III SA/Lu 122/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Drwal, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] października 2008r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Wojewody na rzecz adwokat P.K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złote tytułem podwyższenia opłaty o stawkę podatku od towarów i usług oraz zasądza od Wojewody na rzecz adwokat P.K. kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. wydaną na podstawie m. in. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zmianami), po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Burmistrza Miasta T. z dnia [...] października 2007 r. orzekającej o wymeldowaniu E. S. z pobytu stałego z lokalu Nr [...] przy ul. K. w T., Wojewoda L. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu uznając, że faktycznie w lokalu tym nie mieszka. Strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem i wniosła odwołanie. Organ odwoławczy uznał, że z akt sprawy wynika, że właścicielem przedmiotowego lokalu była i jest Spółdzielnia Mieszkaniowa w T., natomiast L. i E. S. byli najemcami tego lokalu. Skarżący w lokalu tym nie mieszka od maja 2007 r. zaś obecnie przebywa w Londynie. Fakt nie zamieszkiwania w tym lokalu potwierdzili świadkowie oraz strony w tym sam skarżący, który w wyjaśnieniu skierowanym do Wojewody L. potwierdza, że obecnie mieszka w Londynie i że 12 grudnia przyjeżdża do Polski ale już 10 stycznia 2008 roku wraca do Londynu. Organ uznał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ meldunkowy rozpatrując wniosek o wymeldowanie osoby z pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące ma obowiązek ustalenia tylko, czy osoba faktycznie opuściła lokal w którym była zameldowana czy też w lokalu tym zamieszkuje. Skoro więc organ I instancji ustalił ponad wszelką wątpliwość, że skarżący w lokalu faktycznie nie mieszka, słusznie wydał decyzję orzekającą o jego wymeldowaniu z tego lokalu z pobytu stałego. Na decyzję tę skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę w której kwestionuje ustalenia organów i podnosi, że nie opuścił stałego miejsca pobytu i ma zamiar zamieszkiwać w przyszłości w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, zatem decyzja podlega uchyleniu. Organy nie rozważyły należycie całokształtu sprawy, bowiem nie została wyjaśniona istotna okoliczność. Organy nie ustaliły, czy skarżący dysponuje prawem do lokalu. Nie jest wystarczające wskazanie, że spółdzielnia jest właścicielem lokalu, a E. S. był najemcą lokalu. Konieczne jest jasne ustalenie, czy najem ten wygasł. Pewne okoliczności wskazywane w decyzji (jak wymiana zamków w drzwiach przez spółdzielnię) wskazują, że skarżący utracił prawa do lokalu, jednak nie są to dowody wystarczające do dokonania oceny prawnej istnienia uprawnień skarżącego lub ich braku w stosunku do lokalu. Jest to istotna okoliczność, pozwalająca na ocenę wiarygodności deklaracji skarżącego, że będzie w lokalu tym zamieszkiwał w dalszym ciągu po powrocie do Polski. Inaczej bowiem należy ocenić fakt jego wielomiesięcznego przebywania poza lokalem w sytuacji, gdy wynika to z jego własnej woli i jest związane z pobytem u córki za granicą, a inaczej – jeżeli skarżący nie mógłby dłużej w dotychczasowym lokalu przebywać, a zatem pobyt poza nim jest wymuszony okolicznościami niezależnymi od woli skarżącego. Jeżeli bowiem skarżący dysponuje prawem do lokalu i w każdej chwili mógłby je zrealizować, wówczas sam fakt czasowego przebywania za granicą nie powoduje konieczności wymeldowania skarżącego z urzędu z miejsca dotychczasowego zameldowania. Pozwalałoby to na przyjęcie, że zachodzi zmiana miejsca przebywania, ale bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego czyli zamieszkania, potocznie określanego jako "dom". Sytuacja taka jest przewidziana w art. 15 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zaś osoba, która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące, jest obowiązana zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi gminy. Inaczej jednak jest, jeśli wyjazd za granicę byłby niejako następstwem utraty "domu" w kraju. Nawet jeśli wyjazd ten jest chwilowy, to nie może się zakończyć powrotem do poprzedniego miejsca zamieszkania, a zatem wówczas w pełni zrealizowane są przesłanki wymeldowania z pobytu czasowego. Trafnie wskazana przez organ konieczność dokonania ustalenia, czy dana osoba opuściła lokal w którym była zameldowana czy też w lokalu tym zamieszkuje, nie jest tożsama z alternatywą – czy osoba opuściła lokal, czy w nim przebywa. Można bowiem zamieszkiwać lokal, mimo, że się w nim czasowo nie przebywa, będąc np., za granicą. Podsumowując – sam wyjazd za granicę z reguły nie jest trwałą emigracją, lecz wyjazdem czasowym, zmianą miejsca pobytu bez znaczenia dla określenia stałego miejsca zamieszkania. Tym samym nie jest wystarczające w przedmiotowej sprawie wykazanie samego faktu wyjazdu za granicę. Konieczne jest ustalenie, czy deklaracje skarżącego o woli powrotu do przedmiotowego lokalu są tylko jego fantazjami, czy mają realne podstawy. Z powyższych względów Sąd, zbadawszy argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie podziela poglądu organu odwoławczego, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego została dokonana przez organ I instancji prawidłowo. Postępowanie było sprzeczne z zasadą określoną w art. 77 § 1 kpa, zgodnie z którym "organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy", a także w sposób niezgodny z zasadą wskazana w art. 80 kpa, zgodnie z którym "organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Rozpoznając sprawę organ uzupełni materiał dowodowy poprzez uzyskanie dowodu wskazującego na istnienie lub brak praw skarżącego do przedmiotowego lokalu i wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na uwadze konieczność przesądzenia trwałości opuszczenia lokalu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej jako ppsa) w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, orzekł jak na wstępie. Zgodnie z art. 152 ppsa, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W sprawie niniejszej zaskarżone orzeczenie jako uchylone w całości nie powinno być wykonywane. O zwrocie kosztów Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 ppsa, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Koszty te to wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla skarżącego w ramach prawa pomocy. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika wynika z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002 r. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). Wynagrodzenie to sąd podwyższył o 22% stawkę VAT przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, na mocy § 2 ust. 3 tegoż rozporządzenia.