III SA/Lu 112/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski( sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] w przedmiocie przekazania podania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości Wójtowi Gminy S. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza na rzecz A. i M. małżonków W. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 100 (sto) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. i M. W. na postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] listopada 2004 r.; utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, przywołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 w zw. z art. 144 oraz art. 65 § 1 k.p.a. W motywach tego postanowienia podniesiono, że organ I instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. przekazał podanie wniesione przez A. i M. W. dotyczące rozgraniczenia działki Nr [...] z działkami Nr [...] i [...] położonymi w obrębie miejscowości M., do rozpatrzenia Wójtowi Gminy. Organ II instancji nie podzielił zarzutów zażalenia stwierdzając, że na mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] – do rozpatrzenia sprawy rozgraniczenia działki Nr 492, z działką Nr 493/1 wyznaczony został Wójt Gminy. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało za zasadne przekazanie przedmiotowego podania Wójtowi Gminy. Na powyższe postanowienie skargę sądową złożyli A. i M. małż. W., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że wystąpili do Urzędu Miejskiego o "wycofanie" decyzji ostatecznych Nr [...] i [...] z dnia [...].05.2003 r. Podanie to nie dotyczyło sprawy rozgraniczenia nieruchomości, jak błędnie uznały organy obu instancji. Są to dwa różne zagadnienia, gdyż sprawa o rozgraniczenie jest aktualnie rozpoznawana przez sąd powszechny, na skutek jej przekazania przez Wójta Gminy. W ocenie skarżących, tylko organ, który wydał decyzję może ją "wycofać" albo uchylić. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej uchylenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 65 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje jego uchyleniem. Z akt administracyjnych oraz dokumentów przedłożonych sądowi wynika, że decyzją ostateczną Burmistrza Miasta z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] dokonano rozgraniczenia działki Nr 492 stanowiącej własność M. S., z działką Nr 493/1 stanowiącą własność skarżących. Decyzją ostateczną tego samego organu z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...]dokonano rozgraniczenia działki Nr 492 stanowiącej własność M. S. z działką Nr 493/3 stanowiącą własność skarżących. W późniejszym czasie A. i M. małż. W. zażądali wznowienia postępowań , zakończonych w/w decyzjami ostatecznymi. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Burmistrz Miasta wznowił postępowanie zakończone własną decyzją ostateczną z dnia " [...].09.2003 r. Nr [...]". Analiza uzasadnienia tegoż postanowienia wskazuje na to, iż organ popełnił oczywistą omyłkę w oznaczeniu daty i numeru wydanej przez siebie decyzji ostatecznej. Z całą pewnością chodziło o decyzję ostateczną z dnia 29 maja 2003 r. Nr [...], dotyczącą rozgraniczenia działki Nr 492, z działką Nr 493/1. Nie jest kwestyjne, że Burmistrz Miasta nie sprostował dotychczas owej oczywistej omyłki. Uczynił to natomiast Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. W tym miejscu zauważyć należy, że mimo tego, iż owo postanowienie ma walor ostateczności, jednak nie wywołuje zamierzonych skutków prawnych. Istnieje spór co do tego, czy jest możliwość korekty oczywistych omyłek w rozstrzygnięciach wydanych w I instancji, przez organ odwoławczy (por. dwa odmienne poglądy wyrażone m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 lipca 2001 r. sygn. V SA 3928/00-LEX Nr 53955 i z dnia 18 października 2002 r. sygn. I SA/Lu 138/02 – niepublik.). Nie ma natomiast sporu w judykaturze i w doktrynie co do tego, że sprostować oczywistą omyłkę zawartą w decyzji może wyłącznie organ pierwszoinstancyjny, który wydał określoną decyzję. Zatem, skoro oczywiste omyłki w decyzji wydanej w I instancji przez Burmistrza Miasta prostuje w drodze postanowienia inny organ – Wójt Gminy, to takie postanowienie, mimo że jest ostateczne, nie jest prawnie skuteczne. Na skutek żądania A. i M. małż. W. – Burmistrz Miasta wyłączył się od załatwienia spraw, związanych z wnioskiem wznowieniowym. