III SA/Lu 121/08
WyrokWSA w Lublinie2008-07-03
Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wymeldować osobę z pobytu stałego, jeśli opuściła lokal, ale deklaruje zamiar powrotu i posiada w nim swoje rzeczy osobiste, mimo braku tytułu prawnego do lokalu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że fakt dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca zameldowania przez skarżącą od 2003 r. nie budzi wątpliwości. Pomimo deklarowanego zamiaru powrotu i posiadania rzeczy osobistych w lokalu, skarżąca nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, a ewidencja ludności ma charakter wyłącznie rejestracyjny, odzwierciedlając stan faktyczny, a nie prawny. Utrzymywanie zameldowania niezgodnego z faktycznym miejscem pobytu narusza cel ustawy o ewidencji ludności.Stan faktyczny
Skarżąca J. K. została wymeldowana z pobytu stałego decyzją Wójta Gminy W., utrzymaną w mocy przez Wojewodę, z uwagi na fakt nieprzebywania w lokalu od 2003 r. i zamieszkiwania w innym miejscu. Skarżąca kwestionowała trwałość opuszczenia lokalu, wskazując na posiadanie w nim rzeczy osobistych i zamiar powrotu. Właściciele nieruchomości nabyli ją od męża skarżącej w 2004 r., a skarżąca nie posiadała tytułu prawnego do lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 lipca 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzje Wojewody z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
III SA/Lu 121/08
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Wójt Gminy W. orzekł na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. K.20/01 (Dz. U. Nr 78 poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r.) o wymeldowaniu J.K. z dziećmi T. i Ł. z pobytu stałego z lokalu położonego w B., Gmina W. Decyzja wydana została po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wszczętego na wniosek J. W.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż - jak wynika z wniosku J. W. – J. K. z dziećmi T. i Ł., nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu od sierpnia 2003 r., a jako obecne miejsce pobytu wskazał Oś [...] w Ł.
Urząd Gminy W. wszczął postępowanie wyjaśniające w toku którego ustalił, że J. K. nie przebywa pod adresem, który stanowi jej miejsce stałego pobytu. Zostało to potwierdzone przez Komisariat Policji w A. po przeprowadzeniu kontroli meldunkowej pod wskazanym adresem, a także zeznaniami świadków, którzy zeznali, że J. K. nie przebywa w miejscu zameldowania od 2003 r. wskazując miejsce jej zamieszkania w Ł.
J. K. w zeznaniu złożonym w Wydziale Spraw Obywatelskich w Ł. potwierdziła fakt niezamieszkiwania w B. gmina W. Oświadczyła, że jest zameldowana na pobyt czasowy od 9.08.2005 r. do 3.09.2008 r. w Ł., Oś. [...] gdzie przebywa i zamieszkuje wraz z synami. Jednocześnie nie wyraziła zgody na dobrowolne wymeldowanie się z pobytu stałego z lokalu w B. gmina W.
Organ uznał, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione warunki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dające podstawę do wymeldowania i orzekł, jak w sentencji decyzji.
Wnosząc odwołanie od powyższej decyzji J. K. podniosła, że decyzja z dnia [...].11.2007 r. została podjęta przed dostarczeniem przez nią dokumentów mających związek ze sprawą mimo iż, składając oświadczenie w Urzędzie Miasta Ł. zobowiązała się do ich przedłożenia do dnia 30.11.2007 r. Zakwestionowała również możliwość wnioskowania o jej wymeldowanie przez J. W. skoro w momencie opuszczania przedmiotowego lokalu jego właścicielem był jej mąż J. K. Wskazała również, że decyzja o czasowym opuszczeniu stałego miejsca pobytu podyktowana była dobrem synów (na dowód czego dołączyła zaświadczenie z poradni Psychologiczno-Pedagogicznej). Lokal w Ł. został jej czasowo użyczony i nie koncentrują się w nim jej życiowe sprawy. Dalej stwierdziła, że nie opuściła lokalu w B. na stałe i razem z dziećmi zamierza w nim pozostać.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji ustosunkowując się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu stwierdził, że właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości B. zgodnie z aktem notarialnym z dnia 12.03.2004 r., rep. A Nr [...] są J. i A. W., zatem J. W. ma przymiot strony i ma prawo żądania od organu wymeldowania osób które w tym lokalu nie zamieszkują. Zaznaczył, że bezsporną kwestią jest fakt, że skarżąca w przedmiotowym lokalu nie przebywa od 2003 r. Odnosząc się do zarzutu, że powodem jego opuszczenia był alkoholizm męża i powstały na tym tle konflikt, organ podniósł, iż J. K. nie podjęła czynności prawnych w postępowaniu cywilnym ani karnym zmierzających do ponownego zamieszkania w tym lokalu. W ocenie Wojewody oznacza to, że pogodziła się z zaistniałą sytuacją i dobrowolnie zrezygnowała z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Ustosunkowując się do deklaracji, złożonej przez skarżącą, ponownego zamieszkania w spornym lokalu stwierdził, że w istniejącym stanie prawnym jest to nierealne z uwagi na fakt, że właściciel lokalu takiej możliwości nie przewiduje.
