III SA/Lu 1149/20
WyrokWSA w Lublinie2020-12-16
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Wiesława Achrymowicz, Anna Strzelec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakup wyników prac badawczo-rozwojowych przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu stanowi rozpoczęcie prac nad projektem i narusza "efekt zachęty" w rozumieniu art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014, nawet jeśli koszt zakupu jest marginalny w stosunku do całkowitych kosztów projektu?Ratio decidendi
Zakup wyników prac badawczo-rozwojowych, nawet za niewielką kwotę, stanowi rozpoczęcie prac nad projektem, jeśli te wyniki są kluczowe dla realizacji celu projektu i bez nich jego wdrożenie byłoby niemożliwe. W takim przypadku dochodzi do naruszenia "efektu zachęty", o którym mowa w art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014, ponieważ projekt został rozpoczęty przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Wniosek został zakwalifikowany do oceny merytorycznej, jednak Komisja Oceny Projektów uznała, że projekt nie spełnia kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa", ponieważ Spółka zakupiła wyniki prac badawczo-rozwojowych przed złożeniem wniosku, co narusza "efekt zachęty". Spółka wniosła protest, argumentując, że koszt zakupu był marginalny i nie stanowił rozpoczęcia projektu. Protest został odrzucony. Spółka zaskarżyła rozstrzygnięcie protestu do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa i błędną wykładnię "efektu zachęty".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) po rozpoznaniu posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi [...]C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na rozstrzygnięcie protestu przez Inne z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie oceny projektu oddala skargę.
W dniu 17 lutego 2020 r. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (dalej też jako wnioskodawca, Spółka lub skarżąca) złożyła do [...] Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w L. (LAWP, organ) wniosek o dofinansowanie projektu pt. "[...]" (dalej też jako projekt) w ramach konkursu nr [...], Oś Priorytetowa 3 Konkurencyjność przedsiębiorstw, Działanie 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa L. na lata 2014 - 2020 (dalej: RPO WL).
Wniosek pozytywnie przeszedł etap weryfikacji warunków formalnych oraz etap oceny formalnej i został zakwalifikowany do etapu oceny merytorycznej.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Komisja Oceny Projektów [...] Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w L. (KOP LAWP) poinformowała Spółkę, że jej wniosek nie spełnia kryterium oceny merytorycznej kryterium technicznego "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa", z uwagi na negatywną odpowiedź na pytanie cząstkowe "Czy projekt wywołuje efekt zachęty w rozumieniu art. 6 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (jeśli dotyczy)?".
KOP LAWP uzasadniała, że z dokumentacji aplikacyjnej przedłożonej przez Spółkę wynika, iż w dniu 1 lutego 2020 r. wnioskodawca zakupił wyniki prac badawczo - rozwojowych, przeprowadzonych w okresie od 1 kwietnia 2017 r. do 30 listopada 2019 r. przez zespół pod kierownictwem dr M. J. . O zakupie świadczy faktura na kwotę 800 zł wraz z potwierdzeniem transakcji z dnia 13 lutego 2020 r. Dokument ten wskazuje, iż wnioskodawca zakupił gotowe wyniki prac B+R, których sam nie zlecił, czym rozpoczął pracę nad projektem przed dniem złożenia wniosku o dofinasowanie tj. przed dniem 17 lutego 2020 r. W tych okolicznościach KOP LAWP uznała, że wniosek o dofinansowanie złożony został po zaciągnięciu pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania, związanego z realizacją projektu. W konsekwencji, wnioskodawca naruszył efekt zachęty.
Od negatywnej oceny projektu wnioskodawca złożył protest. W treści protestu Spółka wskazała, że w jej ocenie Załącznik nr [...] do Regulaminu konkursu nie został ustanowiony w celu określenia zakresu projektów, które mogą podlegać wsparciu, jak również, że przedmiotowy dokument nie wiąże formalnych warunków przygotowania załączników z kwestią występowania efektu zachęty. Wnioskodawca uzasadniał, że to beneficjent określa zakres przedsięwzięcia i decyduje, który jego etap, czy wszystkie zgłasza do dofinansowania. Wskazała, że jakkolwiek pozyskanie wyników prac B+R, rozpoczętych w 2017 r., a zakończonych jeszcze przed powstaniem wnioskodawcy służy realizacji celów projektu, to koszt ich pozyskania nie jest objęty wnioskiem o dofinansowanie. Zakres projektu służy pozyskaniu infrastruktury niezbędnej do wdrożenia innowacji produktowej. Spółka odwołała się do opublikowanego jedynie w języku angielskim w marcu 2016 r. dokumentu Komisji Europejskiej pt. "General Block Exemption Regulation (GBER) Frequently Asked Questions" i podkreślała, w świetle powyższego, że zaangażowana w zakup badań kwota 800 zł, jest marginalna względem kosztów określonych we wniosku o dofinansowanie, a w konsekwencji czego nie doszło do naruszenia efektu zachęty.
Pismem z [...] października 2020 r. LAWP poinformowała skarżącą, że jej protest nie zasługuje na uwzględnienie.
LAWP wskazała, że kryterium, które legło u podstaw dokonania negatywnej oceny projektu składa się z zestawu pytań cząstkowych, na które, by kryterium mogło zostać uznane za spełnione, odpowiedzi na wszystkie z nich muszą być pozytywne. Następnie odwołała się do regulacji art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U.UE.L.2014.187.1 - dalej jako Rozporządzenie Komisji nr 651/2014), zgodnie z którym uznaje się, że pomoc wywołuje efekt zachęty, jeżeli beneficjent złożył do danego państwa członkowskiego pisemny wniosek o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem prac nad projektem lub rozpoczęciem działalności. LAWP odwołała się do postanowień Regulaminu konkursu, Rozdziału V dotyczącego zasad finansowania projektu (pkt 5.4 ppkt 1 i 2), wskazując, że wnioskodawca może rozpocząć realizację projektu w dniu następującym po dniu złożenia wniosku (początek okresu kwalifikowalności wydatków w projekcie). W przypadku rozpoczęcia przez wnioskodawcę realizacji projektu przed dniem rozpoczęcia okresu kwalifikowalności wydatków, projekt nie kwalifikuje się do wparcia. Wskazała, że za rozpoczęcie realizacji projektu rozumie się m.in. lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń, towarów lub usług związanych z realizacją projektu lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego co nastąpi najpierw.
Przenosząc powyższe unormowania na stan sprawy LAWP wyjaśniła że jak wynika z dokumentacji aplikacyjnej przedłożonej przez wnioskodawcę, Spółka została powołana aktem notarialnym umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 9 grudnia 2019 r. Akces do konkursu Spółka zgłosiła w dniu 17 lutego 2020 r. Wraz z wnioskiem o dofinansowanie Spółka przedłożyła - w ramach Załącznika nr 50 do wniosku o dofinansowanie - Dokumenty wymagane dla projektów dotyczących wdrożenia wyników B+R - raport z prac badawczo - rozwojowych, przeprowadzonych w dniach od 1 kwietnia 2017 r. do 30 listopada 2019 r. pod kierownictwem dr n.med. M. J. o nazwie "[...]. Natomiast w ramach Załącznika nr 28 do wniosku o dofinansowanie - Dokumenty potwierdzające ponoszenie nakładów na działalność B+R: fakturę z dnia 1 lutego 2020 r. na kwotę 800 zł wystawioną przez M. J. na rzecz skarżącej z tytułu wynagrodzenia za sprzedaży wyników ww. prac badawczo rozwojowych wraz z raportem B+R oraz potwierdzenie przelewu tej kwoty z 13 lutego 2020 r.
W tych okolicznościach organ uznał, że KOP LAWP dokonała słusznej kwalifikacji, iż wnioskodawca zakupił przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie do LAWP wyniki prac badawczo - rozwojowych, a w konsekwencji rozpoczął realizację projektu przed dniem aplikowania o pomoc do Instytucji Organizującej Konkurs. Tym samym naruszył efekt zachęty, o którym mowa w art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014. Organ podzielił również stanowisko KOP LAWP co do kwalifikacji zachowania wnioskodawcy w kontekście naruszenia efektu zachęty, jako podjęcie (zaciągnięcie) zobowiązania, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna. W ocenie organu bez zakupionych przez Spółkę wyników prac badawczo - rozwojowych projekt nie mógłby zostać zrealizowany. Organ podkreślił, że to pozyskanie wyników prac badawczo - rozwojowych umożliwiło bowiem Spółce aplikowanie o środki, przedstawiając do dofinasowania projekt skoncentrowany na komercjalizacji przedmiotowych badań.