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwoma postanowieniami z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] i [...] wyznaczyło Wójta Gminy do załatwienia przedmiotowych spraw (tj. spraw wywołanych na wniosek skarżących, dotyczący wznowienia postępowań zakończonych ostatecznymi dwoma decyzjami Burmistrza Miasta z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] i Nr [...]). Wójt Gminy dwoma ostatecznymi decyzjami z dnia [...] maja 2004 r. "umorzył postępowanie administracyjne dotyczące rozgraniczenia nieruchomości" oznaczonej jako działka Nr 492, z działkami Nr 493/1 i 493/3 i przekazał te sprawy do rozpoznania sądowi powszechnemu. Aktualnie sprawy te nie zostały zakończone, nawet nieprawomocnymi postanowieniami sądu rejonowego (niesporne). Mimo tych zaszłości (wydanie dwóch ostatecznych decyzji z dnia [...] maja 2004 r. przez Wójta Gminy i stan spraw w toku zawisłych przed właściwym sądem rejonowym) nie można przejść do porządku rzeczy i pominąć milczeniem okoliczności, że mimo wydania dwóch w/w ostatecznych decyzji, owe decyzje zapadły z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., który nie został zastosowany spowodowały, iż aktualnie w obrocie prawnym funkcjonują cztery decyzje ostateczne dotyczące rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości położonych w obrębie M., gm. B. Dwie z nich (z dnia [...] maja 2003 r.) wydano w trybie "zwyczajnym", a ponieważ nie zostały dotychczas skutecznie wyeliminowane, mogą stanowić tytuły wykonawcze będące podstawą egzekucji. Dwie pozostałe wydane przez Wójta Gminy (z dnia [...] maja 2004 r.), po wdrożeniu postępowania wznowieniowego nie zakończyły spraw dotyczących rozgraniczenia merytorycznie (uczyniłby to dopiero sąd powszechny). W piśmie z dnia [...] października 2004 r., które wpłynęło do Urzędu Miejskiego w dniu [...] października 2004 r. A. i M. małż. W. zwrócili się z żądaniem " wycofania decyzji ostatecznej z dnia [...].05.2003 r. Nr [...] i Nr [...]". Postanowienie z dnia [...] listopada 2004 r. wydane z upoważnienia Burmistrza Miasta, a w konsekwencji postanowienie wydane w dniu [...] stycznia 2005 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zapadło z naruszeniem art. 65 § 1 k.p.a. z następujących względów: - Organy obu instancji rozstrzygające o żądaniu skarżących zawartym w piśmie z dnia [...] października 2004 r. nie wezwały ich do sprecyzowania istoty tego żądania, w szczególności nie wyjaśniły czy sformułowanie "wycofanie decyzji" oznaczało wolę (zamiar) skarżących zainicjowania jednego z postępowań nadzwyczajnych, o których mowa w dziale II, rozdział 13 k.p.a. Skoro tak, to postanowienia wydane w obu instancjach naruszają również przepis art. 9 k.p.a. - Uszło organom z pola widzenia to, że Wójt Gminy nie prowadzi już "sprawy rozgraniczenia" przedmiotowych nieruchomości, bowiem załatwił je po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego i wydał dwie ostateczne decyzje z dnia 14 maja 2004 r. - Skoro Wójt Gminy został wyznaczony wyłącznie do załatwienia spraw związanych z żądaniem wznowienia postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami Burmistrza Miasta z dnia [...] maja 2003 r. , to nie może być właściwy do załatwienia spraw dotyczących decyzji ostatecznych wydanych przez ten drugi organ w trybie "zwyczajnym" ( o czym była już wcześniej mowa – owe decyzje w dalszym ciągu funkcjonują w obrocie prawnym). Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji. Ponownie rozpoznając zażalenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyda w oparciu o powyższe wskazania stosowne postanowienie. Sąd administracyjny rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy. Jednak z uwagi na negatywne skutki prawne spowodowane dalszym funkcjonowaniem w obrocie prawnym dwóch ostatecznych decyzji z dnia [...] maja 2003 r. wydanych przez Burmistrza Miasta, na skutek wydania dwóch decyzji ostatecznych z dnia [...] maja 2004 r. – z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a, Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważy wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności tych dwóch ostatnich decyzji. Istnieje jeszcze dodatkowe niebezpieczeństwo mogące się wiązać z wydaniem przez sąd powszechny postanowienia o rozgraniczeniu przedmiotowych działek. Mogłoby zatem dojść do paradoksalnej, niebezpiecznej z prawnego punktu widzenia sytuacji, że w sprawie dotyczącej tego samego przedmiotu funkcjonowałoby kilka różnych, aczkolwiek równorzędnych tytułów wykonawczych.