III SA/Lu 11/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie Wojewody z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji o wymeldowaniu uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] wydanym z upoważnienia Wojewody L. na podstawie art. 134 k.p.a. orzeczono o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania Z. C. od decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B. w przedmiocie wymeldowania Z. C. z pobytu stałego z lokalu przy ul. R. w B., z uwagi na wniesienie odwołania po upływie ustawowego terminu. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzję pierwszoinstancyjną doręczono na wskazany przez stronę adres do doręczeń. Zawierała ona pouczenie o prawie do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od otrzymania. Decyzja, po powtórnym awizowaniu została zwrócona nadawcy w dniu 25 kwietnia 2008 r.. Z powyższego wynika, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 9 maja 2008 r. Skoro decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona w dniu 25 kwietnia 2008 r., zatem termin do złożenia odwołania upłynął z dniem 9 maja 2008 r. Odwołanie wniesione przez Z. C. jest bezskuteczne, a jego merytoryczne rozpatrzenie – niemożliwe. Skargę sądową na powyższe postanowienie złożył Z. C., wnosząc o jego uchylenie i o "ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na umorzenie postanowienia". W uzasadnieniu skargi podniósł merytoryczne zarzuty skierowane do decyzji pierwszoinstancyjnej oraz zarzucił wadliwość postępowania przed wydaniem decyzji w I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.) musi być poprzedzone dokonaniem ustaleń zmierzających m.in. do wykazania skuteczności doręczenia stronie decyzji pierwszoinsatncyjnej. Prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przyjęto, że skoro Z. C. w protokole przesłuchania (k. 48 akt administracyjnych) wnosił o przesyłanie korespondencji na adres stałego zameldowania, to organ I instancji obowiązany był na wskazany adres doręczać wszelkie pisma (ul. R. w B.). Przepisy k.p.a. przewidują kilka form doręczenia pism osobom fizycznym, przy czym doręczyciel w pierwszej kolejności powinien podjąć próbę doręczenia osobistego (art. 42), a następnie doręczenia zastępczego (art. 43). Bezskuteczność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. otwiera dopiero możliwość dokonania doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. Doręczenia pism dokonuje poczta, pracownik organu administracji publicznej, bądź inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). Z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji doręczał wszystkie pisma odpowiednim adresatom przez swoich pracowników, z pominięciem poczty. Na egzemplarzu potwierdzenia przez Z. C. odbioru decyzji pierwszoinstancyjnej (k. 55 akt administracyjnych) brak jest jakichkolwiek adnotacji doręczyciela, gdzie pozostawił przesyłkę oraz czy i gdzie umieścił zawiadomienie o powyższym. Na odwrotnej stronie potwierdzenia odbioru odciśnięta jest pieczęć następującej treści:" Awizo z dnia 10.4.08. Termin odbioru pisma upływa z dniem 24.4.08. Zwrot do wydziału" oraz urzędowy datownik ze wskazaniem daty "25 kwi 2008". Brak jest podpisu osoby dokonującej doręczenia. Powyższe doręczenie nie czyni zadość wymogom przewidzianym w przepisie art. 44 § 1-4 k.p.a., a zatem nie można przyjąć zasadności uznania fikcji doręczenia i uznania doręczenia za skuteczne. Regulacja zawarta w tym przepisie wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanek w nim określonych, a więc: pozostawienia pisma dla adresata w placówce pocztowej ( w przypadku doręczania przez pocztę) lub w urzędzie właściwej gminy/miasta ( w przypadku doręczania przez pracownika urzędu gminy/miasta lub upoważnioną osobę lub organ), umieszczenia zawiadomienia adresata o powyższej czynności wraz z informacją o możliwości odbioru pisma w terminie 7 dni, przy czym owo zawiadomienie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Stwierdzenie spełnienia owych przesłanek musi w sposób nie budzący wątpliwości wynikać z potwierdzenia odbioru, na którym powinna znaleźć się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich ustawowo określonych przesłanek, pozwalających na uznanie skuteczności doręczenia. W przedstawionym stanie faktycznym nie można podzielić zaprezentowanego stanowiska , że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona w dniu 25 kwietnia 2008 r., zaś termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 9 maja 2008 r. Wadliwe doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej, a właściwie brak dowodu o prawidłowym jej doręczeniu, nie mogło skutkować zastosowaniem art. 44 § 1 k.p.a. Z pierwszej części potwierdzenia odbioru (k. 55 akt administracyjnych) wynika, ze decyzję doręczono Z. C. w Urzędzie Miasta B. w dniu 6 listopada 2008 r. Od tej zatem daty rozpoczynał się bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, którego końcową datę wyznaczał dzień 20 listopada 2008 r. (art. 129 § 2 k.p.a.). Z adnotacji na odwołaniu (k. 57 akt administracyjnych) wynika, że zostało ono złożone w Urzędzie Miasta B. w dniu 19 listopada 2008 r., a zatem w terminie ustawowym. W tych okolicznościach Wojewoda L. błędnie zastosował art. 134 k.p.a., zamiast merytorycznie rozpoznać odwołanie. Ubocznie zauważyć należy nieprawidłową praktykę stosowną przy wydawaniu postanowień na podstawie art. 134 k.p.a. W przepisie tym przewidziano możliwość wydania jednego z dwóch rozstrzygnięć, a mianowicie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, bądź stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli zatem organ stwierdzi uchybienie terminu do wniesienia odwołania, to stanowi to samodzielną przesłankę umożliwiającą zastosowanie art. 134 k.p.a. Pozbawione podstaw prawnych w takim przypadku jest zatem umieszczanie w osnowie postanowienia zwrotu, że pozostawia się odwołanie bez rozpatrzenia, z uwagi na wniesienie odwołania po upływie ustawowego terminu. Skoro zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1 i 134 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto podlegało ono uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).