W dalszej kolejności LAWP wskazała, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, KOP LAWP, w sposób uprawniony oraz właściwy odwołała się do Załącznika nr 4 do Regulaminu konkursu, który wraz z pozostałymi, opublikowanymi dokumentami (w tym Regulaminem konkursu i Załącznikiem nr 6 określającym kryteria wyboru projektów dla przedmiotowego naboru) stanowi spójną dokumentację konkursową. LAWP podkreśliła, że załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu wskazuje, że w przypadku projektów, których celem jest wdrożenie wyników prac B+R Instytucja Organizująca Konkurs dopuszcza sytuacje, w której: wnioskodawca przeprowadza prace badawczo - rozwojowe, wnioskodawca zleca przeprowadzenie prac badawczo - rozwojowych bądź też wnioskodawca planuje nabyć po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie wyniki prac badawczo - rozwojowych. Doprecyzowanie tych przypadków w dalszej części Załącznika nr 4 w ocenie organu, nie pozostawia żadnych wątpliwości, że w przypadku zakupu przez wnioskodawcę wyników prac B+R, ich nabycie musi nastąpić po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie a wraz z wnioskiem o dofinansowanie podmiot ubiegający się o wsparcie ma przedstawić dokumenty potwierdzające istnienie i możliwość zakupu wyników prac B+R. Taki wymóg, wyartykułowany w Załączniku nr 4 do Regulaminu konkursu, w ocenie organu, pozostaje w pełni spójny z Regulaminem konkursu (Rozdział V, pkt 5.4 ppkt 1 i 2), jak również z ustanowionymi kryteriami wyboru projektów do dofinansowania. Chronologia zdarzeń, w ocenie organu, bezspornie wskazuje, że wnioskodawca nie zlecił przeprowadzenia prac badawczo - rozwojowych, lecz zakupił gotowe wyniki prac B+R, przy czym zakupu tego dokonał przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, co w sposób jednoznaczny należy zakwalifikować jako rozpoczęcie prac nad projektem.
Organ podnosił, że ocena czy prace w zakresie danej inwestycji rozpoczęły się, czy też nie, wymaga na wstępie ustalenia zakresu przedmiotowego inwestycji (projektu). Odwołując się do treści wniosku (tab. C.1.) i części opisowej Biznes Planu (tab.C.3.1) organ ocenił, że celem zamierzenia projektowego wnioskodawcy jest komercjalizacja prac badawczo - rozwojowych (poprzez stworzenie pracowni hemodynamiki) dotyczących innowacyjnej metody leczenia zwapnień w tętnicach wieńcowych. Tym samym, w ocenie organu oczywistym jest, że bez posiadania wyników prac badawczo - rozwojowych Spółka nie mogłaby wdrożyć ich komercjalizacji. Dlatego też, zdaniem LAWP, ponad wszelką wątpliwość należy uznać, że z uwagi na zakres projektu zakup wyników prac badawczo - rozwojowych jest już rozpoczęciem prac nad projektem i realizacja projektu bez tego zakupu byłaby niemożliwa, co determinuje uznanie zakupu wyników prac badawczo - rozwojowych jako zaciągnięcie zobowiązania, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna.
Tym samym to nie kwota, za którą wnioskodawca zakupił wyniki badań, lecz doniosłość i waga tychże badań w kontekście celów projektu stanowi o tym, że działanie Spółki należało rozpatrywać jako rozpoczęcie prac nad projektem.
Organ podnosił, że w przypadku projektu zgłoszonego do dofinansowania przez Spółkę zamiar komercjalizacji prac badawczo - rozwojowych dotyczących innowacyjnej metody leczenia zwapnień w tętnicach wieńcowych przy użyciu połączonych metod litotrypsji wewnątrznaczyniowej i aterektomii rotacyjnej nie jest przedsięwzięciem osobnym i samodzielnym, lecz jest kontynuacją zakupu wyników prac badawczo - rozwojowych dotyczących wprost i jedynie tego zagadnienia. Innymi słowy, esencją projektu zgłoszonego przez wnioskodawcę do dofinansowania było właśnie pozyskanie przez Spółkę wyników prac badawczo - rozwojowych.
Spółka zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie protestu w całości, skargą z 17 listopada 2020 r. Wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez LAWP i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych., Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1) art. 37 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 818) - zwaną dalej ustawą wdrożeniową – polegające na przyjęciu przez LAWP stanowiska, pozostającego w sprzeczności z wykładnią zasad oceny wystąpienia efektu zachęty, przedstawioną przez Komisję Europejską w dokumencie "General Block Exemption Regulation (GBER) Frequently Asked Questions";
2) art. 2 oraz art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320 ze zm. – dalej Rozporządzenie nr 1303/2013) - poprzez przyjęcie za podstawę negatywnego rozstrzygnięcia protestu nie wykładni prawa, ale - błędnie ocenionego przez LAWP - stanu faktycznego i prawnego sprawy, rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1842/17 - podtrzymanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2018 r., sygn. akt I GSK 154/18. Skarżąca zarzuciła, że LAWP błędnie ustaliła, iż wyrok NSA sygn. akt I GSK 154/18 zapadł "w zbliżonym stanie faktycznym";
3) naruszenie art. 2 pkt. 23 oraz art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014 oraz naruszenie art. 37 ust. 2 i 41 ust. 2 pkt. 7 ustawy wdrożeniowej poprzez błędną ocenę kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa" i bezpodstawne przyjęcie, iż wzorcem oceny przedmiotowego kryterium może być treść Załącznika nr 4 do Regulaminu konkursu "Instrukcja wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie" oraz powołanie się na nieznaną przepisom "specyfikę projektów B+R";
4) naruszenie Rozdziału 3.5 pkt. 4 Regulaminu konkursu oraz Załącznika nr 4 do Regulaminu konkursu "Instrukcja wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie" oraz naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej i wiążącego opisu kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa" poprzez bezpodstawne przyjęcie w rozstrzygnięciu, iż Załącznika nr 4, w opisie pkt. 21 "Dokumenty wymagane dla projektów dotyczących wdrożenia wyników prac B+R" może kształtować zakres projektów, których wsparcie jest możliwe w ramach Konkursu.
W omówieniu powyższych zarzutów skarżąca wyjaśniła, że swoje stanowisko wywodzi z wykładni prawnej, przedstawionej przez Komisję Europejską w dokumencie "General Block Exemption Regulation (GBER) Freguently Asked Questions", który nie ma wprawdzie charakteru wytycznych jednak Komisja wskazała, że: "Celem tego dokumentu - stanowiącego w istocie kompilację pytań otrzymanych głównie od krajowych administracji - jest zapewnienie wskazówek dotyczących wdrażania GBER.
Skarżąca wskazała, że Komisja w kontekście właśnie rozpoczęcia prac nad projektem wyjaśniła, że jeśli zobowiązania umowne czynią trudnym z ekonomicznego punktu widzenia odstąpienia od danego projektu, w szczególności z tej przyczyny, że istotna kwota środków pieniężnych zostałaby stracona, prace będą uznawane za rozpoczęte.
Skarżąca zarzuciła, że LAWP w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu ani razu nie odniósł do tego dokumentu, ani do wywodzonej z niego argumentacji skarżącej co stanowi o naruszeniu przez organ zasad, wynikających z art. 57 oraz 54 ust. 2 pkt. 4 i 5 ustawy wdrożeniowej oraz zasad normatywnych rzetelności oraz przejrzystości.
Skarżąca podtrzymała swoją argumentację, iż koszt 800,00 zł na zakup badań jest marginalny względem kosztów kwalifikowalnych projektu wynoszących 2.941.662,00 zł Zaprzeczyła jakoby pozyskanie wyników prac badawczo - rozwojowych umożliwiło Spółce aplikowanie o środki przedstawiając do dofinasowania projekt skoncentrowany na komercjalizacji przedmiotowych badań. Przedstawiła w tej kwestii następującą argumentację: po pierwsze: Regulamin konkursu nie uzależnia udzielenia wsparcia od wdrażania wyników prac B+R. Po drugie, w ramach konkursu udzielana jest pomoc zwrotna, a zatem decydujące znaczenie w konkursie ma osiągnięcie zadeklarowanej we wniosku o dofinansowanie wartości wskaźnika "Przychody ze sprzedaży nowych lub udoskonalonych produktów/procesów", a nie wdrożenie wyników prac B+R. Zatem pozyskanie wyników prac B+R nie warunkowało możliwości uzyskania pomocy w ramach konkursu. Po trzecie, LAWP nie uwzględniła, że dr M. J. jest wspólnikiem skarżącej oraz został wskazany w pkt. C.8.3.1 Biznes Planu jako kadra wnioskodawcy, tym samym nabycie praw do określonych wyników nie warunkowało ani przystąpienia do konkursu, ani uzyskania w ramach konkursu pomocy o charakterze zwrotnym. Po czwarte, LAWP nie uwzględnia, że zakresem projektu skarżąca objęła niemal wyłącznie środki trwałe a własność praw do wyników prac B+R nie została objęta wnioskiem.
