mających zastosowanie w dwóch odrębnych stanach faktycznych. W sytuacji, gdy w rozpatrywanej sprawie ustalono, że przewoźnik w ogóle nie posiadał ważnego zezwolenia, to nie można zarazem przyjąć, że mamy do czynienia także z kolejnym deliktem administracyjnym w postaci niewyposażenia kierowcy w ten dokument. Celem sankcji określonej w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. jest bowiem wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, by kierowca każdorazowo posiadał w pojeździć kompletną wymaganą dokumentację związaną z wykonywanym przejazdem. Natomiast celem unormowania z lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań administracyjnych, które zagwarantują posiadanie przez przewoźnika uprawnień do wykonywania danego rodzaju przewozów.
Sąd zgadza się również z organem, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. Skarżąca zresztą żadnej argumentacji w tym przedmiocie nie przedstawiła, koncentrując swoje zarzuty na wadliwym stanowisku organów co do obowiązku w ogóle posiadania przez skarżącą stosownego zezwolenia. Trafnie ocenił organ odwoławczy, że w okolicznościach niniejszej sprawy przewoźnik miał wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, bowiem podejmując się międzynarodowego przewozu drogowego wskazanego towaru powinien posiadać zezwolenie. Kierujący pojazdem nie posiadał również i nie przedłożył do kontroli zezwolenia wielostronnego, wielokrotnego CEMT/EKMT, które uprawniałoby go do wykonywania przedmiotowego przewozu.
Z tych wszystkich względów i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd skargę w niniejszej sprawie oddalił.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś spółka nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło