III SA/Lu 114/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2012 r. nr [...]; II. określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. (Nr [...]) Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Rozstrzygnięcie organu celnego zapadło w następujących okolicznościach: - w dniu [...] września 2007 r. skarżący B. N. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki Volkswagen Touareg rok produkcji 2004; - do zgłoszenia celnego dołączono m.in. rachunek sprzedaży z dnia [...] lutego 2007 r. określający wartość pojazdu na kwotę 3500 CHF, ocenę techniczną z dnia [...] września 2007 r. oraz świadectwo pochodzenia [...] z dnia [...] września 2007 r. upoważniające do zastosowania preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%; - w toku postępowania karnego Prokuratura uzyskała dokumenty (w drodze zrealizowanej przez Urząd Celny Konfederacji Szwajcarii międzynarodowej pomocy prawnej) świadczące, że nie istniał eksporter o nazwie P. GmbH w dniu wystawienia w/w rachunku sprzedaży: - cena podobnego samochodu marki Volkswagen Touareg, wyprodukowanego w 2004 r., na rynku szwajcarskim wynosiła 40500 CHF (wg katalogu szwajcarskiego EurotaxGlasss) i znacznie odbiegała od zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej; - w dniu [...] maja 2012 r. organ wszczął postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej pojazdu; - powołany z urzędu biegły w opinii z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...], po uwzględnieniu stosownych korekt określił wartość rynkową importowanego pojazdu na kwotę 88400 zł (biegły ustalił również rok 2003 jako rok produkcji sprowadzonego pojazdu); - na podstawie art. 31 WKC organ I instancji zmienił w drodze decyzji z dnia 18 września 2012 r. zapisy w polach (22, 42, 46 i 47) zgłoszenia celnego z dnia 11 września 2007 r. uznając, że deklarowana wartość pojazdu powinna wynosić 22 363,92 CHF (a nie 3 500 CHF – jak to podała strona) i w związku z tym podstawa należnych opłat wynosi 52 714 zł (a nie 8 297 zł). Po rozpatrzeniu odwołania B. N. Dyrektor Izby Celnej w B. P. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w uzasadnieniu podnosząc między innymi, że w świetle poczynionych ustaleń istniały przesłanki do zakwestionowania wiarygodności ceny transakcyjnej uwidocznionej na rachunku, dołączonym do zgłoszenia celnego. Przepis art.181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks (RWKC) uprawnia organ celny, w razie powzięcia wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, do pominięcia metody wartości transakcyjnej i zastosowania innej, przewidzianej w art. 30 bądź w art. 31.Wartość celna przedmiotowego pojazdu ustalona została prawidłowo z wykorzystaniem danych dostępnych w Unii, zgodnie z art. 31 ust. 1 WKC (metodą "ostatniej szansy"). W skardze do WSA w Lublinie B. N. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji. Zarzucił, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy i całkowicie bezkrytycznie przyjęły jako dowód w sprawie wycenę sporządzoną przez C. S. Nie przeprowadziły – z naruszeniem art. 121, 122, 125, 188 i 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 2 Prawa celnego - dowodów wskazanych przez skarżącego. Poza tym organy nie ustaliły wartości samochodu na rynku szwajcarskim i nie wzięły pod uwagę kosztów naprawy samochodu przez autoryzowane serwisy szwajcarskie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem wadliwym – i podlegającym wyeliminowaniu z obrotu prawnego - z innych przyczyn niż podniesionych w zarzutach oraz wnioskach skargi. W rozpoznawanej sprawie organy celne przyznają na podstawie art. 67 WKC, że datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną dotycząca importowanego pojazdu, jest data przyjęcia w dniu 11 września 2007 r. zgłoszenia celnego. W tym zakresie organy stosują przepisy prawa celnego (art. 30 ust. 1 i art. 31 WKC) odnoszące się do zasad ustalania wartości celnej towarów oraz przepisy (art. 78 ust. 3 i art. 214 ust. 1 WKC) upoważniające do kontroli danych zawartych w zgłoszeniu celnym i do ustalania kwoty należności celnych przywozowych określanych na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego. Umknęło uwadze organów celnych, że dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym (zgodnie z art. 201 ust. 1 lit. a/ WKC), że dług ten powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC) i po upływie 5 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego nie można wydać decyzji zmieniającej dane (dotyczące wartości pojazdu i podstawy do ustalania prawem przewidzianych należności). Stosownie do art. 221 ust. 3 WKC, powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu jest zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej. Zgodnie z art. 221 ust. 4 WKC, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W razie zastosowania przez organy celne art. 221 ust. 4 WKC termin retrospektywnego zaksięgowania długu celnego określa przepis art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio. Wszczęcie przez Prokuraturę postępowania karnego w sprawie zaistniałego w okresie od [...] stycznia 2004 r. do [...] marca 2008 r. narażenia na uszczuplenie należności celnych i podatkowych poprzez wprowadzenie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej, co do rzeczywistej wartości i stanu technicznego importowanych ze Szwajcarii pojazdów samochodowych, usprawiedliwia zastosowanie dłuższego, bo pięcioletniego terminu na powiadomienia dłużnika przez organy celne. Nie usprawiedliwia natomiast przekroczenia tego terminu, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zgłoszenia celnego dokonano w dniu 11 września 2007 r. Rozstrzygnięcie organu celnego I instancji zapadło w dniu 18 września 2012 r. Z jasno i precyzyjnie sformułowanego przepisu art. 56 Prawa celnego wyraźnie wynika, że powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie 5 lat. Pięcioletni termin liczony jest od daty powstania długu celnego, czyli od daty przyjęcia zgłoszenia celnego. W myśl art. 17 WKC, jeżeli okres, data lub termin zostały wyznaczone zgodnie z przepisami prawa celnego w celu jego stosowania, okres nie może zostać przekroczony, a data ani termin - odroczone poza wypadkami wyraźnie określonymi w przepisach. Stwierdzone uchybienie powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, jako rozstrzygnięć wydanych z naruszeniem przepisów regulujących procedurę celną dotycząca importowanego pojazdu. Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. obie decyzje podlegały wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Orzeczenie o wstrzymaniu ich wykonania uzasadnia art. 152 p.p.s.a.