W ocenie skarżącej LAWP przyjęła koncepcję - nieznajdującą jakiegokolwiek potwierdzenia w świetle art. 2 pkt. 23 i art. 6 ust. 2 - o istnieniu specyfiki projektów badawczo-rozwojowych. Zdaniem skarżącej dokument "General Block Exemption Repulation (GBER) Freguently Asked Questions" - podobnie jak przepis art. 2 pkt. 23 oraz art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014 wykluczają możliwość przyjęcia, iż występowanie efektu zachęty bada się inaczej dla projektów inwestycyjnych, a inaczej dla projektów badawczo-rozwojowych.
Skarżąca zarzuciła organowi, że wszystkie argumenty dotyczące kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa", wywodził z Załącznika nr 4 do Regulaminu konkursu co narusza przepisy art. 37 ust. 2 i art. 41 ust. 2 pkt. 7 ustawy wdrożeniowej. Opis kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa" stanowi jednoznacznie, iż przedmiotem oceny jest to: "Czy projekt wywołuje efekt zachęty w rozumieniu art 6 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014 (...)". Tym samym, zdaniem Spółki, jedynym wzorcem oceny tego kryterium może być przepis art. 6 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014, a Załącznik nr 4 jako akt nie będący źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie może być uznawany za wzorzec oceny tego kryterium. Dalej skarżąca podkreśliła, że Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu oraz opis Załącznika "Dokumenty wymagane dla projektów dotyczących wdrożenia wyników prac B+R" nie wprowadzają żadnych postanowień merytorycznych oraz nie wprowadzają żadnych zasad, kształtujących rodzaje projektów podlegających wsparciu. Skarżąca wskazała, że ani Załącznik nr 4, ani Regulamin konkursu nie ustanawiają zasady, zgodnie z którą każdy inny przypadek posiadania przez wnioskodawcę praw do wyników prac B+R oznacza negatywną ocenę projektu. Wyklucza to zdaniem strony, wnioskodawców mogących dysponować wynikami prac B+R np. w związku z przejęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa albo w wyniku wniesienia aportu przez jednego ze wspólników albo sukcesji częściowej lub generalnej, albo nawet spadkobrania. Jest jednak oczywiste, zdaniem Spółki, że tacy wnioskodawcy nie są wykluczeni - a równocześnie jest oczywiste, że z tego powodu argumentacja podniesiona przez LAWP jest błędna i bezpodstawna.
W ocenie Spółki Załącznik nr 4 nie może uzupełniać, zawężać lub w inny sposób zmieniać określonych w Regulaminie konkursu zasad, określających katalog wspieranych projektów. Skarżąca zarzuciła, że rozstrzygając protest LAWP ani razu nie odwołała się do normatywnej definicji projektu, ustanowionej w art. 2 pkt 18 ustawy wdrożeniowej. Z uzasadnienia wyroku NSA z 14 stycznia 2020 r, sygn. akt I GSK 2137/19 strona wywodziła, iż prawidłowe jest tzw. wąskie rozumienie pojęcia "projekt" tj. iż zakres projektu wyznacza to, co jest zgłoszone do objęcia dofinansowaniem oraz, że to podmiot składający wniosek o dofinansowanie określa przedsięwzięcie, które zamierza zrealizować z wykorzystaniem środków finansowych UE. Zdaniem Spółki LAWP przyjęła szerokie rozumienie pojęcia "projekt" oraz przyjęła - wadliwie - że w sprawie niniejszej projekt wnioskodawcy rozciąga się na zdarzenia wcześniejsze, niż samo powołanie Spółki. Skarżąca wskazała, że jakkolwiek pozyskanie wyników prac B+R, rozpoczętych w 2017 r., a zakończonych jeszcze przed powstaniem wnioskodawcy służy realizacji celów projektu, to koszt ich pozyskania nie jest objęty wnioskiem o dofinansowanie. Zakres projektu służy pozyskaniu infrastruktury niezbędnej do wdrożenia innowacji produktowej. Wnioskodawca będzie wykorzystywał prace B+R, co nie oznacza, że ich nabycie - nie objęte wnioskiem i projektem - rozpoczęło realizację projektu. Przedstawiony projekt jest wyodrębniony i stanowi samodzielną inwestycję, choć oczywiście odwołuje się do przyjętej uprzednio - przed złożeniem wniosku - strategii działania. Strategia ta, przewidująca korzystanie z dorobku naukowego jednego ze wspólników, przejawiająca się pozyskaniem praw do określonych badań nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia efektu zachęty.
Spółka wniosła również o przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej - p.p.s.a.), dowodu uzupełniającego z:
- karty nr 7 decyzji administracyjnej wydanej przez LAWP w dniu [...] maja 2018 r. (znak [...]) - która to decyzja była przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zakończonej wydaniem w dniu 11 kwietnia 2019 r. wyroku sygn. akt III SA/Lu 652/18, na okoliczność, że LAWP informuje beneficjentów, iż uwzględnia stanowisko Komisji Europejskiej, ze względu na brzmienie art. 17 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej - tymczasem w sprawie niniejszej zaskarżone rozstrzygnięcie protestu zupełnie pominęło stanowisko Komisji, dotyczące zasad badania efektu zachęty, choć na stanowisko to powoływał się protest skarżącej;
- z pkt. 2.3 Regulaminu konkursu, przeprowadzonego przez M. Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych w ramach Działania 3.3 Regionalnego Programu Województwa M., na kanwie oceny którego zostały wydane powołane przez organ wyroki w sprawach sygn. akt.: V SA/Wa 1842/17 oraz I GSK 154/18, na okoliczność, że odwołując się do tych wyroków LAWP błędnie i bezpodstawnie przyjęła, iż zakup wyników prac B+R przed złożeniem wniosku oznacza naruszenie efektu zachęty.
W odpowiedzi na skargę LAWP podtrzymała swoje stanowisko, zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa wdrożeniowa.
Jak stanowi art. 1 ust. 1 tej ustawy, określa ona zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi. Zgodnie z przyjętymi w ustawie wdrożeniowej zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym (art. 38 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy). Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały wymaganą liczbę punktów albo uzyskały kolejno największą liczbę punktów, w przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt 1 (art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej).
Konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), który m.in. określa kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 ww. ustawy). Treść regulaminu oraz wszystkie jego zmiany właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu (art. 41 ust. 5 ustawy wdrożeniowej).
Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wszystkim wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1). Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, albo pośredniczącą, jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie (art. 55). W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 61 ust. 1). Zachowanie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, o jakim mowa w art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, nie jest sporne.
Postępowanie konkursowe polega na wyłonieniu najlepszego projektu, który zagwarantuje osiągnięcie we właściwym programie operacyjnym założonego celu. Należy przy tym mieć na uwadze, że jeżeli projekt zostaje zgłoszony w trybie konkursowym, to na podmiocie aplikującym spoczywa ciężar przekonania instytucji, dokonującej wyboru najlepszych, z punktu widzenia celów danego priorytetu, w ramach którego organizowany jest konkurs projektów – do wiarygodności swych oświadczeń w aspekcie spełnienia obowiązujących w danym naborze kryteriów. Rzeczą sądu jest wyłącznie kontrola prawa. Sąd administracyjny nie jest władny dokonywać oceny słuszności, efektywności, racjonalności kryteriów konkursowych, ani tym bardziej zastępować oceniających lub weryfikować merytorycznie wiedzę ekspercką. Istota sądowej kontroli sprowadza się do analizy "sposobu dojścia" organu do konkretnego rozstrzygnięcia. Sposób oceny projektu (na danym etapie) podlega zatem sądowej weryfikacji z punktu widzenia tego, czy przeprowadzono ją nie naruszając prawa (czy m.in. wyjaśniono istotne okoliczności sprawy, nie popełniono błędów logicznych, uwzględniono wszystkie elementy wniosku, jakie powinny zostać w sprawie zbadane) - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1783/12, LEX nr 1291811.
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia należy przede wszystkim wskazać, że ocena przedmiotowego wniosku dokonywana jest w oparciu o ustawę wdrożeniową oraz regulamin konkursu. Ocena projektów przeprowadzana jest w oparciu o publicznie dostępną dokumentację konkursową, stanowiącą również podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem oceny projektu, dokonanej przez właściwą instytucję. Przystępując do konkursu wnioskodawca godzi się na wymagania i warunki określone przez instytucję organizującą konkurs.