Od decyzji Wojewody J. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa gdyż nie odpowiada prawdzie, że w sposób trwały opuściła miejsce stałego pobytu i skoncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Zaznaczyła, że w spornym lokalu pozostały jej meble, sprzęt AGD oraz odzież. Pomimo iż, nie przebywa w nim to nie opuściła go jako miejsca stałego pobytu. J. i A. W. nabywając nieruchomość położoną w B. mieli wiedzę, że w niej zameldowane są dzieci J. K. oraz jego żona. Skarżąca oświadczyła jednocześnie, iż z przedmiotowym lokalem łączy ją zamiar stałego pobytu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uznał, iż bezspornym jest fakt opuszczenia przez skarżącą lokalu, a deklarowany zamiar ponownego zamieszkania pod adresem zameldowania w bliżej nieokreślonym terminie nie może stanowić podstawy odmowy wymeldowania jej i dzieci z tego lokalu w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Dla dokonania oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem zasadniczego znaczenia nabiera treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz.993, ze zm.), w myśl którego, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Zaznaczenia wymaga, iż w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego. Warto zwrócić uwagę w tym miejscu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01, OTK-A2002/3/34). Z orzeczenia tego wynika, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim.
Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny (wyrok NSA z 24.02.2006r., IIOSK 561/05, LEX nr 194344). Wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania skarżącej, w ocenie Sądu prowadzi do wniosku, iż fakt dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca zameldowania przez J. K. nie budzi wątpliwości. Powyższe wynika zwłaszcza z bezspornego faktu nie przebywania skarżącej w spornym lokalu od 2003 r. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ I instancji dostarczyło dowodów na tę okoliczność. Zeznania świadków potwierdzające opuszczenie lokalu przez J. K. w sierpniu 2003 r. oraz oświadczenie samej skarżącej iż przedmiotową nieruchomość opuściła dobrowolnie, a obecnie wraz z dziećmi mieszka w użyczonym czasowo mieszkaniu brata w Ł. Stan faktyczny sprawy nie jest więc sporny.
Mając na względzie powyższe, za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy uznać należy twierdzenia skarżącej, która w skardze do Sądu zaznaczyła, iż nie opuściła miejsca stałego pobytu, a chwilowo w nim nie przebywa, ale ma zamiar w nim przebywać na stałe.
Podkreślenia wymaga fakt, iż aktualnie skarżąca nie ma żadnego tytułu prawnego do tego, aby móc wrócić do spornego lokalu. Nie przysługuje jej bowiem do przedmiotowej nieruchomości ani prawo własności, ani prawo najmu. Zgodnie z aktem notarialnym rep. A Nr [...] J. i A. W. nabyli przedmiotową nieruchomość od J. K.a dnia 12.03.2004 r. Skarżąca powinna mieć świadomość, iż fakt zameldowania jej w danym lokalu na pobyt stały nie spowoduje, że nabędzie ona uprawnienie do ponownego wejścia w posiadanie tego lokalu i będzie mogła w nim ponownie zamieszkać.
Należy bowiem ponownie zwrócić uwagę na fakt, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny. Jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu - faktycznego miejsca pobytu osoby. Miejsce pobytu stałego jest to miejsce, gdzie skoncentrowane są interesy życiowe danej osoby, przebywa ona tam w sensie fizycznym, realizuje w nim swoje potrzeby życiowe, posiada tam przedmioty, rzeczy osobiste potrzebne do codziennej egzystencji. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Utrzymywanie miejsca zameldowania skarżącej i jej dzieci w ewidencji ludności, niezgodnego z miejscem faktycznego i długoletniego jej pobytu, stanowi naruszenie art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podważając ustawowy cel tej ewidencji, dlatego wymeldowanie służy doprowadzeniu stanu ewidencyjnego do nakazanej przez ustawodawcę zgodności ze stanem faktycznym.
Sąd stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki przemawiające za wymeldowaniem skarżącej oraz jej dzieci z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości B. Prawidłowa była również decyzja wydana przez organ odwoławczy ponownie rozstrzygający sprawę w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Zważywszy na fakt, iż brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd uznał zarzuty skargi na niezasadne i działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji oddalając skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło