III SA/Lu 1189/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na pismo Zarządu Województwa L. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] [...] w przedmiocie wypowiedzenia umowy o dofinansowanie projektu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić R. S. wpis od skargi w kwocie 4 500 zł (cztery tysiące pięćset złotych). Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2, wymieniającym formy działania administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast w myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych. Użyte w art. 3 § 3 p.p.s.a. pojęcie "przepisów ustaw szczególnych" nie może być interpretowane rozszerzająco. Kontroli sądowoadministracyjnej podlegają tylko te działania, które wyraźnie są wskazane w ustawie jako podlegające kontroli sądów administracyjnych. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na pismo Zarządu Województwa L. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] [...] w przedmiocie rozwiązania umowy nr [...] o dofinansowanie projektu "[...]", zawartej w dniu 1 lipca 2014 r., w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", Oś Priorytetowa 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, Środek 4.1 Rozwój obszarów zależnych od rybactwa z wyłączeniem realizacji operacji polegających na funkcjonowaniu lokalnej grupy rybackiej (LGR) oraz nabywaniu umiejętności i aktywizacji lokalnych społeczności. Postępowanie w przedmiocie dofinansowania objętego ww. umową zostało uregulowane w ustawie z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. z 2018 r. poz. 466 z późn. zm.), dalej jako "ustawa", która stanowi ustawę szczególną w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a. Stosownie do art. 9 pkt. 6 lit. b triet drugie ustawy, w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", w przypadku środków objętych osią priorytetową 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, pomoc przyznawana jest na podstawie umowy o dofinansowanie. Jak wynika z art. 14 ust. 1 ustawy, do postępowania w sprawach przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępnienia akt, a także skarg i wniosków. W przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 8 ust. 2 lub 3 - wnioskodawcę informuje się, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy (art. 14 ust. 4). W myśl art. 14 ust. 5 ustawy, przypadku odmowy przyznania pomocy, o której mowa w ust. 4, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b triet piąte ustawy, umowa o dofinansowanie zawiera w szczególności określenie warunków rozwiązania umowy. Pozostałe przypadki, w których zastosowanie ma art. 14 ust. 5 ustawy określa również wydane na podstawie art. 19 ww. ustawy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. z 2014 r. poz. 1540 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie". Z powyższych przepisów wynika, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego została przewidziana przez ustawodawcę tylko w sytuacji określonej w art. 14 ust. 5 ww. ustawy, tj. w razie odmowy przyznania pomocy. Ustawodawca nie przewidział natomiast kognicji sądów administracyjnych w zakresie procesu zawierania i wykonania umowy o dofinansowanie. W tym miejscu należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie otrzymania przez beneficjenta dofinansowania uzyskanego w związku z realizacją projektów w ramach programu operacyjnego ma specyficzny charakter, albowiem zazębiają się tu elementy cywilnoprawne z elementami stosunku administracyjnego. Pierwszy etap postępowania – administracyjny – zostaje wszczęty poprzez złożenie wniosku o przyznanie pomocy, a jego finalizacją jest pozytywne lub odmowne rozstrzygnięcie organu w tym zakresie. W przypadku rozstrzygnięcia pozytywnego wnioskodawca może zawrzeć umowę o dofinansowanie, która ma charakter cywilnoprawny. Podpisanie takiej umowy powoduje definitywne zamknięcie etapu postępowania administracyjnego, w którym służyła skarga do sądu administracyjnego i otwiera drugi etap – cywilnoprawny. Umowa o dofinansowanie realizacji projektu ma bowiem charakter cywilny i zgodnie z obowiązującą zasadą swobody umów strony zawierające umowę mogą ją podpisać na ustalonych warunkach, bądź też od takiego podpisania odstąpić. W niniejszej sprawie skarżący zawarł z organem umowę o dofinansowanie projektu. W umowie tej strony określiły szczegółowo zasady, tryb i warunki przyznania dofinansowania, w tym m.in. warunki rozwiązania umowy. W § 16 ust. 1 umowy zastrzeżono ponadto, że wszelkie spory pomiędzy Samorządem Województwa a beneficjentem będą rozstrzygane przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Samorządu Województwa. Zaskarżone pismo instytucji zarządzającej o rozwiązaniu umowy cywilnoprawnej wywołuje zatem skutki o charakterze cywilnoprawnym. Powyższe oznacza, że zaskarżone pismo dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej i jako takie nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.