Wniosek o dofinansowanie projektu to dokument, w którym zawarte są informacje na temat wnioskodawcy oraz opis projektu lub przedstawione w innej formie informacje na temat projektu i wnioskodawcy, na podstawie których dokonuje się oceny spełnienia przez ten projekt kryteriów wyboru projektów. Za integralną część wniosku o dofinansowanie uznaje się wszystkie jego załączniki.
W przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "[...]" w ramach konkursu nr [...], Oś Priorytetowa 3 Konkurencyjność przedsiębiorstw, Działanie 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP RPO WL na lata 2014 - 2020.
Ocena projektu skarżącej została dokonana, zgodnie ze wskazanymi powyżej podstawami prawnymi, w oparciu o dokumentację konkursową, w której skład wchodzi m.in. Regulamin konkursu, stanowiący załącznik nr 2 do uchwały Nr CVIII/2216/2020 Zarządu Województwa L. z dnia 15 stycznia 2020 r. oraz załączniki wymienione w pkt IX Regulaminu konkursu.
Wniosek skarżącej pozytywnie przeszedł etap weryfikacji warunków formalnych, i etap oceny formalnej oraz został zakwalifikowany do etapu oceny merytorycznej.
Zgodnie z pkt. 6.1.4.2 Regulaminu konkursu ocena merytoryczna każdego projektu dokonywana jest przez członków KOP na zasadzie "dwóch par oczu", w oparciu o kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez KM RPO, określone w załączniku nr 6 do Regulaminu.
W treści Załącznika nr 6 do Regulaminu konkursu - Kryteria wyboru projektów w ramach Działania 3.7 Wzrost konkurencyjności MŚP (dalej jako Załącznik nr 6 do Regulaminu konkursu) określono jako jedno z kryteriów oceny merytorycznej (kryteria techniczne) kryterium "Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa". Wskazano, że badanie przedmiotowego kryterium nastąpi w oparciu o zestaw pytań cząstkowych (wskazano 8 pytań), wśród których jedno z nich brzmi w sposób następujący: "Czy projekt wywołuje efekt zachęty w rozumieniu art. 6 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art 107 i 108 Traktatu (jeśli dotyczy)?". Jak wynika z przedmiotowego załącznika kryterium zgodności projektu z obowiązującymi przepisami prawa jest kryterium obligatoryjnym, którego spełnianie jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli odpowiedź na wszystkie pytania cząstkowe będzie pozytywna. Jak wskazano dalej w ramach kryterium istnieje możliwość jednokrotnej poprawy (...).Wnioskodawca nie zostanie wezwany do złożenia wyjaśnień i ewentualnego skorygowania wniosku, w przypadku, gdy w określonym przez wnioskodawcę zakresie projekt nie jest zgodny z regulacjami dotyczącymi pomocy publicznej, w szczególności nie wywołuje efektu zachęty lub dotyczy wykluczonych rodzajów działalności, nie spełnia innych wymogów wynikających z regulacji krajowych oraz unijnych, wnioskowany procentowy poziom wsparcia nie mieści się w przedziale określonym w Regulaminie konkursu lub wnioskodawca nie jest uprawniony do uzyskania pomocy.
Organ w oparciu o przedłożone przez skarżącą, w ramach postępowania konkursowego dokumenty aplikacyjne ustalił, że skarżąca została powołana aktem notarialnym umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 9 grudnia 2019 r. Jak wynika z faktury z 1 lutego 2020 r. wystawionej przez M. J. (wspólnika Spółki) na rzecz skarżącej, skarżąca za kwotę 800 zł kupiła wyniki prac badawczo rozwojowych dotyczących innowacyjnej metody leczenia zwapnień w tętnicach wieńcowych przy użyciu połączonych metod litotrypsji wewnątrznaczyniowej i aterektomii rotacyjnej z towarzyszącym obrazowaniem ultrasonografii wewnątrznaczyniowej i optycznej koherentnej tomografii wraz z raportem B+R. Badania, jak wynika z raportu tych prac złożonego w ramach załącznika nr 50 do wniosku - Dokumenty wymagane dla projektów dotyczących wdrożenia wyników prac B+R (tytuł działu (d7):G. Załączniki wniosku o dofinansowanie, tytuł sekcji (d7/s19):G.I. Lista załączników) przeprowadzono w dniach od 1 kwietnia 2017 r. do 30 listopada 2019 r. pod kierownictwem dr n. med. M. J. przez zespół, w skład którego wchodził dr M. J. i dr P. M.. Przelewu z tytułu dokonania przedmiotowej transakcji zakupu wyników prac badawczo rozwojowych dotyczących innowacyjnej metody leczenia (....) dokonano 13 lutego 2020 r. (faktura i potwierdzenie przelewu zostały złożone w ramach załącznika nr 28 do wniosku – jako dokumenty potwierdzające ponoszenie nakładów na działalność B+R (tytuł działu (d7):G. Załączniki wniosku o dofinansowanie, tytuł sekcji (d7/s19):G.I. Lista załączników). Te okoliczności nie są przez skarżącą kwestionowane.
Jak wynika jednak ze stanowiska zaprezentowanego w skardze, skarżąca zarzuca organowi, wskazując na regulacje rozdziału 4.3. Regulaminu konkursu dotyczącego katalogu projektów, że błędnie przyjął, iż celem projektu była komercjalizacja wyników prac badawczo – rozwojowych, a zakup praw do wyników tych prac stanowił pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna. Spółka podnosiła, że zakres projektu służy pozyskaniu infrastruktury niezbędnej do wdrożenia innowacji produktowej. Skarżąca podkreślała, że owszem będzie wykorzystywała prace B+R, co nie oznacza, że ich nabycie - nie objęte wnioskiem i projektem - rozpoczęło realizację projektu. Przedstawiony projekt, w ocenie Spółki, jest wyodrębniony i stanowi samodzielną inwestycję. Skarżąca akcentowała, że zakresem projektu objęła niemal wyłącznie środki trwałe (najwyższe koszty to: łóżko dla oddziału intensywnej opieki kardiologicznej, angiokardiograf, aparat do echokardiografii, aparat do ciągłej żylno-żylnej diafiltracji, aparat do konrapulsacji wewnątrzaortalnej). Podała, że urządzenia wskazane we wniosku są powszechnie dostępne i stosowane także przez inne przedsiębiorstwa. Zakup wartości niematerialnych i prawnych został ograniczony do nabycia oprogramowania biurowego o wartości 2.500,00 zł. Podkreślała, że własność praw do wyników prac B+R nie została objęta wnioskiem, a wiedza, którą uzyskał wspólnik dr M. J. prowadząc określone badania będzie w sposób oczywisty wykorzystywana do realizacji celów projektu, nawet gdyby nie doszło do zakupu przez Spółkę praw do badań. Ponadto Spółka zarzuciła organowi, że bezpodstawnie przy ocenie przesłanki nieodwracalności inwestycji pominął aspekt ekonomiczny - marginalny koszt 800 zł z tytułu zakupu badań względem kosztów kwalifikowanych projektu wynoszących 2.941.662,00 zł. W kontekście powyższego Spółka odwołała się do dokumentu Komisji Europejskiej "General Block Exemption Regulation (GBER) Freguentły Asked Questions" z marca 2016 r., zarzucając organowi jego pominięcie.
Spółka zarzuciła, że LAWP przyjęła szerokie rozumienie pojęcia "projekt" oraz przyjęła - wadliwie - że w sprawie niniejszej projekt wnioskodawcy rozciąga się na zdarzenia wcześniejsze, niż samo powołanie skarżącej.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skargi, organ w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, złożonej dokumentacji konkursowej i zasad tego postepowania konkursowego wyprowadził prawidłowe wnioski przede wszystkim, co do tego co było celem projektu i jakie było zamierzenie inwestycyjne Spółki, a w konsekwencji co do naruszenia efektu zachęty w rozumieniu art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014.
Należy zauważyć, że w podstawach prawnych Regulaminu konkursu (pkt I Informacje ogólne - Podstawy prawne i dokumenty konkursu) LAWP wskazała powoływane w treści Załącznika nr 6 do Regulaminu konkursu, w kryteriach oceny merytorycznej rozporządzenie Komisji nr 651/2014. Art. 6 ust. 2 tego rozporządzenia definiuje pojęcie "efektu zachęty", do którego odwołuje się wprost pytanie cząstkowe zawarte w kryterium zgodności projektu z obowiązującymi przepisami prawa, stanowiąc, że "Uznaje się, że pomoc wywołuje efekt zachęty, jeżeli beneficjent złożył do danego państwa członkowskiego pisemny wniosek o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem prac nad projektem lub rozpoczęciem działalności (...)".
Zgodnie z art. 2 pkt 23 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014 "rozpoczęcie prac" oznacza rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi najpierw. Zakupu gruntów ani prac przygotowawczych, takich jak uzyskanie zezwoleń i przeprowadzenie studiów wykonalności, nie uznaje się za rozpoczęcie prac. W odniesieniu do przejęć "rozpoczęcie prac" oznacza moment nabycia aktywów bezpośrednio związanych z nabytym zakładem.
Jak wskazano z kolei w Regulaminie konkursu - Rozdział V Zasady finansowania projektu, pkt 5.4.1 i pkt 5.4.2 "Wnioskodawca może rozpocząć realizację projektu w dniu następującym po dniu złożenia wniosku (początek okresu kwalifikowalności wydatków w projekcie). W przypadku rozpoczęcia przez wnioskodawcę realizacji projektu przed dniem rozpoczęcia okresu kwalifikowalności wydatków, projekt nie kwalifikuje się do wparcia." "Za rozpoczęcie realizacji projektu rozumie się rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń, towarów lub usług związanych z realizacją projektu lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego co nastąpi najpierw. Prac przygotowawczych takich jak uzyskanie zezwoleń, opracowanie audytu energetycznego do celów realizacji projektu, opracowanie projektu budowlanego lub raportu ws. oceny oddziaływania na środowisko nie uznaje się za rozpoczęcie prac".
Trafnie zauważył organ w podjętym rozstrzygnięciu, że ocena czy prace w zakresie danej inwestycji rozpoczęły się, czy też nie, wymaga na wstępie ustalenia jaki projekt jest przedmiotem wniosku, jaki jest cel i zamierzenie wnioskodawcy, jaki jest zakres przedmiotowej inwestycji (projektu).
Definicję projektu zawiera art. 2 pkt 18 ustawy wdrożeniowej. Projekt to przedsięwzięcie zmierzające do osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami, z określonym początkiem i końcem realizacji, zgłoszone do objęcia albo objęte współfinansowaniem UE jednego z funduszy strukturalnych albo Funduszu Spójności w ramach programu operacyjnego.
Trafnie zauważa skarżąca, z odwołaniem do orzecznictwa, że to beneficjent określa zakres przedsięwzięcia.
Trafne również jest spostrzeżenie skarżącej, że Regulamin konkursu określa otwarty katalog projektów wskazując w pkt 4.2.1, że pomoc może być przyznawana na inwestycję początkową (przy uwzględnieniu warunków wskazanych w art. 14 Rozporządzenia 651/2014), tj. inwestycję w rzeczowe aktywa trwałe lub wartości niematerialne i prawne związane z:
- założeniem nowego zakładu lub;
- zwiększeniem zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu lub;
- dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów uprzednio nieprodukowanych w zakładzie lub;
- zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu.
W pkt. 4.2.2. wskazano zaś, że w szczególności wspierane będą następujące rodzaje projektów:
- Stworzenie/doposażenie infrastruktury przedsiębiorstw w celu wprowadzenia nowych lub ulepszonych produktów/usług;
- Zastosowanie nowoczesnych technologii - rozwój produktów i usług opartych na TIK (np. optymalizacja procesów zarządzania przedsiębiorstwem, współpraca pomiędzy przedsiębiorcami poprzez nowe rozwiązania informatyczne);
- Wsparcie działań inwestycyjnych, związanych z rozszerzeniem działalności eksportowej np. zakup linii produkcyjnych dostosowanych do potrzeb nowego rynku zbytu;
- Wdrażanie w przedsiębiorstwach wyników badań naukowych i rozwojowych oraz innowacyjnych rozwiązań poprzez wsparcie działań związanych z nabyciem praw do własności intelektualnej oraz wsparcie działań mających na celu dostosowanie istniejących aktywów firmy do potrzeb wdrożenia nowego procesu, produktu, bądź usługi, a także pobudzanie innowacji marketingowej i organizacyjnej.
Powyższe unormowania korespondują ze Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa L. na lata 2014-2020 wskazanym w podstawach prawnych Regulaminu Konkursu (pkt. I -Informacje ogólne – Podstawy prawne i dokumenty programowe konkursu: Dokumenty i wytyczne).
Skarżąca w skardze powołała się na pierwszą grupę wskazaną w pkt 4.2.2. Regulaminu konkursu –tj. stworzenie/doposażenie infrastruktury przedsiębiorstw w celu wprowadzenia nowych lub ulepszonych produktów/usług.
Przypomnieć należy, że skarżąca zgłosiła do dofinansowania projekt pn. "[...]".
We wniosku tytuł działu (d3): C. charakterystyka projektu tytuł sekcji (d3/s8): C. 1 Krótki opis projektu wskazano, że "Celem projektu jest stworzenie pracowni hemodynamiki w ramach której wykonywane będą specjalistyczne zabiegi przy użyciu połączonych metod litotrypsji wewnątrznaczyniowej i aterektomii rotacyjnej z towarzyszącym obrazowaniem ultrasonografii wewnątrznaczyniowej i optycznej koherentnej tomografii. Metoda ta jest unikalnym rozwiązaniem oferującym optymalizacje jakościową najtrudniejszych zabiegów agioplastyki wieńcowej będących podstawą leczenia choroby wieńcowej (...). Z tab. C.3.1 części opisowej Biznes Planu - Cele projektu (Tytuł sekcji d3/s9) wynika z kolei, że "Celem projektu jest komercjalizacja prac badawczo - rozwojowych przeprowadzonych przez zespół naukowców w składzie: Dr M. J.; Dr hab. A. R.; Dr P. M.. Prace B+R dotyczyły opracowania innowacyjnej metody leczenia zwapnień w tętnicach wieńcowych. Spółka planuje utworzyć w K. pracownię hemodynamiki w ramach której wykonywane będą specjalistyczne zabiegi przy użyciu połączonych metod litotrypsji wewnątrznaczyniowej i aterektomii rotacyjnej z towarzyszącym obrazowaniem ultrasonografii wewnątrznaczyniowej i optycznej koherentnej tomografii, która to metoda jest unikalnym rozwiązaniem oferującym optymalizacje jakościową najtrudniejszych zabiegów agioplastyki wieńcowej będących podstawą leczenia choroby wieńcowej (...).Otrzymane wsparcie będzie dla Wnioskodawcy istotną pomocą w komercjalizacji posiadanych wyników prac badawczo-rozwojowych, zwłaszcza w kontekście trudności w uzyskaniu finasowania bankowego dla przedsięwzięć niestandardowych – innowacyjnych."
W dalszej części Biznes Planu – Tytuł sekcji (d3/s/111):C.5. Regionalne Inteligentne Specjalizacje Województwa L., C.5.2. Obszar inteligentnych specjalizacji regionu w projekcie wskazano, że "Usługa powstała w efekcie przeprowadzonych prac badawczych wpisuje się w obszar inteligentnej specjalizacji "Medycyna i zdrowie". (...).Efektem realizacji niniejszego projektu jest komercjalizacja wyników prac B+R poprzez wprowadzenie leczenia zwapnień w tętnicach wieńcowych przy użyciu połączonych metod (...)".
Mając na względzie powyższe, nie jest dowolna ocena organu, że celem zamierzenia projektowego wnioskodawcy było wprowadzenie na rynek usług (udostępnienie) nowej, innowacyjnej metody leczenia zwapnień w tętnicach wieńcowych w stworzonej wyłącznie na te potrzeby pracowni hemodynamiki. Zamierzeniem projektowym Spółki było więc wdrożenie wyników prac B+R. Jak sama skarżąca wskazała we wniosku – Tytuł tabeli (d2/s4/t8): B.1.7 Konkurencyjność wnioskodawcy – "Żaden znany ośrodek nie wprowadził dotychczas połączenia litotrypsji wewnątrznaczyniowej z mechaniczną abrazją zwapnień podczas rotablacji w trakcie jednego zabiegu."
Dlatego też stanowisko Spółki, że skarżąca zakresem wniosku objęła niemal wyłącznie środki trwałe i koszt nabycia praw do wyników tych prac B+R nie został objęty wnioskiem, nie podważa trafnego stanowiska organu, że celem projektu jest komercjalizacja prac badawczo-rozwojowych. Utworzenie pracowni było tylko środkiem do osiągniecia celu jaki w istocie przyświecał projektowi, tj. wprowadzenie w życie wyników prac B+R. Takiej oceny nie zmienia również akcentowany przez Spółkę fakt, że wskazane środki trwałe, to urządzenia powszechne i stosowane przez inne przedsiębiorstwa, w sytuacji, gdy, co wynika z dokumentacji aplikacyjne, rzeczywistym zamierzeniem wnioskodawcy było "upublicznienie" innowacyjnej metody leczenia, do czego, co niewątpliwe, niezbędne jest stosowne zaplecze (pracownia).
