III SA/Lu 1100/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kowalczyk Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. rozpoznano odwołanie S. B. i utrzymano w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 zł. Z akt sprawy wynikało, że rozstrzygnięcie w przedmiocie kary pieniężnej wydano na podstawie art. 33 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1), art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1155 ze zm.) oraz lp. 6.3.9, załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Orzeczenie o karze uzasadniały ustalenia poczynione w trakcie kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego. Wskazywały one, ze skarżący sam wykonywał pracę kierowcy, nie korzystał z usług prowadzenia pojazdów przez inne podmioty oraz nie okazał wykresówek ani innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów w skontrolowanym okresie od dnia [...] czerwca 2015 r. do [...] listopada 2015 r. (w okresie 183 dni). Wyniki kontroli odzwierciedlał protokół z dnia [...] stycznia 2016 r. Okoliczność, że skarżący był zobowiązany prowadzić ewidencję swojego czasu pracy jako kierowcy i okazać ją w czasie kontroli oraz że nie okazał wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu na żądanie kontrolującego uzasadniała nałożenie kary pieniężnej w wysokości 91 500 zł (183 dni x 500 zł za każdy dzień), zmniejszonej do kwoty 15 000 zł - stosownie do treści art. 92 a ust. 1,3 i 6 ustawy o transporcie drogowym. W skardze do WSA w Lublinie S. B. podniósł między innymi, że znajduje się w krytycznej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Wyjaśnił, że po śmierci żony i córki pozostał z dwójką dzieci córki chorych na autyzm. Podał, że posiada należności od przedsiębiorstw, na rzecz których wykonywał usługi transportowe. Z powodu upadłości tych podmiotów nie może odzyskać wierzytelności (należnych mu opłat za wykonane usługi). Skarżący wskazał, że posiada dwa pojazdy, ale ich wartość nie wystarczy na spłatę posiadanego zadłużenia (w tym z tytułu kary orzeczonej przez organ). Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. (nr [...] [...]). Sąd zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Z uwagi na charakter sporu należy wyjaśnić w pierwszej kolejności, że stosownie do art. 4 pkt 22 lit. a) i lit. r) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155 oraz z 2013 r. poz. 567). W myśl uregulowań rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1) - dotyczących odpowiedzialności przedsiębiorstw transportowych - przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Przedsiębiorstwa transportowe wydają wystarczającą liczbę wykresówek kierowcom pojazdów wyposażonych w tachografy analogowe, mając na uwadze indywidualny charakter wykresówki, długość okresu pracy i możliwość zaistnienia konieczności ich wymiany, w przypadku gdy zostaną zniszczone lub zatrzymane przez upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przedsiębiorstwa transportowe wydają kierowcom tylko wykresówki zgodne z homologowanym wzorem i odpowiednie do użycia w urządzeniu zainstalowanym w pojeździe. W przypadku gdy pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy, przedsiębiorstwo transportowe i kierowca zapewniają, biorąc pod uwagę długość okresu pracy, by drukowanie danych z tachografu na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych mogło być prawidłowo przeprowadzone w razie kontroli (art. 33 ust. 1). Przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 33 ust. 2 ww. rozporządzenia). Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji (art. 33 ust. 3). W świetle art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców, pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: zapisów na wykresówkach, wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4. Ewidencję czasu pracy kierowcy przechowuje się przez okres 3 lat. Według art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć: 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do tej ustawy (ust. 6). Zgodnie z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień. Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy trzeba wyjaśnić, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia poczynione w trakcie kontroli dokonanej w przedsiębiorstwie skarżącego. Jednoznaczne są ustalenia, że skarżącego zawiadomiono o zamiarze przeprowadzenia czynności kontrolnych (pismo organu z dnia [...] grudnia 2015 r.), że skarżący osobiście wykonywał pracę kierowcy i nie korzystał w tym zakresie z usług prowadzenia pojazdów przez inne podmioty oraz że nie okazał wykresówek ani innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów w skontrolowanym okresie. W tych warunkach prawidłowym jest rozstrzygnięcie w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej na skarżącego za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień, za okres od dnia [...] czerwca 2015 r. do dnia [...] listopada 2015 r. (okres 183 dni). Wysokość kary wynosiła zatem 15000 zł (stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 6 ustawy o transporcie drogowym i lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do tej ustawy). Zgromadzone przez organ dowody w tym wyjaśnienia złożone przez skarżącego, nie dają podstaw do przyjęcia, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia, że skarżący – w świetle art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym - nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowości stwierdzone w trakcie kontroli przedsiębiorcy. Fakt, że wnuki skarżącego sprzątały mieszkanie i wyrzuciły karton z "tarczkami tachografu" – co podnosi strona w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. (k. 18 akt adm.) nie uzasadnia stanowiska, że skarżący nie miał wpływu na powstałe naruszenia. Stosownie do powyższego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Ubocznie należy stwierdzić, że trudna sytuacja materialna skarżącego nie upoważnia organu do odstąpienia od zastosowania "sztywnych" kar pieniężnych wynikających z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Kary te nie mają bowiem charakteru uznaniowego. Skarżący nie podważył ustaleń opisanych w protokole kontroli z dnia [...] stycznia 2016 r. i podpisał go bez zastrzeżeń. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.