III SA/Lu 12/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Referent Marcin Małek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną z upoważnienia Inspektora Sanitarnego na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. M. z dnia [...] 2005 r. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu, utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z kart oceny narażenia opracowanych przez PSSE w Ś. i PSSE w Ł. wynika, że B. M. od 1 lutego 1974 r. do 31 sierpnia 2003 r. pracował na stanowisku nauczyciela, w tym 23 lata w Szkole Podstawowej w W. W czasie pracy na stanowisku nauczyciela był narażony na nadmierny, długotrwały wysiłek głosowy. W Poradni Chorób Zawodowych choroby zawodowej u B. M. nie rozpoznano; rozpoznano natomiast "przewlekły prosty nieżyt gardła i krtani", tj. schorzenie, które nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych. Choroby zawodowej narządu głosu nie rozpoznano również w Instytucie Medycyny Pracy. Udokumentowane wieloletnie narażenie na wzmożony wysiłek głosowy stanowi tylko jeden z warunków rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, a w szczególności zgodne orzeczenia jednostek orzeczniczych o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, rozpoznanie choroby, która nie jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i nie jest spowodowana nadmiernym wysiłkiem głosowym oraz przepis § 7 ust. 3 rozporządzenia ustalający, że orzeczenie jednostki orzeczniczej drugiego stopnia wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne, organ uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta została na właściwych podstawach prawnych. Na decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] B. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, podnosząc, że od kilku lat mówienie (szczególnie po upływie połowy dnia) sprawia mu trudności, a jest odporny na katar i przeziębienia. Największą dolegliwością jest ciągłe zasychanie, uczucie "drapania" i pieczenia, chrypka i odchrząkiwanie. Skarżący jest przekonany, że schorzenia te spowodowane są nadmiernym wysiłkiem głosowym wynikającym z charakteru pracy pedagogicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wbrew zarzutom skarżącego organ odwoławczy wydał decyzję w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. nr 132, poz. 1115). Zgodnie z § 2 ust. 1 owego rozporządzenia chorobą zawodową jest schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażenie zawodowe). W myśl § 2 ust. 3 pkt 4 tego rozporządzenia przy ocenie narażenia zawodowego w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy uwzględnia się określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego. Aby zatem doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonych do rozporządzenia oraz powinno być spowodowane zdefiniowanym w § 2 ust. 1 rozporządzenia narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, a narażenie zawodowe powinno być oceniane z uwzględnieniem określenia czasu trwania czynności obciążających narządy i układy organizmu ludzkiego. W wykazie chorób zawodowych rozporządzenia jako choroby zawodowe wymieniono pod pozycją 15: "przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat", a wśród nich: 1) guzki głosowe twarde, 2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, 3) niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż nie rozpoznano u skarżącego żadnego z wyżej wymienionych schorzeń. Poradnia Chorób Zawodowych w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. stwierdziła u B. M. "przewlekły prosty nieżyt gardła i krtani". W orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. rozpoznano u skarżącego "przewlekły prosty nieżyt krtani" i "cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej". Powyższe orzeczenia lekarskie, stanowiące podstawę wydania decyzji administracyjnych organów obu instancji, wydały niezależne, wyspecjalizowane placówki służby zdrowia wskazane w przepisach cyt. rozporządzenia (§ 5). Rozpoznane jednostki chorobowe nie zostały umieszczone w wyżej zacytowanym wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Zatem pierwsza z przesłanek charakteryzujących pojęcie choroby zawodowej nie jest w przedmiotowej sprawie spełniona. Z tego powodu nawet uwzględnienie okoliczności, iż skarżący wykonywał przez okres ponad 28 lat pracę w warunkach narażenia na nadmierny wysiłek głosowy, nie daje podstaw do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie organ administracyjny wydający decyzję miał do czynienia z chorobą zawodową. Postępowanie administracyjne przeprowadzono w zgodzie z przepisami prawa. Po przeprowadzeniu przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego (dochodzenia epidemiologicznego) oraz uzyskaniu orzeczeń lekarskich z dnia [...] marca 2005 r. i z dnia [...] listopada 2005 r. wydano decyzję z dnia [...] 2005 r., która została utrzymana w mocy decyzją drugiej instancji z dnia [...] 2005 r. Oceniając postępowanie przed organem pierwszej instancji jako prawidłowe, odpowiadające zasadom i przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia dotyczącego chorób zawodowych, Inspektor Sanitarny zasadnie utrzymał zaskarżonym rozstrzygnięciem w mocy decyzję z dnia [...] 2005 r. Organ słusznie uznał wydane w postępowaniu orzeczenia lekarskie jako spełniające w świetle Kodeksu postępowania administracyjnego wymogi procesowe opinie biegłych, uwzględnił je w zgromadzonym materiale dowodowym i prawidłowo dokonał wszechstronnej oceny sprawy na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego sprawy, przy uwzględnieniu zasad postępowania określonych w k.p.a. Sąd nie dopatrzył się w przebiegu postępowania administracyjnego uchybień przepisom postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmowany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem choroby w orzeczeniu lekarskim wydanym przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze i spełniającym wymogi dotyczące opinii biegłych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1851/04, niepubl.; uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r., sygn. akt OPS 3/02, opubl. ONSA z 2003 r., z. 1, poz. 4; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt I SA 180/00, LEX nr 77663; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 1445/99, LEX nr 53802). W postępowaniach dotyczących stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu, oddalenie skargi następuje w tych sprawach, w których u pracownika wprawdzie stwierdza się chorobę narządu głosu i dochodzenie epidemiologiczne potwierdza długoletni okres narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy, jednakże orzeczeniem lekarskim rozpoznano inną chorobę niż jedna z trzech chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych. Tak też było w niniejszej sprawie. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.