To stanowisko wzmacnia nie tylko powszechne rozumienie pojęcia komercjalizacji, jako procesu polegającego na udostępnieniu innym podmiotom, nowego produktu, metody, czy rozwiązania, w celu uzyskania korzyści majątkowych na zasadach rynkowych ale także, jak wskazano, przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja aplikacyjna, która wiąże zarówno beneficjenta jak i organ.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skargi w okolicznościach tego konkretnego przypadku (projektu) nie można przyjąć, że mamy do czynienia z dwoma oddzielnymi inwestycjami (zakup wyników badań i utworzenie pracowni, jak wywodzi Spółka). Nie można przyjąć, że są to osobne i niezależne inwestycje. Bez posiadania wyników prac badawczo – rozwojowych, Spółka nie mogłaby wdrożyć ich komercjalizacji, nie mogłaby prowadzić pracowni, która temu celowi miała służyć.
Przypomnieć należy, że ocena projektu opiera się na dokumentacji aplikacyjnej, a zatem na informacjach zawartych we wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami. W związku z czym, wniosek powinien być sporządzony starannie i być kompletny, czyli zawierać wszystkie informacje niezbędne do przeprowadzenia oceny projektu. To bowiem na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że złożony projekt spełnia wszystkie wymagane kryteria.
Jak wskazano i co nie jest sporne skarżąca złożyła załącznik nr 28 do wniosku – Dokumenty potwierdzające ponoszenie nakładów na działalność B+R i załącznik nr 50 - Dokumenty wymagane dla projektów dotyczących wdrożenia wyników prac B+R.
Trafnie zatem organ odwołał się do Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu – Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinansowania. Pkt 21 tego załącznika - Dokumenty wymagane dla projektów dotyczących wdrożenia wyników prac B+R - wskazuje, że w przypadku projektów, których celem jest wdrożenie wyników prac B+R Instytucja Organizująca Konkurs dopuszcza sytuacje, w której: wnioskodawca przeprowadza prace badawczo - rozwojowe, wnioskodawca zleca przeprowadzenie prac badawczo - rozwojowych bądź też wnioskodawca planuje nabyć po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie wyniki prac badawczo - rozwojowych.
Jak wskazano wdrożenie wyników prac B+R oznacza praktyczne zastosowanie wyników prac B+R w działalności gospodarczej. W odniesieniu do pierwszych dwóch przypadków Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu przewiduje, że: "W przypadku wdrożenia dotyczącego prac B+R przeprowadzonych przez wnioskodawcę lub zleconych przez wnioskodawcę należy przedłożyć dokumenty potwierdzające posiadanie końcowych wyników przeprowadzonych lub zleconych prac B+R, umożliwiających wdrożenie w ramach projektu usługi/produktu/procesu, którego dotyczyły te prace". W odniesieniu do sytuacji, w której podmiot aplikujący o wsparcie planuje wdrożyć zakupione wyniki prac badawczo - rozwojowych, powołany dokument wskazuje: "W przypadku, gdy wdrożenie dotyczyć będzie wyników prac B+R planowanych do nabycia po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie należy przedłożyć dokumenty potwierdzające istnienie i możliwość zakupu wyników prac B+R, których dotyczy planowane w ramach projektu wdrożenie, w tym umowę przedwstępną warunkową zakupu ww. wyników prac B+R. Z przedłożonych dokumentów musi jasno wynikać, że prace B+R zostały zakończone oraz, że istnieją wyniki tych prac, których wdrożenie jest możliwe oraz, że dotyczą one wyników prac B+R, które będą wdrożone w ramach projektu. Tym samym dokumentacja konkursowa jasno wskazuje, że w przypadku zakupu przez wnioskodawcę wyników prac B+R, ich nabycie musi nastąpić po dniu złożenia wniosku o dofinasowanie, a wraz z wnioskiem wnioskodawca ma przedstawić dokumenty potwierdzające istnienie i możliwość zakupu wyników prac B+R. Taki wymóg, wyartykułowany w Załączniku nr 4 do Regulaminu konkursu pozostaje w pełni spójny z Regulaminem konkursu, w tym z Rozdziałem V, pkt i 5.4.2., gdzie wskazano, jak należy rozumieć rozpoczęcie realizacji projektu (o czym będzie jeszcze mowa), jak również z ustanowionymi kryteriami wyboru projektów do dofinansowania, jednakowymi dla wszytych aplikujących. Nie zmienia też, nie rozszerza i nie zawęża, wbrew stanowisku skargi, określonego i przytoczonego wyżej katalogu typu projektów objętych pomocą.
Trafnie argumentuje organ, że załącznik ten sam w sobie nie stanowi "wzorca oceny". Jest on częścią dokumentacji konkursowej, która w swoim całokształcie pozwala na kompleksową ocenę złożonego przez beneficjenta wniosku. Jak wskazano dokumentację konkursową stanowi nie tylko Regulamin ale i jego załączniki, które są istotnym jego uzupełnieniem. Z kolei jak wskazano w postanowieniach ogólnych pkt I.1. Załącznika nr 4 do Regulaminu konkursu "Załączniki są integralną częścią wniosku o dofinansowanie realizowanego w ramach RPO WL na lata 2014-2020. Wszystkie załączniki do wniosku o dofinansowanie należy przygotować zgodnie z niniejszą instrukcją.
Wbrew zarzutom skargi nie można też uznać, że załącznik ten określa tylko formalne wymagania wobec dokumentów składanych jako załączniki do wniosku.
Trafnie zauważa organ, że skoro Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu jest częścią dokumentacji konkursowej, to nie służy jedynie do dokonania weryfikacji projektów polegającej na sprawdzeniu, czy dokumenty złożone w aplikacji konkursowej zostały przygotowane zgodnie z obowiązującym wzorem, ale przez wzgląd na swoją treść i spójność z pozostałą częścią dokumentacji konkursowej może stanowić istotny element w toku dokonywanej oceny projektu. Przygotowanie dokumentu na właściwym wzorze nie oznacza, że kryteria wyboru projektów, które wymagają analizy pod kątem merytorycznym tychże dokumentów będą niejako automatycznie spełnione.
Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył art. 2 pkt 23 oraz art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014 oraz art. 37 ust. 2 i art. 41 ust.2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej. Wbrew zarzutom skargi organ nie wywiódł jedynie z treści Załącznika nr 4 do Regulaminu konkursu oceny o niespełnieniu przez projekt efektu zachęty. Organ takiej oceny dokonał przede wszystkim w oparciu o normatywną podstawę wskazaną właśnie w art. 6 ust. 2 i art. 2 pkt 23 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014.
Jak już wskazano organ prawidłowo przyjął, że celem projektu, zamierzeniem wnioskodawcy było wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowych. W dalszej kolejności organ prawidłowo ocenił, mając na względzie chronologię zdarzeń, że Spółka rozpoczęła realizację tego projektu przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, co należy uznać za zniweczenie efektu zachęty. Odnosząc się do zarzutów skargi, co do utożsamiania nieodwracalności inwestycji z aspektem ekonomicznym w kontekście wskazywanego przez skarżąca dokumentu Komisji z marca 2016 r. pt. General Block Exemption Regulation (GBER) Frequently Asked Questions (https://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/practical_guide_gber_en.pdf), to przede wszystkim zauważyć należy, że jak przyznał sam pełnomocnik skarżącej dokument ten nie ma charakteru wytycznych. Nie został również ujęty w podstawach prawnych Regulaminu konkursu (pkt.I Informacje ogólne – Podstawy prawne i dokumenty programowe konkursu: Dokumenty i wytyczne). Tym samy fakt, że organ w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia nie odwołał się wprost do tego dokumentu nie oznacza, że dokonał oceny projektu w sposób sprzeczny z prawem. Organ, wbrew zarzutom skargi, odniósł się do aspektu ekonomicznego, tak mocno akcentowanego przez skarżącą, w tym właśnie znaczeniu, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie może on stanowić elementu decydującego (przesądzającego), z uwagi na zakres i istotę zamierzenia inwestycyjnego, co czyni zarzut skargi w zakresie naruszenia przez organ art. 57 oraz 54 ust. 2 pkt. 4 i 5 ustawy wdrożeniowej chybionym.
Poza tym nieuprawnione jest skuteczne podważanie prawidłowości oceny konkursowej przez powołanie się na dokumentację innego konkursu, o czym będzie jeszcze mowa, w kontekście zgłoszonych wniosków dowodowych.
