III SA/Lu 114/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-05-10

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ale jednocześnie posiada pewne zasoby finansowe i majątkowe?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie w całości, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednakże, jeśli strona posiada pewne zasoby finansowe i majątkowe, które pozwalają jej na pokrycie części kosztów, zwolnienie nie może być przyznane w całości.
Stan faktyczny
Skarżący B. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną, chorobą dziecka, wydatkami na utrzymanie domu i spłatę pożyczki, wskazując na miesięczny dochód rodziny i posiadanie domu mieszkalnego. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, ale odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano B. N. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym postanawia: I. Przyznać B. N. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący w piśmie sporządzonym dnia 17 kwietnia 2013r. zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku poniesienia tej opłaty uzasadniając go brakiem środków finansowych. Skarżący wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżący podniósł, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i kilkuletnią córką, która często choruje, co wiąże się ze znacznymi kosztami ponoszonymi na leczenie i specjalną dietę. Wskazał, że duże obciążenie budżetu domowego stanowią wydatki na utrzymanie domu (rachunki za prąd, wodę, gaz), spłatę pożyczki w ratach miesięcznych po [...] zł oraz koszty dojazdu do pracy. W dalszej części urzędowego formularza skarżący wykazał, że w skład majątku rodziny wchodzi drewniany dom o pow. [...] m2, zaś poza tym majątkiem skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają innych nieruchomości, ani żadnych zasobów finansowych. Skarżący podał, że na miesięczny dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł brutto składa się jego wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł oraz dochód z prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej w kwocie [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W przedmiotowej sprawie do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł - § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (za wyjątkiem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną i rodzinną skarżącego (brak majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków na opłacenie kosztów sądowych, brak zasobów finansowych, choroba dziecka), z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania – w niniejszej sprawie kosztów wpisu sądowego od wniesionej skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stronie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi zapewnione zostało prawo dostępu do sądu. Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które by warunkowały wyznaczenie rozprawy i merytoryczne rozpoznanie. Z tych względów oraz na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (brak dochodów, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W przedstawionych okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez skarżacego innych kosztów sądowych, zauważyć należy, że ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (dom o pow. [...] m2), uzyskuje stały dochód w postaci wynagrodzenia za pracę ([...] zł miesięcznie). Z kolei żona skarżącego również osiąga stały dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej ([...] zł miesięcznie). Nie można zatem uznać, że skarżący nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych, w tym takich, które mogą wystąpić na dalszym etapie prowadzenia sprawy. Opłacenie pozostałych ewentualnych kosztów sądowych, które nie muszą być wydatkowane na obecnym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło