III SA/Lu 114/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2003 Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uchyla zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności postanowieniem z dnia [...] NR [...] wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1070 z późn. zm.) zwany dalej kpa, orzekł o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że z przedłożonych akt sprawy wynika, iż zaskarżone orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zostało doręczone skarżącemu dnia 27 stycznia 2003r., wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia w terminie 14 dni odwołania. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie dnia 10 lutego 2003r.. Odwołanie wniesiono dopiero dnia 24 kwietnia 2003r. (data wpływu do Biura Podawczego Sądu Rejonowego), nie wnosząc o przywrócenie terminu. Postanowienie powyższe zawierało pouczenie, o możliwości wniesienia odwołania do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W dniu 23 września 2003r. B. P. działająca jako pełnomocnik B. P. złożyła zgodnie z treścią pouczenia, odwołanie od postanowienia z dnia [...] lipca 2003r. NR [...] wydanego przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. . Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] stycznia 2005r. powyższego odwołania, postanowieniem sygn. akt VII U 2213/03 stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 6c ust 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123 poz. 776 z poźn. zm.) od orzeczeń Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności przysługuje odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Z treści przepisu nie wynika jednoznacznie czy zaskarżeniu do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych podlega każde rozstrzygnięcie organu drugiej instancji bez względu na jego charakter prawny, czy też jedynie rozstrzygnięcia merytoryczne – orzeczenia o niepełnosprawności. Sąd stosując wykładnie celowościową art. 6c ust 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz powołując się na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 1999r. (sygn. OPS 12/99, ONSA 2000/2/47), w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że od postanowienie Krajowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenia o charakterze wyłącznie formalnym podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd podkreślił, że ww. orzeczenie zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 4 Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może odrzucić skargi w sprawie, w której sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8 i art. 33 kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Art. 33 kpa reguluje formę i zakres udzielania pełnomocnictwa do występowania w postępowaniu administracyjnym, zezwalając organowi administracyjnemu w sprawach mniejszej wagi nie żądać dokumentu pełnomocnictwa od osoby będącej członkiem najbliższej rodziny lub domownikiem strony w sytuacji gdy nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony, a contrario w sprawach nie dających się zakwalifikować do kategorii spraw mniejszej wagi jeśli nie został złożony pisemny dokument pełnomocnictwa ani pełnomocnictwo nie zostało zgłoszone do protokołu, na organie administracji publicznej ciąży obowiązek wezwania do złożenia stosownego dokumentu w wyznaczonym do tego terminie. Interpretacje taką potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 1999r sygn. ISA 1535/98, stwierdzający, że uregulowania dotyczące pełnomocnictwa zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego nie są kompletne, stąd przy wyjaśnianiu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w kodeksie cywilnym. Zgodnie zaś z tymi zasadami w przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika bądź przekroczenia zakresu umocowania – ważność czynności zależy od jej potwierdzenia przez mocodawcę. Zaniechanie dołączenia pełnomocnictwa do sporządzonego w imieniu mocodawcy pisma procesowego w żadnym więc razie nie powinno prowadzić do uznania czynności za bezskuteczną. Wprawdzie przepis art. 33 § 3 kpa nakłada obowiązek dołączenia do akt oryginału pełnomocnictwa, lecz uchybienie temu obowiązkowi stanowi jedynie brak formalny, który powoduje powstanie po stronie organu obowiązku wezwania do usunięcia wskazanego braku formalnego, ze wskazaniem do tego stosownego terminu oraz pouczeniem o skutkach nie wykonania wymaganej czynności. Dopiero po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu byłoby możliwe pozostawienie podania bez rozpoznania lub stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której orzeczenie o odmowie ustalenia stopnia niepełnosprawności Nr 1018/02 z dnia 17 stycznia 2003r. zostało doręczone Panu B. P. przebywającemu w Szpitalu Neuropsychiatrycznym dnia 27 stycznia 2003r., co zostało potwierdzone jego własnoręcznym podpisem na potwierdzeniu zwrotnym. Orzeczenie zawierało pouczenie o możliwości złożenia odwołania w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia tj. do dnia 10 lutego 2003r. W dniu [...] lutego 2003r. do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wpłynęło pismo, z którego treści wynika że jest ono odwołaniem od orzeczenia o odmowie ustalenia stopnia niepełnosprawności. Pismo to zostało podpisane przez matkę skarżącego B. P. i zawierało informacje, że działa na prośbę syna B. przebywającego w szpitalu neuropsychiatrycznym. Ani organ I ani II instancji nie spełnił obowiązków wynikających z przepisów postępowania administracyjnego i stosowanych pomocniczo przepisów kodeksu cywilnego i nie wezwał Pani B. P. do złożenia pisemnego pełnomocnictwa i nie wyznaczył do tego stosownego terminu oraz nie pouczył o konsekwencjach jego ewentualnego niezachowania. Organ I instancji w piśmie z dnia [...] marca 2003r. stwierdził jedynie, że w związku z brakiem w aktach sprawy stosownego pełnomocnictwa nie może udzielić Pani B. P. żadnych informacji w sprawie dotyczącej skarżącego. Organ II instancji jako odwołanie potraktował dopiero pismo złożone w dniu 24 kwietnia 2003 (data wpływu do Biura Podawczego Sądu Rejonowego) podpisane przez B. P. i w zaskarżonym postanowieniu stwierdził o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W sprawie będącej przedmiotem skargi nie dopełniono obowiązków wynikających z przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności przepisów regulujących problematykę udzielania pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym oraz naruszono nadrzędne zasady jakimi organy administracji publicznej powinny kierować się w toku postępowania tj. stanie na straży praworządności oraz podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i wpływania na rozwój świadomości i kultury prawnej obywateli. Z tych względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.