Ponadto jak również podkreśla pełnomocnik skarżącej celem powołanego dokumentu - stanowiącego w istocie kompilację pytań otrzymanych głównie od krajowych administracji - jest zapewnienie wskazówek dotyczących wdrażania GBER. I co istotne dokument ten nie pretenduje do rozwiązania wszystkich wątpliwości interpretacyjnych, które mogą powstać, a jedynie najczęściej podnoszonych do tej pory. Tym samym nie można przyjąć, że w każdym przypadku nieodwracalność inwestycji należy wiązać z aspektem ekonomicznym. Jak wynika również z powyższego dokumentu, dokument ten jest dokumentem roboczym i nie jest dokumentem wiążącym dla Komisji Europejskiej jako instytucji. Po za tym wskazywana przez skarżącą odpowiedź na pytanie 17 -: "W świetle definicji "rozpoczęcia prac" w art 2 (23), co oznacza pojęcie "zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna"? Czy klauzula pozwalająca na jednostronne rozwiązanie jest wystarczająca by uczynić umowę odwracalną?", które zostało zadane w konkretnym stanie, nie może stanowić prostego przełożenia na okoliczności sprawy niniejszej. Jak wyjaśniła skarżąca Komisja na tak zadane pytanie wskazała: "Rozpoczęcie prac stanowi rozpoczęcie robót budowlanych lub pierwsze wiążące zobowiązanie do zakupu urządzeń, z wyłączeniem wstępnych studiów wykonalności. To, czy porozumienia i płatności poczynione na podstawie tych umów mogą być uznawane za "pierwsze wiążące zobowiązanie" do rozpoczęcia projektu, nie musi koniecznie zależeć od formalnej klasyfikacji badanej umowy (porozumienia), ale od warunków tej umowy (porozumienia). Jeśli zobowiązania umowne czynią trudnym z ekonomicznego punktu widzenia odstąpienia od danego projektu, w szczególności z tej przyczyny, że istotna kwota środków pieniężnych zostałaby stracona, prace będą uznawane za rozpoczęte." Przy czym jak zaznaczono, należy szczegółowo zbadać konkretne okoliczności sprawy, czy rzeczywiście tak jest. Nie można też pominąć, że posłużono się sformułowaniem "w szczególności z tej przyczyny", co nie pozostaje obojętne dla wykładni pojęcia "rozpoczęcia prac" i "nieodwracalności inwestycji" w analizowanej sprawie.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, że możemy mówić o merytorycznym (ekonomicznym) i formalnym aspekcie efektu zachęty. Weryfikacja ekonomicznego efektu zachęty polega generalnie na obiektywnej ocenie, czy projekt przedłożony do sfinansowania nie jest możliwy do realizacji bez wsparcia finansowego ze strony państwa. Analiza spełnienia warunku konieczności pomocy powinna być zatem związana z oceną rzeczywistych warunków realizacji danego projektu. Z kolei analiza formalnego efektu zachęty co do zasady sprowadza się do oceny chronologii zdarzeń, tj. czy beneficjent pomocy przed rozpoczęciem prac nad projektem wystąpił do państwa członkowskiego o przyznanie pomocy. Weryfikacja taka wymaga na wstępie ustalenia zakresu przedmiotowego inwestycji (projektu). Dla oceny istnienia albo nieistnienia efektu zachęty nie jest istotne, czy wnioskodawca rozpoczął realizację projektu przed datą złożenia wniosku świadomie (kierując się interesem gospodarczym), czy też nie miał świadomości konsekwencji podejmowanych działań. Nawet niezawinione działania, powodujące naruszenie efektu zachęty, prowadzą do nieprzyznania korzyści (zob. Joanna Prokurat, Efekt zachęty – coraz częściej naruszany warunek uzyskania pomocy publicznej, [...] i Bartosz Wojtaczka, O efekcie zachęty w prawie pomocy publicznej, Internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny, 2014/3/9).
Zauważyć przy tym należy, że z definicji "rozpoczęcia prac" zawartej w art. 2 pkt 23 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014 wprost nie wynika powiązanie nieodwracalności inwestycji z aspektem ekonomicznym – kwotą zaangażowanych środków pieniężnych. Nie wynika, że jest to element rozstrzygający. Owszem element ekonomiczny jest najbardziej wymierny, co do zasady, przy ocenie nieodwracalności zwłaszcza inwestycji "budowlanych" wymagających znacznych nakładów finansowych, co nie oznacza jednak, jak już wskazano, że ma zastosowanie w każdym przypadku, do każdego zamierzenia projektowego. Sąd podziela w tym względzie stanowisko organu, że należy mieć na uwadze zakres rzeczowy zgłoszonego projektu, który pozwala na ustalenie, czy w jego ramach rozpoczęły się jakiekolwiek prace, co z kolei pozwala na stwierdzenie, czy doszło do naruszenia obowiązku powstrzymania się z rozpoczęciem prac przed złożeniem wniosku. Spółka podkreślała, że zakresem rzeczowym objęła wyłącznie środki trwałe. Podnosiła, że zakres projektu służy pozyskaniu infrastruktury niezbędnej do wdrożenia innowacji produktowej, że wnioskodawca będzie wykorzystywał prace B+R, co nie oznacza, że ich nabycie - nie objęte wnioskiem i projektem - rozpoczęło realizację projektu. W ocenie Sądu, do zaoferowania takiej innowacji produktowej w postaci innowacyjnej metody leczenia zwapnień w tętnicach wieńcowych niezbędne jest jednak nabycie własności praw do wyników prac B+R. W okolicznościach analizowanej sprawy nie sposób zgodzić się ze skarżąca, że przyjęta strategia działania, przewidująca korzystanie z dorobku naukowego jednego ze wspólników, przejawiająca się pozyskaniem praw do określonych badań nie oznacza, że doszło do naruszenia efektu zachęty. Ponadto zgodnie z pkt 18 Preambuły Rozporządzenia Komisji nr 651/2014 aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do pomocy na działalność, którą i tak beneficjent by prowadził, nawet w przypadku braku pomocy.
W ocenie Sądu zakup wyników prac B+R (abstrahując od ceny) stanowi pierwszy element realizacji zakładanego w projekcie zamierzenia. Zdaniem organu, co Sąd podziela, tych kwestii nie można rozdzielać (por. też wyrok WSA w Gliwicach z 18 listopada 2019 r. III SA/Gl 836/19,CBOSA).
W kontekście powyższego trafione również jest spostrzeżenie organu, co do okoliczności wykorzystania wiedzy wspólnika w prowadzonej działalności, że sam fakt, iż dr M. J. jest jednym ze wspólników Spółki nie oznacza, że zachodzi jakakolwiek tożsamość podmiotowa pomiędzy nim a Spółką. Jak zasadnie zauważa organ i nie jest to kwestionowane dr n.med. M. J. był jedną z osób, które prowadziły prace badawczo - rozwojowe, wyniki których następnie zakupiła Spółka. Sam udział w zespole badawczym nie jest równoznaczny z tym, że mógłby on wykorzystać wyniki prac badawczo rozwojowych jako wspólnik Spółki bez dokonania przez Spółkę ich zakupu.
Zdaniem Sądu trafne jest stanowisko organu, że zamierzeniem wnioskodawcy, jak wynika z dokumentacji konkursowej kompletnie i rzetelnie ocenionej przez organ, było wdrożenie wyników prac badawczo – rozwojowych poprzez stworzenie pracowni hemodynamiki, w ramach której wykonywane miałyby być zabiegi przy wykorzystaniu specjalistycznej metody, do której prawa nabyła Spółka. Skoro tak, to jakkolwiek wniosek o dofinansowania nie obejmuje kosztów zakupu wyników tych prac, to jednak bez nich, bez tego pierwszego kroku (zakupu, zobowiązania) wdrożenie procesu innowacji produktowej, realizacji celu projektu w postaci wprowadzenia na rynek usług medycznych innowacyjnej metody leczenia nie byłoby możliwe. W konsekwencji organ nie naruszył powołanych w skardze przepisów prawa materialnego, w tym art. 6 ust.2 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014, skoro bezopornym jest, że zakup miał miejsce przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, a zatem prace nad projektem rozpoczęty się w tej sprawie już przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy.
Mając na względzie powyższe, zgodzić się należy z organem, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie kwota za jaką wyniki prac badawczo-rozwojowych zostały zakupione, lecz "istotność" tego zakupu dla zakresu projektu zgłoszonego do dofinansowania, ich doniosłość i waga, przemawia za dokonaniem kwalifikacji zachowania skarżącej jako "rozpoczęcia prac nad projektem". W ocenie Sądu, trafne jest stanowisko organu, że w przypadku tego konkretnego zamierzania projektowego realizacja projektu bez zakupu praw do tych badań byłaby niemożliwa, co determinuje uznanie zakupu wyników prac badawczo - rozwojowych jako zaciągnięcie zobowiązania, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna.
Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył ani art. 2 i art. 87 Konstytucji RP ani art. 6 Rozporządzenia nr 1303/2013, zgodnie z którym operacje wspierane z EFSI są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego odnoszącymi się do jego stosowania ("obowiązujące przepisy prawa"). Organ wbrew przekonaniu skarżącej dokonał własnej oceny projektu i własnej weryfikacji dokonanej uprzednio przez KOP LAWP odwołując się wprost do dokumentacji konkursowej, a także aplikacji konkursowej przedstawionej przez Spółkę. LAWP odniosła stan faktyczny, zaistniały w przedmiotowej sprawie przede wszystkim do jawnych, powszechnie dostępnych zasad, opublikowanych dla przedmiotowego naboru. Powołanie się na orzecznictwo sądów administracyjnych w swojej argumentacji nie oznacza, że organ nie dokonał, jak zarzuca Spółka, wykładni prawa w tym zwłaszcza art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014. Organ nie przyjął za podstawę rozstrzygnięcia stanowiska zawartego w powołanych przez organ wyrokach sygn. akt: V SA/Wa 1842/17 i I GSK 154/18, które - co zauważa zresztą Spółka i organ - zapadły w zbliżonym stanie faktycznym, a zatem nie w tożsamych okolicznościach faktycznych, a to istotna różnica. Zresztą skarżąca również w swojej argumentacji powołuje się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Zatem stanowisko sądów administracyjnych, zawarte w powołanych wyżej wyrokach stanowiło jedynie poparcie dla stanowiska LAWP, który prawidłowo ocenił, że w okolicznościach tego konkretnego stanu faktycznego, projektu jego celem, zamierzeniem była komercjalizacja (wdrożenie) wyników prac badawczo – rozwojowych, a nie pozyskanie jedynie infrastruktury niezbędnej do wdrożenia innowacji produktowej. Bez pozyskania wyników tych prac badawczo – rozwojowych (bez nabycia prawa do nich) projekt w istocie nie mógłby zostać zrealizowany. Pracownia, w której opracowana innowacyjna metoda leczenia zwapnień w tętnicach wieńcowych miała być stosowana, nie mogłaby funkcjonować.
Wbrew zarzutom skargi ocena projektu została dokonana w sposób zgodny z prawem. Organy administracji publicznej, działając w zgodzie z zasadą przejrzystości, zobowiązane są ustanowić jednoznaczne warunki i zasady postępowania w przedmiocie wyboru projektów. W orzecznictwie akcentuje się, że przestrzeganie zasady przejrzystości zobowiązuje instytucje (zarządzającą, pośredniczącą) do wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny i wyboru projektów. Niedopuszczalne jest zatem posługiwanie się ogólnymi sformułowaniami dla uzasadnienia dokonanej oceny (por. wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 884/11,CBOSA). Podkreśla się również, że swobodna ocena nie może oznaczać dowolności, gdyż wówczas - jako arbitralna - powinna być uznana za niezgodną z prawem. Dlatego sposób oceny projektów, zwłaszcza z punktu widzenia kryteriów punktowych, musi być ścisły i nie może pozostawiać miejsca na zbyt szerokie swobodne uznanie. Przy ocenie w oparciu o kryteria punktowe kluczowe znaczenie ma wyczerpujące uzasadnienie oceny przez poszczególne osoby wchodzące w skład Komisji Oceny Projektu. Powinno być ono jasne, spójne i logiczne. Uzasadnienie przyznanych punktów nie może być ogólnikowe (por. też wyroki WSA w Krakowie sygn. akt: III SA/Kr 668/11 i III SA/Kr 244/11, CBOSA).
Ponadto wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny - co również należy podkreślić i uznać w tej mierze za oczywiste - powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane (por. w tym względzie wyroki NSA sygn. akt: II GSK 856/10, II GSK 5141/16, II GSK 131/17,CBOSA). Służy to gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny - a w konsekwencji wyboru - projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności - gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów.
Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji organizującej konkurs nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów a także nakłada obowiązek stosowania mechanizmów gwarantujących bezstronność osób uczestniczących w wyborze projektów. Natomiast, równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania - udostępniania co najmniej na stronie internetowej informacji dotyczących procedury wyboru projektów oraz niezbędnych do przedłożenia wniosku o dofinansowanie (por. wyroki NSA w sprawach sygn. akt II GSK 1549/17, I GSK 154/18, czy I GSK 1135/19, CBOSA).
Wobec powyższego dokumentacja konkursowa ma charakter wiążącym zarówno dla ustanawiającej ją właściwej instytucji, jak i dla podmiotów aplikujących w postępowaniu konkursowym. W ocenie Sądu, uznać należy, że dokonując ponownie – w wyniku złożonego protestu - oceny wniosku organ sprostał wymaganiom i obowiązkom wynikającym z ustawy wdrożeniowej. Dokonana ocena nie nosi cech dowolności i odnosi się do podniesionych w proteście argumentów. Wbrew zarzutom skargi z uzasadnienia rozstrzygnięcia protestu wynika z jakich względów protest nie został uwzględniony, co pozwoliło także Sądowi na prześledzenie w ramach prowadzonej kontroli procesu myślowego organu, który nie podzielił argumentów wnioskodawcy i podzielnie w wyniku tej kontroli trafności stanowiska LAWP. Istotą oceny projektu oraz rozstrzygnięcia protestu jest wykazanie, dlaczego dany projekt zasługuje albo nie zasługuje na dofinasowanie w oparciu o kryteria oceny w danym konkursie. Ta istota została przez organ w niniejszej sprawie zachowana i wykazana.
Na koniec w zakresie wniosków dowodowych skarżącej, to wskazać należy, że Sąd tych wniosków dowodowych nie uwzględnił. Przede wszystkim przepis art 106 § 3 p.p.s.a. stwarza sądowi jedynie możliwość przeprowadzenia postępowania dowodowego, a nie nakłada na niego takiego obowiązku, po drugie - przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki: gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podstawowym zatem warunkiem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest niezbędność dowodu z dokumentu dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.
Tymczasem skarżąca zawnioskowała o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z karty nr 7 decyzji administracyjnej wydanej przez LAWP w dniu [...] maja 2018 r. (znak [...]) - która to decyzja była przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zakończonej wydaniem w dniu 11 kwietnia 2019 r. wyroku sygn. akt III SA/Lu 652/18, na okoliczność, że LAWP informuje beneficjentów, iż uwzględnia stanowisko Komisji Europejskiej, ze względu na brzmienie art. 17 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz z pkt. 2.3 Regulaminu konkursu, przeprowadzonego przez M. Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych w ramach Działania 3.3 Regionalnego Programu Województwa M., na okoliczność, błędnego przyjęcia przez organ, iż zakup wyników prac B+R przed złożeniem wniosku oznacza naruszenie efektu zachęty.
Otóż poza ramami kontroli pozostaje ocena innych projektów konkursowych złożonych w ramach określonego konkursu przez innych wnioskodawców. Złożony przez skarżącą projekt można oceniać tylko w ramach dokumentacji konkursowej mającej zastosowanie do danego konkursu. Nie sposób uznać za właściwe porównywanie ze sobą dokumentacji konkursowej opublikowanej dla różnych form wsparcia. To dokumentacja konkursowa opublikowana dla naboru, do którego przystąpiła skarżąca, powszechnie udostępniona dla aplikujących wnioskodawców jest punktem oceny wniosków o dofinansowanie złożonych przez beneficjentów. Przedstawiając zaś stosowną dokumentację aplikacyjną, którą jest związany wnioskodawca i organ, wnioskodawca wyznaczył cel projektu, który został w okolicznościach analizowanej sprawy prawidłowo przez organ odczytany.
Przypomnieć należy, że kontrola sądu sprowadza się do oceny, czy argumentacja oceniających wniosek nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z Regulaminu konkursu. Przedmiotem postępowania uregulowanego ustawą wdrożeniową jest ocena projektu, a właściwa instytucja jest związana konkretnym wnioskiem o dofinansowanie konkretnego projektu. Oznacza to, że to podmiot wnioskujący o przyznanie wsparcia, a nie instytucja organizująca konkurs jest zobowiązany wykazać, że zgłaszany projekt kryteria te spełnia. Zadaniem organu jest ocena spełniania przez projekt tych kryteriów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę.
W ocenie Sądu, w świetle powyższego, zarzuty skargi nie podważają skutecznie prawidłowości dokonanej oceny, co uzasadnia oddalenie skargi, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.
Na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło